<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
KATECHIZM KATOLICKI – Podstawy wiary katolickiej<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Rozdzia\u0142 I<\/p>\n\n\n\n
O ZNAKU KRZY\u017bA \u015aWI\u0118TEGO<\/p>\n\n\n\n
Kto si\u0119 nazywa i jest chrze\u015bcijaninem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcijaninem nazywa si\u0119 i jest ten, kto przyj\u0105\u0142 sakrament chrztu, przez kt\u00f3ry wchodzi si\u0119 do Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego.<\/p>\n\n\n\n A kto jest chrze\u015bcijaninem w znaczeniu \u015bci\u015blejszym i pe\u0142nym?<\/strong><\/p>\n\n\n\n W znaczeniu \u015bci\u015blejszym i pe\u0142nym chrze\u015bcijaninem jest cz\u0142owiek ochrzczony, kt\u00f3ry wyznaje prawdziw\u0105 i ca\u0142\u0105 wiar\u0119 Chrystusow\u0105, czyli katolik; je\u017celi przy tym zachowuje prawo Chrystusowe, w\u00f3wczas jest dobrym chrze\u015bcijaninem.<\/p>\n\n\n\n Co jest zewn\u0119trznym znakiem chrze\u015bcijanina?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zewn\u0119trznym znakiem chrze\u015bcijanina jest znak Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego znak Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego jest znakiem chrze\u015bcijanina?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Znak Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego dlatego jest znakiem chrze\u015bcijanina, poniewa\u017c przeze\u0144 wyznajemy na zewn\u0105trz g\u0142\u00f3wne tajemnice wiary chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n Kt\u00f3re s\u0105 g\u0142\u00f3wne tajemnice wiary chrze\u015bcija\u0144skiej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n G\u0142\u00f3wne tajemnice wiary chrze\u015bcija\u0144skiej s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n\n\n\n a. tajemnica jednego Boga w trzech rzeczowo r\u00f3\u017cnych Osobach: w Ojcu, Synu i Duchu \u015awi\u0119tym<\/p>\n\n\n\n b. tajemnica Odkupienia ludzkiego przez wcielenie, m\u0119k\u0119 i \u015bmier\u0107 Jezusa Chrystusa, Syna Bo\u017cego.<\/p>\n\n\n\n Jakim sposobem znak Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego wskazuje na te dwie tajemnice wiary chrze\u015bcija\u0144skiej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Znak Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego wskazuje na te dwie tajemnice wiary chrze\u015bcija\u0144skiej, poniewa\u017c s\u0142owa jego oznaczaj\u0105 jedno\u015b\u0107 Boga w trzech r\u00f3\u017cnych Osobach, kszta\u0142t za\u015b Krzy\u017ca, kt\u00f3ry opisujemy r\u0119k\u0105, przypomina Odkupienie, dokonane na drzewie Krzy\u017ca przez Jezusa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n A dlaczego jest po\u017cyteczne, a nawet bardzo po\u017cyteczne cz\u0119sto i pobo\u017cnie \u017cegna\u0107 si\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n Krzy\u017cem \u015awi\u0119tym?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c znak ten, gdy si\u0119 go czyni nale\u017cycie, jest zewn\u0119trznym aktem wewn\u0119trznej wiary, i dlatego ma on t\u0119 moc, \u017ce pobudza wiar\u0119, zwyci\u0119\u017ca wzgl\u0105d ludzki, oddala pokusy, odwraca niebezpiecze\u0144stwa grzechu i zjednywa u Boga inne \u0142aski.<\/p>\n\n\n\n Rozdzia\u0142 II<\/p>\n\n\n\n O OBJAWIENIU BO\u017bYM<\/p>\n\n\n\n Czy przyrodzonym \u015bwiat\u0142em rozumu mo\u017cemy Boga pozna\u0107 i udowodni\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przyrodzonym \u015bwiat\u0142em rozumu, wnioskuj\u0105c ze stworze\u0144 o stw\u00f3rcy, ze skutku o przyczynie, z rzeczy stworzonych mo\u017cemy na pewno pozna\u0107 i udowodni\u0107 Boga jednego i prawdziwego, pocz\u0105tek i koniec wszystkich rzeczy, stw\u00f3rc\u0119 i Pana naszego.<\/p>\n\n\n\n Czy opr\u00f3cz przyrodzonego \u015bwiat\u0142a rozumu mo\u017cemy jeszcze inn\u0105 drog\u0105 pozna\u0107 Boga?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz przyrodzonego \u015bwiat\u0142a rozumu mo\u017cemy Boga pozna\u0107 r\u00f3wnie\u017c inn\u0105 drog\u0105, to jest przez wiar\u0119, bo podoba\u0142o si\u0119 Jego m\u0105dro\u015bci i dobroci objawi\u0107 rodzajowi ludzkiemu samego Siebie i odwieczne swej woli postanowienia przez nadprzyrodzone objawienie.<\/p>\n\n\n\n Gdzie si\u0119 mieszcz\u0105 prawdy od Boga objawione?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Prawdy od Boga objawione mieszcz\u0105 si\u0119 w Pi\u015bmie \u015bw. i w Tradycji.<\/p>\n\n\n\n Co to jest Pismo \u015bwi\u0119te?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pismo \u015bwi\u0119te s\u0105 to ksi\u0119gi Starego i Nowego Testamentu, kt\u00f3re napisane pod natchnieniem Ducha \u015awi\u0119tego, Boga maj\u0105 za autora i jako takie zosta\u0142y powierzone Ko\u015bcio\u0142owi od samego Boga.<\/p>\n\n\n\n Co nazywamy Tradycj\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tradycj\u0105 nazywamy wszystkie prawdy razem wzi\u0119te, kt\u00f3re aposto\u0142owie otrzymali b\u0105d\u017a z ust. Samego Chrystusa, b\u0105d\u017a te\u017c z natchnienia Ducha \u015awi\u0119tego, a kt\u00f3re podawane jakby z r\u0105k do r\u0105k i przechowywane w Ko\u015bciele Katolickim dzi\u0119ki nieprzerwanemu nast\u0119pstwu, dosz\u0142y a\u017c do nas.<\/p>\n\n\n\n Czego nam przede wszystkim potrzeba do zbawienia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Do zbawienia potrzeba nam przede wszystkim wiary w prawdy, kt\u00f3re B\u00f3g objawi\u0142, a Ko\u015bci\u00f3\u0142 nam do wierzenia podaje.<\/p>\n\n\n\n Rozdzia\u0142 III<\/p>\n\n\n\n O SK\u0141ADZIE APOSTOLSKIM <\/p>\n\n\n\n Dlaczego to zestawienie prawd wiary nazywa si\u0119 Sk\u0142adem Apostolskim?<\/strong><\/p>\n\n\n\n To zestawienie prawd wiary nazywa si\u0119 Sk\u0142adem Apostolskim, poniewa\u017c zawiera streszczenie g\u0142\u00f3wnych prawd, przekazanych przez aposto\u0142\u00f3w, i od najdawniejszych czas\u00f3w by\u0142o w u\u017cyciu jako has\u0142o chrze\u015bcijan.<\/p>\n\n\n\n Co oznacza s\u0142owo Wierz\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n S\u0142owo Wierz\u0119 oznacza to samo, co: dla powagi Boga objawiaj\u0105cego mocno przystaj\u0119 na prawdy zawarte w Sk\u0142adzie Apostolskim.<\/p>\n\n\n\n Co oznaczaj\u0105 s\u0142owa: Wierz\u0119 w Boga?<\/strong><\/p>\n\n\n\n S\u0142owa Wierz\u0119 w Boga oznaczaj\u0105 to samo, co: mocno wierz\u0119, \u017ce B\u00f3g jest, i do Niego d\u0105\u017c\u0119 jako do najwy\u017cszego i najdoskonalszego dobra i celu ostatecznego.