{"id":1500,"date":"2022-01-08T12:18:47","date_gmt":"2022-01-08T11:18:47","guid":{"rendered":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/?p=1500"},"modified":"2022-06-25T21:59:04","modified_gmt":"2022-06-25T20:59:04","slug":"joseph-pearce-homer-kontra-wergiliusz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/?p=1500","title":{"rendered":"Joseph Pearce: Homer kontra Wergiliusz"},"content":{"rendered":"\n

Joseph Pearce<\/a>: Homer kontra Wergiliusz<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Co wielkie literackie eposy m\u00f3wi\u0105 nam o epokach, w kt\u00f3rych je napisano? I \u2013 co wa\u017cniejsze \u2013 co te eposy i epoki m\u00f3wi nam o naszej w\u0142asnej epoce? Do jakiego stopnia literackie eposy s\u0105 dzie\u0107mi w\u0142asnych czas\u00f3w, wyrazem w\u0142asnego konkretnego ducha czasu, a do jakiego s\u0105 one wyrazem odwiecznych prawd, kt\u00f3re s\u0105 transcendentne wobec dziwactw, m\u00f3d i innych doczesnych efemeryd? Refleksja nad eposami Homera i Wergiliusza umo\u017cliwi nam zrozumienie tych kwestii i zbli\u017cenie si\u0119 do odpowiedzi na nie.<\/p>\n\n\n\n

Jak m\u00f3wi nam Homer w pierwszych wersach Iliady<\/em>, jej tematem jest pycha i gniew Achillesa oraz niszcz\u0105ce i rujnuj\u0105ce nast\u0119pstwa takiego pe\u0142nego pychy gniewu. Innymi s\u0142owy, na najbardziej podstawowym poziomie pycha kroczy przed upadkiem. Jednak Homer pod\u0105\u017ca du\u017co g\u0142\u0119biej. Pokazuje, jak pycha niszczy i rujnuje \u017cycie niewinnych. To nie tylko grzesznik cierpi z powodu nast\u0119pstw grzechu, ale tak\u017ce ka\u017cdym pysznym czynem zadaje cierpienie innym. Pycha nie tylko kroczy przed upadkiem, lecz ro\u015bci sobie niewinne ofiary. A Homer pod\u0105\u017ca jeszcze g\u0142\u0119biej. M\u00f3wi nam na samym pocz\u0105tku Iliady<\/em> \u2013 bezpo\u015brednio po poinformowaniu nas, \u017ce jej tematem jest pycha Achillesa i jej niszczycielskie nast\u0119pstwa \u2013 i\u017c wola Zeusa si\u0119 spe\u0142ni\u0142a. Innymi s\u0142owy, d\u0142o\u0144 opatrzno\u015bci ostatecznie triumfuje nad pych\u0105 w spos\u00f3b, w jaki B\u00f3g karze grzesznika nast\u0119pstwami jego grzechu. Jednak, jak mamy zrozumie\u0107 niewinne ofiary? Czy wol\u0105 Boga jest to, by ucierpia\u0142y na skutek grzechu innych?<\/p>\n\n\n\n

Te pytania podejmuje drugi epos Homera, Odyseja<\/em>. Na pocz\u0105tku tego eposu Zeus o\u015bwiadcza, \u017ce ludzie zawsze obwiniaj\u0105 bog\u00f3w o cierpienie w swoim \u017cyciu, podczas gdy cierpienie jest wywo\u0142ane ich w\u0142asn\u0105 lekkomy\u015blno\u015bci\u0105, z wyj\u0105tkiem cierpienia, kt\u00f3re jest \u201edane\u201d. Innym s\u0142owy, cierpienie mo\u017ce by\u0107 spowodowane przez grzech albo mo\u017ce by\u0107 darem. Reszta Odysei<\/em> realizuje homeryckie przedstawienie tajemnicy cierpienia albo czego\u015b, co C. S. Lewis nazwa\u0142 \u201eproblemem cierpienia\u201d. Odyseusz i jego ludzie cierpi\u0105 wielce z powodu nast\u0119pstw swojej w\u0142asnej lekkomy\u015blno\u015bci, ale w przypadku Odyseusza dowiaduje si\u0119 on, \u017ce cierpienie jest darem, kt\u00f3ry musi przyj\u0105\u0107, a nawet z kt\u00f3rego musi skwapliwie skorzysta\u0107 jako \u015brodka wzrastania w m\u0105dro\u015bci i pokorze.<\/p>\n\n\n\n