<\/p>\n\n\n\n Co rozumiesz przez s\u0142owo B\u00f3g?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przez s\u0142owo B\u00f3g rozumiem ducha najczystszego (czyli byt duchowy zupe\u0142nie prosty i niezmienny), co do rozumu i woli oraz wszelkiej doskona\u0142o\u015bci niesko\u0144czonego, w sobie ze siebie najszcz\u0119\u015bliwszego.<\/p>\n\n\n\n Jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne doskona\u0142o\u015bci czyli przymioty Boskie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n G\u0142\u00f3wne doskona\u0142o\u015bci czyli przymioty Boskie s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g jest:<\/p>\n\n\n\n a) wieczny, bo nie ma, ani mie\u0107 nie mo\u017ce, pocz\u0105tku, ni ko\u0144ca, ni nast\u0119pstwa;<\/p>\n\n\n\n b) wszystkowiedz\u0105cy, bo wszystko dobrze zna, tak\u017ce to, co b\u0119dzie w przysz\u0142o\u015bci moc\u0105 wolnych czyn\u00f3w ludzkich, nawet uczucia serca i ukryte my\u015bli;<\/p>\n\n\n\n c) niezmierzony, bo jest w niebie, na ziemi i na wszystkich miejscach, kt\u00f3re s\u0105 i by\u0107 mog\u0105;<\/p>\n\n\n\n d) sprawiedliwy, bo oddaje ka\u017cdemu wed\u0142ug jego zas\u0142ug w tym, lub z pewno\u015bci\u0105 w przysz\u0142ym \u017cyciu;<\/p>\n\n\n\n e) dobry, bo niesko\u0144czon\u0105 dobroci\u0105, moc\u0105 i m\u0105dro\u015bci\u0105 wszystko stworzy\u0142, utrzymuje i rz\u0105dzi<\/p>\n\n\n\n wszystkim; dobra, kt\u00f3rych u\u017cywamy, pochodz\u0105 od Niego; wys\u0142uchuje \u0142askawie pro\u015bby b\u0142agaj\u0105cych;<\/p>\n\n\n\n Czy B\u00f3g dba o wszystkie rzeczy, kt\u00f3re stworzy\u0142?<\/strong><\/p>\n\n\n\n B\u00f3g dba o wszystkie rzeczy, kt\u00f3re stworzy\u0142, gdy\u017c je wprost utrzymuje, strze\u017ce ich \u2013 w przeciwnym razie wr\u00f3ci\u0142yby natychmiast w nico\u015b\u0107 \u2013 i kieruje nimi tak, i\u017c nie ma ani by\u0107 nie<\/p>\n\n\n\n mo\u017ce niczego, co by si\u0119 dzia\u0142o bez woli Bo\u017cej lub dopustu Bo\u017cego.<\/p>\n\n\n\n Jak si\u0119 nazywa staranie, kt\u00f3re B\u00f3g ma o rzeczy stworzone?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Staranie, kt\u00f3re B\u00f3g ma o to, co stworzy\u0142, nazywa si\u0119 Opatrzno\u015bci\u0105 Bo\u017c\u0105.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego tedy B\u00f3g nie przeszkadza grzechowi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n B\u00f3g nie przeszkadza grzechowi, poniewa\u017c da\u0142 cz\u0142owiekowi wolno\u015b\u0107 wraz z pomoc\u0105 \u0142aski, aby cz\u0142owiek sam by\u0142 sprawc\u0105 albo swego szcz\u0119\u015bcia, albo swej zguby, zale\u017cnie od tego, czy wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a z \u0142ask\u0105 lub si\u0119 jej sprzeciwia; ale B\u00f3g nawet z nadu\u017cycia wolno\u015bci cudownie wyprowadza dobro, aby zawsze i wsz\u0119dzie ja\u015bnia\u0142a Jego sprawiedliwo\u015b\u0107 i mi\u0142osierdzie.<\/p>\n\n\n\n A dlaczego B\u00f3g chce albo dopuszcza wszelkiego rodzaju z\u0142o fizyczne, kt\u00f3re nas trapi w<\/strong><\/p>\n\n\n\n tym \u015bmiertelnym \u017cyciu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wszelkiego rodzaju z\u0142o fizyczne, kt\u00f3re nas trapi w tym \u017cyciu \u015bmiertelnym, B\u00f3g chce albo dopuszcza dlatego, by ukara\u0107 grzech, albo by nawr\u00f3ci\u0107 grzesznik\u00f3w do Siebie, albo \u017ceby sprawiedliwych do\u015bwiadcza\u0107 i uczyni\u0107 ich godnymi nagrody wiekuistej, albo te\u017c przez wzgl\u0105d na jakie\u015b wy\u017csze dobro.<\/p>\n\n\n\n Jak\u0105 w\u0142adz\u0119 maj\u0105 z\u0142e duchy nad lud\u017ami?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Z\u0142e duchy za dopuszczeniem Bo\u017cym mog\u0105 ludziom wyrz\u0105dza\u0107 krzywd\u0119 na rzeczach zewn\u0119trznych i na ich w\u0142asnych osobach, bior\u0105c tak\u017ce ich cia\u0142a w posiadanie; mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c ludzi nak\u0142ania\u0107 do grzech\u00f3w przez pokusy; nie mog\u0105 jednak szkodzi\u0107 ich zbawieniu wiecznemu bez ich dobrowolnej zgody.<\/p>\n\n\n\n Co to jest cz\u0142owiek?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek jest to stworzenie, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z duszy rozumnej i cia\u0142a organicznego.<\/p>\n\n\n\n W jakim celu B\u00f3g stworzy\u0142 cz\u0142owieka?<\/strong><\/p>\n\n\n\n B\u00f3g stworzy\u0142 cz\u0142owieka w tym celu, \u017ceby cz\u0142owiek pozna\u0142 Boga, mi\u0142owa\u0142 Go i s\u0142u\u017cy\u0142 Mu, i tak po \u015bmierci posiad\u0142szy Boga przez uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105ce ogl\u0105danie Go twarz\u0105 w twarz, cieszy\u0142 si\u0119 Nim na wieki w niebie.<\/p>\n\n\n\n Na czym polega uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105ce ogl\u0105danie Boga?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105ce ogl\u0105danie Boga polega na widzeniu istoty Bo\u017cej, ukazuj\u0105cej si\u0119 bezpo\u015brednio, bez zas\u0142ony, jasno i otwarcie; dusza do Niego mo\u017ce dotrze\u0107 tylko przez \u015bwiat\u0142o chwa\u0142y; z takiego ogl\u0105dania i za\u017cywania cz\u0142owiek dost\u0119puje prawdziwej i pe\u0142nej szcz\u0119\u015bliwo\u015bci, kt\u00f3ra si\u0119 nigdy nie sko\u0144czy, i to jest \u017cywot wieczny.<\/p>\n\n\n\n W jakim znaczeniu powiedziano w Pi\u015bmie \u015bw., \u017ce B\u00f3g uczyni\u0142 cz\u0142owieka na obraz i podobie\u0144stwo swoje?<\/strong><\/p>\n\n\n\n W Pi\u015bmie \u015bw. powiedziano, \u017ce B\u00f3g uczyni\u0142 cz\u0142owieka na obraz i podobie\u0144stwo swoje, poniewa\u017c uczyni\u0142 cz\u0142owieka obdarzonego rozumem i woln\u0105 wol\u0105, a rozumem i woln\u0105 wol\u0105 cz\u0142owiek w osobliwy spos\u00f3b na\u015bladuje natur\u0119 Bo\u017c\u0105; zarazem B\u00f3g wyni\u00f3s\u0142 cz\u0142owieka do porz\u0105dku nadprzyrodzonego.<\/p>\n\n\n\n Jaki zakaz da\u0142 B\u00f3g pierwszym ludziom, postawionym w stanie nadprzyrodzonym?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pierwszym ludziom, postawionym w stanie nadprzyrodzonym, B\u00f3g da\u0142 taki zakaz, \u017ceby nie jedli z owocu drzewa znajomo\u015bci dobrego i z\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n Czy pierwsi ludzie trzymali si\u0119 zakazu Boskiego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pierwsi ludzie nie trzymali si\u0119 nakazu Boskiego, i dlatego za ci\u0119\u017cki grzech pychy i niepos\u0142usze\u0144stwa utracili sprawiedliwo\u015b\u0107 i \u015bwi\u0119to\u015b\u0107, i wyp\u0119dzeni z raju ziemskiego, ulegli po\u017c\u0105dliwo\u015bciom, \u015bmierci i innym bole\u015bciom i n\u0119dzom \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Czy B\u00f3g rodzaj ludzki zostawi\u0142 w stanie grzechu pierworodnego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nie, lecz spowodowany niesko\u0144czonym mi\u0142osierdziem swoim, zaraz obieca\u0142, a w swoim czasie da\u0142 Odkupiciela; jest nim Jezus Chrystus, Syn Bo\u017cy, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem, aby przez wiar\u0119 w Niego i przez Jego zas\u0142ugi ludzie, zjednoczeni z Nim wiar\u0105 i mi\u0142o\u015bci\u0105, nawet przed Jego przyj\u015bciem mogli by\u0107 zbawieni.<\/p>\n\n\n\n Jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne dowody, nak\u0142aniaj\u0105ce nas do przyj\u0119cia B\u00f3stwa Jezusa Chrystusa?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Oto g\u0142\u00f3wne dowody, nak\u0142aniaj\u0105ce nas do przyj\u0119cia B\u00f3stwa Jezusa Chrystusa:<\/p>\n\n\n\n a. sta\u0142e nauczanie Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego;<\/p>\n\n\n\n b. proroctwa Starego Testamentu, kt\u00f3re wskazuj\u0105 naprz\u00f3d, \u017ce obiecany Odkupiciel<\/p>\n\n\n\n jest prawdziwym Bogiem;<\/p>\n\n\n\n c. \u015bwiadectwo Boga Ojca, m\u00f3wi\u0105cego: \u201eTen jest Syn m\u00f3j mi\u0142y, w kt\u00f3rym sobie<\/p>\n\n\n\n upodoba\u0142, Jego s\u0142uchajcie.\u201d;<\/p>\n\n\n\n d. \u015bwiadectwo samego Jezusa Chrystusa, potwierdzone \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105 Jego \u017cycia,<\/p>\n\n\n\n proroctwami i cudami, a zw\u0142aszcza cudem zmartwychwstania;<\/p>\n\n\n\n e. nauka aposto\u0142\u00f3w;<\/p>\n\n\n\n f. wyznanie tylu m\u0119czennik\u00f3w;<\/p>\n\n\n\n g. cudowne rozkrzewianie si\u0119 i zachowanie Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego Syn Bo\u017cy, stawszy si\u0119 cz\u0142owiekiem, nazywany jest Jezus?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Syn Bo\u017cy, stawszy si\u0119 cz\u0142owiekiem, z woli samego Boga nazywany jest Jezus, czyli Zbawiciel, poniewa\u017c przez m\u0119k\u0119 i \u015bmier\u0107 swoj\u0105 wybawi\u0142 nas od grzechu i pot\u0119pienia wiekuistego.<\/p>\n\n\n\n Po co Jezus Chrystus ustanowi\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jezus Chrystus ustanowi\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 po to, aby dalej pe\u0142ni\u0142 w \u015bwiecie Jego zadanie, aby mianowicie w Ko\u015bciele i przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 a\u017c do sko\u0144czenia \u015bwiata ludziom by\u0142y przydzielane owoce Odkupienia, dokonanego na krzy\u017cu<\/p>\n\n\n\n Czym wi\u0119c jest Ko\u015bci\u00f3\u0142, ustanowiony przez Jezusa Chrystusa?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142, ustanowiony przez Jezusa Chrystusa, jest spo\u0142eczno\u015bci\u0105 widzialn\u0105 ludzi ochrzczonych, kt\u00f3rzy zjednoczeni wyznawaniem tej samej wiary i w\u0119z\u0142em wzajemnej zale\u017cno\u015bci d\u0105\u017c\u0105 do tego samego celu duchownego pod zwierzchnictwem Papie\u017ca rzymskiego i Biskup\u00f3w, pozostaj\u0105cych w jedno\u015bci z nim.<\/p>\n\n\n\n Jak si\u0119 r\u00f3\u017cni Ko\u015bci\u00f3\u0142, przez Jezusa Chrystusa ustanowiony, od innych ko\u015bcio\u0142\u00f3w, kt\u00f3re nosz\u0105 nazw\u0119 chrze\u015bcija\u0144skich?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 ustanowiony przez Jezusa Chrystusa, r\u00f3\u017cni si\u0119 od innych ko\u015bcio\u0142\u00f3w, kt\u00f3re si\u0119 nazywaj\u0105 chrze\u015bcija\u0144skimi, znamionami, mianowicie jedno\u015bci\u0105, \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105, powszechno\u015bci\u0105 (katolicko\u015bci\u0105) i apostolsko\u015bci\u0105; Jezus Chrystus przyzna\u0142 je Ko\u015bcio\u0142owi swojemu, i znajduj\u0105 si\u0119 one tylko w Ko\u015bciele Katolickim, kt\u00f3rego g\u0142ow\u0105 jest Ojciec \u015awi\u0119ty w Rzymie.<\/p>\n\n\n\n Co to jest w\u0142adza nauczania?<\/strong><\/p>\n\n\n\n W\u0142adza nauczania jest to prawo i obowi\u0105zek Ko\u015bcio\u0142a strze\u017cenia, wyk\u0142adania, obrony i g\u0142oszenia nauki Jezusa Chrystusa wszystkiemu stworzeniu niezale\u017cnie od jakiejkolwiek w\u0142adzy ludzkiej.<\/p>\n\n\n\n Co mog\u0105 i powinni czyni\u0107 Biskupi we w\u0142asnej diecezji na mocy w\u0142adzy nauczania?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Biskupi we w\u0142asnej diecezji na mocy w\u0142adzy nauczania mog\u0105 i powinni albo sami, albo przez drugich prawdy wiary i obyczaj\u00f3w, przyj\u0119te przez Ko\u015bci\u00f3\u0142, podw\u0142adnym w stosowny spos\u00f3b podawa\u0107 i wpaja\u0107, niebezpieczne dla wiary nowo\u015bci odpiera\u0107 i w razie potrzeby donosi\u0107 o nich najwy\u017cszej w\u0142adzy ko\u015bcielnej.<\/p>\n\n\n\n W co wierzymy przez jedenasty artyku\u0142 Sk\u0142adu Apostolskiego: Cia\u0142a zmartwychwstanie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przez jedenasty artyku\u0142 Sk\u0142adu Apostolskiego: Cia\u0142a zmartwychwstanie, wierzymy \u017ce na ko\u0144cu \u015bwiata wszyscy umarli zostan\u0105 na nowo przywo\u0142ani do \u017cycia i powstan\u0105 na s\u0105d powszechny, przy czym ka\u017cda dusza przyjmie na powr\u00f3t to cia\u0142o, z kt\u00f3rym by\u0142a z\u0142\u0105czona za \u017cycia, aby si\u0119 ju\u017c nigdy ode\u0144 nie roz\u0142\u0105czy\u0107.<\/p>\n\n\n\n Rozdzia\u0142 IV<\/p>\n\n\n\n O DZIESI\u0118CIU PRZYKAZANIACH BO\u017bYCH, CZYLI O DEKALOGU <\/p>\n\n\n\n Co znaczy s\u0142owo Dekalog?<\/strong><\/p>\n\n\n\n S\u0142owo Dekalog znaczy to samo co dziesi\u0119\u0107 s\u0142\u00f3w lub dziesi\u0119\u0107 przykaza\u0144, kt\u00f3re B\u00f3g da\u0142 Moj\u017ceszowi na G\u00f3rze Synaj, a Jezus Chrystus w Nowym Zakonie zatwierdzi\u0142.