Epos Wergiliusza, Eneida<\/em>, zosta\u0142 napisany od dwudziestu do trzydziestu lat przed narodzinami Chrystusa i oko\u0142o 800 lat po napisaniu przez Homera Iliady<\/em> i Odysei<\/em>. Przeciwnie do dzie\u0142 Homera, kt\u00f3ry podejmowa\u0142 odwieczne prawdy wykraczaj\u0105ce poza dziwactwa i mody epoki, w kt\u00f3rej je napisa\u0142, Wergiliusz najwidoczniej realizowa\u0142 polecenia swoich politycznych pan\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci rzymskiego cesarza Augusta. Eneida<\/em> jest poematem patriotycznym, opiewaj\u0105cym chwa\u0142\u0119 imperium rzymskiego. Jest zatem dzieckiem epoki, w kt\u00f3rej powsta\u0142a w stopniu, kt\u00f3ry w du\u017cej mierze mia\u0142 mniejsze znaczenie w eposach homeryckich. Eneida<\/em> by\u0142a niedoko\u0144czona w chwili \u015bmierci Wergiliusza, a jego ostatnim \u017cyczeniem by\u0142o to, by poemat zniszczono. Wyda\u0107 by si\u0119 zatem mog\u0142o, \u017ce Wergiliusz by\u0142 z niego niezadowolony.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n

Trudno oczywi\u015bcie zna\u0107 odpowied\u017a na to enigmatyczne pytanie. Jedna z mo\u017cliwych odpowiedzi jest taka, \u017ce Wergiliusz czu\u0142 dyskomfort s\u0142u\u017c\u0105c de facto jako poeta laureatus cesarskiego Rzymu. By\u0107 mo\u017ce czu\u0142, \u017ce zdradza sw\u0105 Muz\u0119 pisz\u0105c patriotyczne dzie\u0142o, przypuszczalnie na \u017cyczenie cezara, kt\u00f3re gloryfikowa\u0142o Rzym jako dominuj\u0105c\u0105 w\u0142adz\u0119 na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n

Chocia\u017c nie mo\u017cemy zna\u0107 powod\u00f3w niech\u0119ci Wergiliusza do w\u0142asnego dzie\u0142a, mo\u017cemy przynajmniej si\u0119 cieszy\u0107, \u017ce jego ostatnie \u017cyczenie nie zosta\u0142o spe\u0142nione. Mo\u017cemy dzi\u0119kowa\u0107 samemu cezarowi za zachowanie Eneidy<\/em> dla potomno\u015bci, gdy\u017c to on zabroni\u0142 jego zniszczenia i zleci\u0142 publikacj\u0119. Czyni\u0105c tak da\u0142 nam owoce geniuszu Wergiliusza. Gdyby w por\u0119 nie interweniowa\u0142, zostaliby\u015bmy pozbawieni przedstawienia przez Wergiliusza tragicznej nami\u0119tno\u015bci Eneasza i Dydony, \u201ewi\u0119\u017ani\u00f3w po\u017c\u0105dania\u201d, kt\u00f3rzy porzucili swoje obowi\u0105zki, by oddawa\u0107 si\u0119 erotycznemu samozadowoleniu. Zostaliby\u015bmy tak\u017ce pozbawieni wizji \u017cycia po \u015bmierci, w kt\u00f3rej Wergiliusz uciele\u015bnia albo przynajmniej dodaje odcieni barw teologicznym rozmy\u015blaniom Homera nad s\u0105dem zmar\u0142ych. Takie rozmy\u015blania natchn\u0105 epos Dantego, Bosk\u0105 Komedi\u0119<\/em>, bez kt\u00f3rej tak\u017ce byliby\u015bmy wszyscy ubo\u017csi.<\/p>\n\n\n\n

Wracaj\u0105c do naszego pierwotnego pytania, mo\u017cemy doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce eposy Homera m\u00f3wi\u0105 nam mniej o epoce, w kt\u00f3rej zosta\u0142y napisane ni\u017c epos Wergiliusza, kt\u00f3ry jest w du\u017cej mierze produktem swoich w\u0142asnych czas\u00f3w. W takim zakresie \u2013 o tyle, o ile dzie\u0142a Homera s\u0105 w mniejszym stopniu dzie\u0107mi swoich czas\u00f3w i o tyle, o ile wykraczaj\u0105 one poza wyraz jakiegokolwiek ducha czasu, l\u015bni\u0105c blaskiem odwiecznych prawd \u2013 kusz\u0105ce jest ocenia\u0107 Homera jako lepszego od Wergiliusza. Poniewa\u017c jednak wszystkie trzy eposy nie s\u0105 dla jednej epoki, ale dla wszystkich epok, lekkomy\u015blnym s\u0119dzi\u0105 by\u0142by ten, kto uleg\u0142by pokusie wydania oceny. Poniewa\u017c niniejszy autor nie jest do\u015b\u0107 niem\u0105dry, by spieszy\u0107 tam, gdzie m\u0105drzejsi s\u0119dziowie obawiaj\u0105 si\u0119 kroczy\u0107, po prostu przyzna si\u0119 do pokusy, nie ulegaj\u0105c jej.<\/p>\n\n\n\n

Joseph Pearce<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: theimaginativeconservative.org<\/p>\n\n\n\n

T\u0142um. Jan J. Franczak<\/em><\/p>\n\n\n\n

Za: christianitas.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tematem Iliady Homera jest pycha i gniew Achillesa oraz niszcz\u0105ce i rujnuj\u0105ce nast\u0119pstwa takiego pe\u0142nego pychy gniewu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1501,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1500"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1500"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1500\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1502,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1500\/revisions\/1502"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1501"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1500"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1500"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1500"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}