<\/p>\n\n\n\n Jak winni\u015bmy Boga czci\u0107 i wielbi\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Boga jako stw\u00f3rc\u0119 wszystkiego, kt\u00f3ry nas utrzymuje i troszczy si\u0119 o nas, i jest pierwszym naszym pocz\u0105tkiem i ostatecznym celem, winni\u015bmy czci\u0107 i wielbi\u0107 wewn\u0119trznymi i zewn\u0119trznymi aktami uszanowania, kt\u00f3re nam podaje sama natura, a jeszcze wi\u0119cej objawienie; spo\u015br\u00f3d tych akt\u00f3w najwa\u017cniejszym jest ofiara, kt\u00f3ra nie mo\u017ce by\u0107 sk\u0142adana \u017cadnemu stworzeniu<\/p>\n\n\n\n Czym grzeszy si\u0119 przeciwko pierwszemu przykazaniu Dekalogu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przeciwko pierwszemu przykazaniu Dekalogu grzeszy si\u0119:<\/p>\n\n\n\n a. zabobonem, to jest ba\u0142wochwalstwem, wr\u00f3\u017cbiarstwem, czarnoksi\u0119stwem i<\/p>\n\n\n\n spirytyzmem, kt\u00f3ry zalicza si\u0119 do wr\u00f3\u017cbiarstwa i czarnoksi\u0119stwa;<\/p>\n\n\n\n b. bezbo\u017cno\u015bci\u0105, to jest zaniedbywaniem modlitwy i nale\u017cnej s\u0142u\u017cby Bo\u017cej,<\/p>\n\n\n\n \u015bwi\u0119tokradztwem i \u015bwietokupstwem.<\/p>\n\n\n\n Czego zakazuje B\u00f3g przez drugie przykazanie Dekalogu: Nie b\u0119dziesz bra\u0142 imienia Boga<\/strong><\/p>\n\n\n\n twego nadaremno?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przez drugie przykazanie Dekalogu: Nie b\u0119dziesz bra\u0142 imienia Boga twego nadaremno, B\u00f3g zakazuje wszelkiej zniewagi swego imienia.<\/p>\n\n\n\n Co B\u00f3g nakazuje przez trzecie przykazanie Dekalogu: Pami\u0119taj, aby\u015b dzie\u0144 \u015bwi\u0119ty<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u015bwi\u0119ci\u0142?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przez trzecie przykazanie Dekalogu: Pami\u0119taj, aby\u015b dzie\u0144 \u015bwi\u0119ty \u015bwi\u0119ci\u0142, B\u00f3g nakazuje, aby\u015bmy dni \u015bwi\u0119te, to jest Jemu po\u015bwi\u0119cone, obracali na oddawanie czci Bogu z zaniechaniem zaj\u0119\u0107 i prac cielesnych.<\/p>\n\n\n\n Co nakazuje B\u00f3g przez czwarte przykazanie Dekalogu: Czcij ojca swego i matk\u0119 swoj\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przez czwarte przykazanie Dekalogu: Czcij ojca swego i matk\u0119 swoj\u0105, nakazuje B\u00f3g, aby\u015bmy rodzicom i osobom, zajmuj\u0105cym ich miejsce, oddawali nale\u017cn\u0105 cze\u015b\u0107, do kt\u00f3rej nale\u017cy tak\u017ce mi\u0142o\u015b\u0107, uszanowanie, pos\u0142usze\u0144stwo oraz opieka.<\/p>\n\n\n\n Czego zakazuje B\u00f3g pi\u0105tym przykazaniem Dekalogu: Nie zabijaj?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pi\u0105tym przykazaniem: Nie zabijaj, zakazuje B\u00f3g zadawa\u0107 bli\u017aniemu \u015bmier\u0107 lub jak\u0105 inn\u0105 wyrz\u0105dza\u0107 szkod\u0119, czy to na ciele, czy na duszy, albo te\u017c przyczynia\u0107 si\u0119 do tego.<\/p>\n\n\n\n Jakim sposobem szkodzi kto\u015b na duszy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Na duszy szkodzi kto\u015b przez zgorszenie, to jest takim s\u0142owem lub uczynkiem niew\u0142a\u015bciwym, kt\u00f3re bli\u017aniemu daj\u0105 sposobno\u015b\u0107 upadku duchownego.<\/p>\n\n\n\n Czego zakazuje B\u00f3g sz\u00f3stym przykazaniem Dekalogu: Nie cudzo\u0142\u00f3\u017c?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sz\u00f3stym przykazaniem Dekalogu: Nie cudzo\u0142\u00f3\u017c, zakazuje B\u00f3g nie tylko wiaro\u0142omstwa w ma\u0142\u017ce\u0144stwie, lecz tak\u017ce wszelkiego grzechu zewn\u0119trznego przeciwko czysto\u015bci i wszystkiego, co wiedzie do grzechu nieczysto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne przyczyny, kt\u00f3re wiod\u0105 do grzechu przeciwko czysto\u015bci i kt\u00f3rych<\/strong><\/p>\n\n\n\n nale\u017cy starannie unika\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz podszept\u00f3w szata\u0144skich i porusze\u0144 po\u017c\u0105dliwo\u015bci g\u0142\u00f3wnymi przyczynami, kt\u00f3re wiod\u0105 do grzechu przeciwko czysto\u015bci, i kt\u00f3rych nale\u017cy starannie unika\u0107, s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce: pr\u00f3\u017cniactwo, nieumiarkowanie w jedzeniu i piciu, z\u0142e towarzystwo, bezwstydne mowy, czytanie z\u0142ych pism, nieprzystojne widowiska, nieskromne ta\u0144ce, nieprzyzwoite ubrania, niebezpieczne poufa\u0142o\u015bci i okazje etc.<\/p>\n\n\n\n Jakie s\u0105 zazwyczaj g\u0142\u00f3wne skutki grzechu niepow\u015bci\u0105gliwo\u015bci?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pr\u00f3cz cz\u0119stych szk\u00f3d dla zdrowia g\u0142\u00f3wne skutki grzechu niepow\u015bci\u0105gliwo\u015bci bywaj\u0105 takie: za\u0107mienie rozumu, odrzucenie boja\u017ani Bo\u017cej, wstr\u0119t do rzeczy Bo\u017cych i do cnoty, zatwardzia\u0142o\u015b\u0107 serca, utrata wiary i nierzadko trwanie w grzechu bez pokuty a\u017c do \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n Jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne \u015brodki zachowania czysto\u015bci?<\/strong><\/p>\n\n\n\n G\u0142\u00f3wne \u015brodki zachowania czysto\u015bci s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce: czuwanie nad zmys\u0142ami i umartwiania ich, unikanie okazji do z\u0142ego, umiarkowanie w jedzeniu i piciu, modlitwa i gor\u0105ce nabo\u017ce\u0144stwo do Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny, a zw\u0142aszcza cz\u0119sta Spowied\u017a i Komunia.<\/p>\n\n\n\n Czego B\u00f3g zakazuje si\u00f3dmym przykazaniem Dekalogu: Nie kradnij?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Si\u00f3dmym przykazaniem: Nie kradnij, B\u00f3g zakazuje wszelkiego niesprawiedliwego, czy to u\u017cywania cudzej pracy, czy wyrz\u0105dzania szkody, czy tez przyczyniania si\u0119 do jednego lub drugiego.<\/p>\n\n\n\n Czego zakazuje B\u00f3g \u00f3smym przykazaniem Dekalogu: Nie m\u00f3w fa\u0142szywego \u015bwiadectwa<\/strong><\/p>\n\n\n\n przeciw bli\u017aniemu swemu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d3smym przykazaniem Dekalogu: Nie m\u00f3w fa\u0142szywego \u015bwiadectwa przeciw bli\u017aniemu swemu, B\u00f3g zakazuje k\u0142amstwa, krzywoprzysi\u0119stwa i wszelakiego szkodzenia bli\u017aniemu s\u0142owami.<\/p>\n\n\n\n Jakim sposobem wyrz\u0105dza kto\u015b bli\u017aniemu szkod\u0119 s\u0142owami?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bli\u017aniemu wyrz\u0105dza kto\u015b s\u0142owami krzywd\u0119 g\u0142\u00f3wnie oszczerstwem, obmow\u0105, obelg\u0105, lekkomy\u015blnym pos\u0105dzeniem, naruszeniem tajemnicy.<\/p>\n\n\n\n Czego zakazuje B\u00f3g dziewi\u0105tym przykazaniem Dekalogu: Nie po\u017c\u0105daj \u017cony bli\u017aniego<\/strong><\/p>\n\n\n\n swego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dziewi\u0105tym przykazaniem Dekalogu: Nie po\u017c\u0105daj \u017cony bli\u017aniego swego, zakazuje B\u00f3g nie tylko tego niegodziwego po\u017c\u0105dania, lecz tak\u017ce wszelkiego wewn\u0119trznego grzechu przeciwko czysto\u015bci, tak jak zewn\u0119trznego zakazuje sz\u00f3stym przykazaniem.<\/p>\n\n\n\n Czego zakazuje B\u00f3g dziesi\u0105tym przykazaniem Dekalogu: Nie po\u017c\u0105daj \u017cadnej rzeczy, kt\u00f3ra jego (bli\u017aniego) jest?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dziesi\u0105tym przykazaniem: Nie po\u017c\u0105daj \u017cadnej rzeczy, kt\u00f3ra jego (bli\u017aniego) jest, B\u00f3g zakazuje<\/p>\n\n\n\n nies\u0142usznego i nieuporz\u0105dkowanego po\u017c\u0105dania cudzej w\u0142asno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Kt\u00f3re jest najwi\u0119ksze przykazanie Dekalogu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Najwi\u0119ksze przykazanie Dekalogu jest nast\u0119puj\u0105ce: B\u0119dziesz mi\u0142owa\u0142 Pana Boga swego z wszystkiego serca swego, ze wszystkiej duszy swojej i ze wszystkich si\u0142 swoich, a bli\u017aniego swego jak siebie samego.<\/p>\n\n\n\n Rozdzia\u0142 V<\/p>\n\n\n\n O PRZYKAZANIACH KO\u015aCIELNYCH <\/p>\n\n\n\n Ile jest przykaza\u0144 ko\u015bcielnych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przykaza\u0144 ko\u015bcielnych, kt\u00f3re katolik powinien wszystkie zachowywa\u0107, jest wi\u0119cej, np. przykazanie o nieczytaniu i nieprzechowywaniu ksi\u0105\u017cek zakazanych, o nienale\u017ceniu do sekty maso\u0144skiej i innych sekt tego rodzaju, o zaniechaniu w czasie zakazanym uroczystych \u015blub\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich, o niepaleniu zw\u0142ok i inne, ale zwykle wylicza si\u0119 tylko pi\u0119\u0107 przykaza\u0144 ko\u015bcielnych, kt\u00f3re dotycz\u0105 raczej zwyczajnego \u017cycia duchownego wszystkich wiernych.<\/p>\n\n\n\n Rozdzia\u0142 VI<\/p>\n\n\n\n O RADACH EWANGELICZNYCH <\/p>\n\n\n\n Co to s\u0105 rady ewangeliczne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Rady ewangeliczne s\u0105 to \u015brodki, kt\u00f3re Jezus Chrystus poda\u0142 do \u0142atwiejszego i pe\u0142niejszego osi\u0105gni\u0119cia doskona\u0142o\u015bci duchowej.<\/p>\n\n\n\n Kt\u00f3re s\u0105 g\u0142\u00f3wne rady ewangeliczne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Te s\u0105 g\u0142\u00f3wne rady ewangeliczne: dobrowolne ub\u00f3stwo, doskona\u0142a czysto\u015b\u0107 i osobliwe pos\u0142usze\u0144stwo dla mi\u0142o\u015bci Jezusa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n Kto winien p\u00f3j\u015b\u0107 za radami ewangelicznymi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Za radami ewangelicznymi winni p\u00f3j\u015b\u0107 ci, kt\u00f3rzy si\u0119 dobrowolnie do tego zobowi\u0105zali, jak np. zakonnicy, kt\u00f3rzy \u015blubowali, \u017ce b\u0119d\u0105 zachowywa\u0107 trzy rady ewangeliczne wed\u0142ug regu\u0142y swego zakonu.<\/p>\n\n\n\n Rozdzia\u0142 VII<\/p>\n\n\n\n O \u0141ASCE <\/p>\n\n\n\n Co to jest \u0142aska?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0141aska jest to dar nadprzyrodzony, kt\u00f3rego B\u00f3g udziela stworzeniom rozumnym z w\u0142asnej dobrej woli, \u017ceby mog\u0142y dost\u0105pi\u0107 \u017cywota wiecznego.<\/p>\n\n\n\n Co to jest \u0142aska u\u015bwi\u0119caj\u0105ca?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0141aska u\u015bwi\u0119caj\u0105ca jest to fizyczna nadprzyrodzona w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107, stale w duszy tkwi\u0105ca; przez ni\u0105 cz\u0142owiek staje si\u0119 uczestnikiem natury Pana Boga, \u015bwi\u0105tyni\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego, przyjacielem i adoptowanym dzieckiem Boga, dziedzicem chwa\u0142y niebieskiej i przez to zdolnym do wykonywania uczynk\u00f3w, zas\u0142uguj\u0105cych na \u017cywot wieczny.<\/p>\n\n\n\n Jakim sposobem cz\u0142owiek mo\u017ce utraci\u0107 \u0142ask\u0119 u\u015bwi\u0119caj\u0105c\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0141ask\u0119 u\u015bwi\u0119caj\u0105c\u0105 traci cz\u0142owiek przez ka\u017cdy grzech \u015bmiertelny.<\/p>\n\n\n\n Jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne \u015brodki zyskania \u0142aski Bo\u017cej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n G\u0142\u00f3wne \u015brodki zyskania \u0142aski Bo\u017cej to modlitwa o ni\u0105 i Sakramenty, kt\u00f3re zawieraj\u0105 \u0142ask\u0119 i udzielaj\u0105 jej.<\/p>\n\n\n\n Rozdzia\u0142 VIII<\/p>\n\n\n\n O MODLITWIE <\/p>\n\n\n\n Co to jest modlitwa?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Modlitwa jest to pobo\u017cne wzniesienie duszy do Boga, \u017ceby Mu oddawa\u0107 cze\u015b\u0107, dzi\u0119kowa\u0107 za otrzymane dobrodziejstwa, prosi\u0107 Go o odpuszczenie grzech\u00f3w i o inne rzeczy potrzebne lub po\u017cyteczne b\u0105d\u017a dla nas samych, b\u0105d\u017a te\u017c dla drugich.<\/p>\n\n\n\n Jakie s\u0105 rodzaje modlitwy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dwa: pierwsza jest modlitwa wewn\u0119trzna, czyli my\u015bl\u0105; polega ona na tym, \u017ce cz\u0142owiek w my\u015bli i w sercu rozmawia z Bogiem i rozwa\u017ca prawdy wieczne, drugim rodzajem modlitwy jest modlitwa ustna czyli s\u0142owami; polega na tym, \u017ce cz\u0142owiek wymawia s\u0142owa modlitwy z wewn\u0119trzn\u0105 uwag\u0105 i pobo\u017cnym sercem.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego czasem nie otrzymujemy tego, o co si\u0119 modlimy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Czasem nie otrzymujemy tego, o co si\u0119 modlimy, poniewa\u017c albo nie modlimy si\u0119 dobrze, albo prosimy o co\u015b niew\u0142a\u015bciwego; w takich razach jednak B\u00f3g bez w\u0105tpienia u\u017cyczy nam we w\u0142a\u015bciwym czasie \u0142ask innych, nawet wi\u0119kszych.<\/p>\n\n\n\n Jaka jest najdoskonalsza spo\u015br\u00f3d wszystkich modlitw?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Najdoskonalsz\u0105 spo\u015br\u00f3d wszystkich modlitw jest Modlitwa Pa\u0144ska, czyli Ojcze nasz, do kt\u00f3rego dodaje si\u0119 zwykle Pozdrowienie Anielskie, czyli Zdrowa\u015b Maryjo.<\/p>\n\n\n\n Czy Naj\u015bwi\u0119tsza Maryja Panna, Matka Bo\u017ca, jest tak\u017ce nasz\u0105 matk\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Naj\u015bwi\u0119tsza Maryja Panna, Matka Bo\u017ca, jest tak\u017ce nasz\u0105 matka przez przybranie, dzi\u0119ki kt\u00f3remu my jeste\u015bmy bra\u0107mi jej Syna; Jezus Chrystus, umieraj\u0105c na krzy\u017cu, sam to potwierdzi\u0142, gdy wszystkich ludzi w osobie \u015bw.Jana da\u0142 za syn\u00f3w Naj\u015bw.Maryi Pannie tymi s\u0142owy: Niewiasto, oto syn tw\u00f3j\u201d, a wszystkim ludziom da\u0142 za matk\u0119 Naj\u015bw.Maryj\u0119 Pann\u0119 tymi s\u0142owy: \u201eOto matka twoja\u201d.<\/p>\n\n\n\n Jak\u0105 korzy\u015b\u0107 odnosz\u0105 ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 serdeczne nabo\u017ce\u0144stwo do Naj\u015bw.Maryi Panny?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 serdeczne nabo\u017ce\u0144stwo do Naj\u015bw.Maryi Panny, odnosz\u0105 t\u0119 wielk\u0105 korzy\u015b\u0107, \u017ce ona ich nawzajem darzy szczeg\u00f3ln\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 macierzy\u0144sk\u0105 i opiekuje si\u0119 nimi.<\/p>\n\n\n\n Rozdzia\u0142 IX<\/p>\n\n\n\n O SAKRAMENTACH <\/p>\n\n\n\n Co to jest Sakrament?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sakrament jest to znak zewn\u0119trzny, ustanowiony przez Jezusa Chrystusa dlanoznaczenia \u0142aski i udzielenia jej tym, kt\u00f3rzy Sakrament godnie przyjmuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Co to jest sakrament bierzmowania?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sakrament bierzmowania jest to sakrament, ustanowiony przez Jezusa Chrystusa dla udzielenia osobnej \u0142aski i dar\u00f3w Ducha \u015awi\u0119tego, dzi\u0119ki kt\u00f3rym bierzmowany zyskuje si\u0142\u0119 do wyznawania wiary s\u0142owem i uczynkiem jako doskona\u0142y \u017co\u0142nierz Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n Co to jest Eucharystia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Eucharystia, oznaczaj\u0105ca mniej wi\u0119cej tyle co dobra \u0142aska czy dzi\u0119kczynienie, jest najbardziej Boskim darem Zbawiciela i tajemnic\u0105 wiary; pod postaciami chleba i wina w Eucharystii jest sam Jezus Chrystus, ofiaruje si\u0119 i jest ofiar\u0105, daje siebie na po\u017cywienie. Jest to zarazem ofiara i Sakrament Nowego Przymierza.<\/p>\n\n\n\n Co si\u0119 sta\u0142o, kiedy Jezus Chrystus wypowiedzia\u0142 s\u0142owa konsekracyjne nad chlebem i winem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kiedy Jezus Chrystus wypowiedzia\u0142 s\u0142owa konsekracyjne nad chlebem i winem, dokona\u0142a si\u0119 cudowna i osobliwa przemiana ca\u0142ej substancji chleba w cia\u0142o i ca\u0142ej substancji wina w krew Jezusa Chrystusa, a pozosta\u0142y tylko postacie chleba i wina.<\/p>\n\n\n\n Jak si\u0119 nazywa ta przemiana?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ta przemiana nazywa si\u0119 transsubstancjacj\u0105 czyli przeistoczeniem.<\/p>\n\n\n\n C\u00f3\u017c si\u0119 tedy dzieje, gdy kap\u0142an we Mszy \u015bw. nad chlebem i winem wymawia s\u0142owa konsekracji?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Gdy kap\u0142an we Mszy \u015bw. nad chlebem i winem wymawia s\u0142owa konsekracji, w\u00f3wczas pod postaciami chleba i wina staje si\u0119 obecne prawdziwie, rzeczywi\u015bcie i istotnie Cia\u0142o i Krew Pana naszego Jezusa Chrystusa, razem z Jego dusz\u0105 i B\u00f3stwem.<\/p>\n\n\n\n Co to jest ofiara?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ofiara jest to dar widzialny, kt\u00f3ry sk\u0142adamy ku czci Boga przez zniszczenie lub przemian\u0119, \u017ceby Go uzna\u0107 najwy\u017cszym Panem, stworzycielem i ostatecznym celem naszym.<\/p>\n\n\n\n Czy Msza \u015bwi\u0119ta jest prawdziw\u0105 i w\u0142a\u015bciw\u0105 ofiar\u0105 Nowego Przymierza?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Msza \u015bwi\u0119ta jest prawdziw\u0105 i w\u0142a\u015bciw\u0105 ofiar\u0105 Nowego Przymierza, bo Jezus Chrystus, zast\u0105piony przez kap\u0142ana, ofiaruje w niej Bogu w spos\u00f3b bezkrwawy i tajemniczy swoje Cia\u0142o i Krew pod postaciami chleba i wina.<\/p>\n\n\n\n Po co Jezus Chrystus ustanowi\u0142 t\u0119 cudown\u0105 ofiar\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jezus Chrystus ustanowi\u0142 t\u0119 cudown\u0105 ofiar\u0119, \u017ceby Ko\u015bcio\u0142owi zostawi\u0107 widzialn\u0105 ofiar\u0119, jak tego wymaga ludzka natura; Msza \u015bwi\u0119ta ma przedstawia\u0107 ow\u0105 ofiar\u0119 krwaw\u0105, kt\u00f3r\u0105 Jezus Chrystus mia\u0142 z\u0142o\u017cy\u0107 raz na Krzy\u017cu; przez Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 ma a\u017c do ko\u0144ca \u015bwiata trwa\u0107 Jego pami\u0105tka, zbawcza moc owej ofiary ma si\u0119 nam poprzez Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 udziela\u0107 na odpuszczenie grzech\u00f3w, kt\u00f3re pope\u0142niamy codziennie<\/p>\n\n\n\n Za kogo odprawia si\u0119 Msza \u015bwi\u0119ta?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ka\u017cda Msza \u015bwi\u0119ta, poniewa\u017c jest ofiar\u0105 Ko\u015bcio\u0142a powszechnego, sk\u0142adana przez publicznego tego Ko\u015bcio\u0142a s\u0142ug\u0119, odprawia si\u0119 nie tylko za samego odprawiaj\u0105cego j\u0105, lecz za wsp\u00f3lny po\u017cytek wiernych, b\u0105d\u017a \u017cywych, b\u0105d\u017a te\u017c zmar\u0142ych, g\u0142\u00f3wnie za\u015b za tych, kt\u00f3rych kap\u0142an we Mszy \u015bwi\u0119tej wymienia<\/p>\n\n\n\n Rozdzia\u0142 X<\/p>\n\n\n\n O CNOTACH <\/p>\n\n\n\n Co to jest cnota?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cnota jest to sta\u0142a zdolno\u015b\u0107 woli do czynienia dobrego a unikania z\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n Co to jest cnota teologiczna?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cnota teologiczna jest to cnota, kt\u00f3rej przedmiotem bezpo\u015brednim jest B\u00f3g jako cel nadprzyrodzony, i kt\u00f3ra cz\u0142owieka wprost do Niego.<\/p>\n\n\n\n Ile jest cn\u00f3t teologicznych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cn\u00f3t teologicznych jest trzy: wiara, nadzieja i mi\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Co to jest wiara?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wiara jest to cnota nadprzyrodzona, kt\u00f3ra pod natchnieniem i z pomoc\u0105 \u0142aski sprawia, ze przyjmujemy za prawd\u0119 to, co B\u00f3g objawi\u0142, a przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 do wierzenia podaje; przyjmujemy za\u015b to za prawd\u0119 nie dlatego, \u017ceby\u015bmy przyrodzonym \u015bwiat\u0142em rozumu przejrzeli wewn\u0119trzna prawdziwo\u015b\u0107 tych prawd, lecz przez wzgl\u0105d na powag\u0119 samego Boga, kt\u00f3ry to objawi\u0142, a kt\u00f3ry si\u0119 ani myli\u0107 nie mo\u017ce ani w b\u0142\u0105d wprowadza\u0107.<\/p>\n\n\n\n Czy musimy wierzy\u0107 we wszystkie prawdy objawione?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Musimy wierzy\u0107 we wszystkie prawdy objawione, przynajmniej og\u00f3lnie, np. wierz\u0119 we wszystko, co B\u00f3g objawi\u0142, a Ko\u015bci\u00f3\u0142 do wierzenia podaje, albo kr\u00f3cej: wierze we wszystko, w co wierzy Ko\u015bci\u00f3\u0142, Matka \u015awi\u0119ta; szczeg\u00f3\u0142owo za\u015b i wyra\u017anie musimy wierzy\u0107, \u017ce jest B\u00f3g, \u017ce za dobre nagradza, a za z\u0142e karze, ze jest Tr\u00f3jca \u015awi\u0119ta, ze Jezus Chrystus sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem dla naszego zbawienia.<\/p>\n\n\n\n Czy wiara mo\u017ce by\u0107 przeciwna rozumowi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wiara, cho\u0107 przewy\u017csza rozum, w \u017caden spos\u00f3b nie jest przeciwna rozumowi, ani te\u017c mi\u0119dzy wiar\u0105 a rozumem nigdy nie mo\u017ce zachodzi\u0107 \u017cadna sprzeczno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n W jaki spos\u00f3b traci si\u0119 wiar\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wiar\u0119 traci si\u0119 przez odst\u0119pstwo lub herezj\u0119, gdy mianowicie cz\u0142owiek ochrzczony albo odrzuca b\u0105d\u017a wszystkie, b\u0105d\u017a niekt\u00f3re prawdy wiary, albo te\u017c dobrowolnie podaje je w w\u0105tpliwo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Co to jest nadzieja?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nadzieja jest to cnota nadprzyrodzona, kt\u00f3ra sprawia, \u017ce dla zas\u0142ug Jezusa Chrystusa, oparci na dobroci, wszechmocy i wierno\u015bci Boga, z ufno\u015bci\u0105 oczekujemy \u017cywota wiecznego i \u0142ask potrzebnych do jego osi\u0105gni\u0119cia, bo B\u00f3g obieca\u0142 \u017cywot wieczny tym, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 wykonywa\u0107 uczynki dobre.<\/p>\n\n\n\n Co to jest rozpacz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Rozpacz jest to dobrowolny i \u015bwiadomy brak ufno\u015bci, by cz\u0142owiek m\u00f3g\u0142 otrzyma\u0107 od Boga szcz\u0119\u015bcie wieczne i \u015brodki, kt\u00f3re do niego wiod\u0105.<\/p>\n\n\n\n Co to jest mi\u0142o\u015b\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Mi\u0142o\u015b\u0107 jest to cnota nadprzyrodzona, kt\u00f3ra sprawia, \u017ce mi\u0142ujemy Boga nade wszystko dla Niego samego, a siebie samych i bli\u017aniego dla Boga.<\/p>\n\n\n\n W jaki spos\u00f3b mamy przede wszystkim okazywa\u0107 Bogu sw\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Mi\u0142o\u015b\u0107 sw\u0105 mamy Bogu okazywa\u0107 przede wszystkim przez zachowanie jego przykaza\u0144.<\/p>\n\n\n\n Czy mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 winni\u015bmy mi\u0142owa\u0107 bli\u017aniego, obejmuje tak\u017ce nieprzyjaci\u00f3\u0142?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 winni\u015bmy mi\u0142owa\u0107 bli\u017aniego, obejmuje tak\u017ce nieprzyjaci\u00f3\u0142, bo oni tak\u017ce s\u0105 bli\u017animi naszymi, a B\u00f3g sam da\u0142 nam to przykazanie i zostawi\u0142 nam przyk\u0142ad.<\/p>\n\n\n\n Co to jest cnota kardynalna?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cnota kardynalna jest to taka cnota, kt\u00f3ra za bezpo\u015bredni przedmiot ma uczynki uczciwe zgodne ze zdrowym rozumem.<\/p>\n\n\n\n Ile jest cn\u00f3t g\u0142\u00f3wnych kardynalnych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n G\u0142\u00f3wnych cn\u00f3t kardynalnych jest cztery: roztropno\u015b\u0107, sprawiedliwo\u015b\u0107, m\u0119stwo i wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego te cnoty nazywaj\u0105 si\u0119 kardynalnymi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Te cnoty dlatego nazywaj\u0105 si\u0119 cnotami kardynalnymi, poniewa\u017c stanowi\u0105 jakby zawiasy i fundament ca\u0142ego gmachu obyczajowego, a inne cnoty do nich si\u0119 sprowadzaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Co sprawiaj\u0105 cnoty kardynalne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ile jest dar\u00f3w Ducha \u015awi\u0119tego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dar\u00f3w Ducha \u015awi\u0119tego jest siedem: m\u0105dro\u015b\u0107, rozum, rada, m\u0119stwo, umiej\u0119tno\u015b\u0107, pobo\u017cno\u015b\u0107 i boja\u017a\u0144 Bo\u017ca.<\/p>\n\n\n\n W jakim celu B\u00f3g wlewa te dary?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Te dary B\u00f3g wlewa cz\u0142owiekowi sprawiedliwemu, \u017ceby \u0142atwiej i szybciej przyjmowa\u0142 natchnienia Ducha \u015awi\u0119tego i szed\u0142 za nimi, gdy go nimi Duch \u015awi\u0119ty r\u00f3\u017cnorako nak\u0142ania do dobrego a unikania z\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n Co sprawiaj\u0105 w nas dary Ducha \u015awi\u0119tego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Rozdzia\u0142 XI<\/p>\n\n\n\n O GRZECHACH UCZYNKOWYCH, CZYLI OSOBISTYCH <\/p>\n\n\n\n C\u00f3\u017c to wi\u0119c jest grzech uczynkowy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Grzech uczynkowy jest to \u015bwiadome i dobrowolne przekroczenie prawa Boskiego.<\/p>\n\n\n\n Jakim sposobem mo\u017ce by\u0107 pope\u0142niony grzech uczynkowy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Grzech uczynkowy mo\u017ce by\u0107 pope\u0142niony my\u015bl\u0105, mow\u0105 i uczynkiem, zar\u00f3wno dokonanym jak zaniedbanym, i to albo przeciw Bogu, albo przeciw nam samym, albo przeciw bli\u017aniemu, zale\u017cnie od tego, czy prawo, kt\u00f3re si\u0119 przekracza, dotyczy wprost Boga, czy te\u017c nas samych czy bli\u017aniego.<\/p>\n\n\n\n Co to jest grzech \u015bmiertelny?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Grzech \u015bmiertelny jest to przekroczenie prawa, pope\u0142niane z wiedz\u0105 i wol\u0105 przy \u015bwiadomo\u015bci ci\u0119\u017ckiego przewinienia.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego ten grzech nazywa si\u0119 \u015bmiertelnym?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ten grzech nazywa si\u0119 \u015bmiertelnym dlatego, poniewa\u017c odwracaj\u0105c dusz\u0119 od jej celu ostatecznego, pozbawia j\u0105 jej \u017cycia nadprzyrodzonego, czyli \u0142aski u\u015bwi\u0119caj\u0105cej, skazuje j\u0105 na \u015bmier\u0107 wiekuist\u0105 w piekle, u\u015bmierca zdobyte zas\u0142ugi, tak, \u017ce ju\u017c si\u0119 nie mog\u0105 przyda\u0107 na \u017cywot wieczny, dop\u00f3ki nie od\u017cyj\u0105 przez odzyskanie na nowo \u0142aski; w ko\u0144cu grzech \u015bmiertelny czyni cz\u0142owieka niezdolnym do nabywania dalszych zas\u0142ug na niebo.<\/p>\n\n\n\n Co w Pi\u015bmie \u015bwi\u0119tym B\u00f3g poleca nam jako nader skuteczny \u015brodek uchronienia si\u0119 od grzech\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n W Pi\u015bmie \u015bwi\u0119tym B\u00f3g jako nader skuteczny \u015brodek uchronienia si\u0119 od grzech\u00f3w poleca nam pami\u0119ta\u0107 rzeczach ostatecznych, tak nas upominaj\u0105c: \u201eWe wszystkich sprawach swoich pami\u0119taj na ostateczne rzeczy swoje, a na wieki nie zgrzeszysz\u201d.<\/p>\n\n\n\n Ile jest grzech\u00f3w przeciwko bli\u017aniemu wo\u0142aj\u0105cych o pomst\u0119 do nieba?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cztery s\u0105 grzechy przeciwko bli\u017aniemu, wo\u0142aj\u0105ce o pomst\u0119 do nieba, a mianowicie:<\/p>\n\n\n\n a. rozmy\u015blne zab\u00f3jstwo;<\/p>\n\n\n\n b. grzech sodomski;<\/p>\n\n\n\n c. uciemi\u0119\u017cenie ubogich oraz wd\u00f3w i sierot;<\/p>\n\n\n\n d. zabieranie lub zatrzymywanie um\u00f3wionej zap\u0142aty s\u0142ugom i robotnikom.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego m\u00f3wi si\u0119, \u017ce te grzechy wo\u0142aj\u0105 o pomst\u0119 do nieba?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dlatego si\u0119 m\u00f3wi, \u017ce te grzechy wo\u0142aj\u0105 o pomst\u0119 do nieba, poniewa\u017c przed innymi grzechami maj\u0105 w sobie nadzwyczajn\u0105 i jawn\u0105 niegodziwo\u015b\u0107 i \u015bci\u0105gaj\u0105 gniew i zemst\u0119 Bo\u017c\u0105 na tych, kt\u00f3rzy je pope\u0142niaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Kt\u00f3re s\u0105 grzechy g\u0142\u00f3wne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nast\u0119puj\u0105ce s\u0105 grzechy g\u0142\u00f3wne:<\/p>\n\n\n\n 1. pycha;<\/p>\n\n\n\n 2. \u0142akomstwo;<\/p>\n\n\n\n 3. nieczysto\u015b\u0107;<\/p>\n\n\n\n 4. zazdro\u015b\u0107;<\/p>\n\n\n\n 5. ob\u017carstwo i pija\u0144stwo;<\/p>\n\n\n\n 6. gniew;<\/p>\n\n\n\n 7. lenistwo.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego te grzechy nazywaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnymi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Te grzechy nazywaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnymi, poniewa\u017c s\u0105 jakby \u017ar\u00f3d\u0142em i korzeniem wszystkich innych<\/p>\n\n\n\n grzech\u00f3w i na\u0142og\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Rozdzia\u0142 XII<\/strong><\/p>\n\n\n\n O RZECZACH OSTATECZNYCH <\/p>\n\n\n\n Co w Pi\u015bmie \u015bwi\u0119tym B\u00f3g poleca nam jako nader skuteczny \u015brodek uchronienia si\u0119<\/strong> grzech\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n W Pi\u015bmie \u015bwi\u0119tym B\u00f3g jako nader skuteczny \u015brodek uchronienia si\u0119 grzech\u00f3w poleca nam pami\u0119\u0107 na rzeczy ostateczne, tak nas upominaj\u0105c: \u201eWe wszystkich sprawach swoich pami\u0119taj na ostateczne rzeczy swoje, a na wieki nie zgrzeszysz\u201d.<\/p>\n\n\n\n Co to s\u0105 rzeczy ostateczne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Rzeczy ostateczne s\u0105 to te rzeczy, kt\u00f3re cz\u0142owieka spotkaj\u0105 na ostatku, to jest \u015bmier\u0107, s\u0105d, piek\u0142o, niebo; ale po s\u0105dzie przed niebem mo\u017ce by\u0107 czy\u015bciec.<\/p>\n\n\n\n Co powinni\u015bmy sobie g\u0142\u00f3wnie przypomina\u0107 o \u015bmierci?<\/strong><\/p>\n\n\n\n O \u015bmierci powinni\u015bmy sobie przypomina\u0107 g\u0142\u00f3wnie, ze jest ona kar\u0105 za grzechy, \u017ce jest chwil\u0105, od kt\u00f3rej zale\u017cy wieczno\u015b\u0107, tak, i\u017c po \u015bmierci nie ma ju\u017c miejsca na pokut\u0119 i zas\u0142ug\u0119, i \u017ce nie wiemy, kiedy i jak umrzemy.<\/p>\n\n\n\n Co si\u0119 dzieje z dusz\u0105 zaraz po \u015bmierci?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zaraz po \u015bmierci dusza staje przed trybuna\u0142em Chrystusa na s\u0105d szczeg\u00f3\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n Z czego odbywa si\u0119 s\u0105d szczeg\u00f3\u0142owy nad dusz\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Na s\u0105dzie szczeg\u00f3\u0142owym dusza b\u0119dzie s\u0105dzona ze wszystkiego, a wi\u0119c z my\u015bli, s\u0142\u00f3w, uczynk\u00f3w i z opuszczenia dobrego; a wyrok ten zostanie zatwierdzony na s\u0105dzie powszechnym, kt\u00f3ry jest jakby ujawnieniem na zewn\u0105trz wyroku na s\u0105dzie szczeg\u00f3\u0142owym.<\/p>\n\n\n\n Co si\u0119 stanie z dusz\u0105 po s\u0105dzie szczeg\u00f3\u0142owym?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Po s\u0105dzie szczeg\u00f3\u0142owym dusza, je\u017celi nie b\u0119dzie mie\u0107 \u0142aski z powodu grzechu \u015bmiertelnego, zaraz idzie do piek\u0142a; je\u017celi jest w stanie \u0142aski, a jest tak\u017ce wolna od wszystkich grzech\u00f3w powszednich i od wszystkich kar doczesnych, idzie zaraz do nieba; je\u017celi za\u015b jest wprawdzie w stanie \u0142aski, ale jeszcze ma na sobie jaki\u015b grzech powszedni, albo jak\u0105\u015b nie odpokutowan\u0105. Kar\u0119 doczesn\u0105 dostaje si\u0119 do czy\u015b\u0107ca, dop\u00f3ki nie uczyni w zupe\u0142no\u015bci zado\u015b\u0107 sprawiedliwo\u015bci Bo\u017cej.<\/p>\n\n\n\n Co b\u0119dzie z pot\u0119pionymi w piekle?<\/strong><\/p>\n\n\n\n W piekle, kt\u00f3re Pismo \u015bw. nazywa tak\u017ce przepa\u015bci\u0105 lub gehenn\u0105, wieczne m\u0119ki cierpi\u0105 z\u0142e duchy, a razem z nimi ludzie pot\u0119pieni, na samej tylko duszy przed s\u0105dem powszechnym, a na duszy i ciele po s\u0105dzie powszechnym.<\/p>\n\n\n\n Na czym polegaj\u0105 kary pot\u0119pionych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kary pot\u0119pionych polegaj\u0105 na tym, \u017ce:<\/p>\n\n\n\n