<\/p>\n\n\n\n
Encyklika Mediator Dei, o \u015awi\u0119tej Liturgii, 20.11.1947<\/p>\n\n\n\n
Czcigodni Bracia Pozdrowienie i B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo Apostolskie<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Po\u015brednik mi\u0119dzy Bogiem a lud\u017ami(1)<\/a><\/sup>, arcykap\u0142an wielki, kt\u00f3ry przenikn\u0105\u0142 niebiosa, Jezus, Syn Bo\u017cy(2)<\/a><\/sup>, z chwil\u0105 gdy podj\u0105\u0142 dzie\u0142o mi\u0142osierdzia, kt\u00f3rym rodzaj ludzki obsypa\u0142 dobrodziejstwami nadprzyrodzonymi, zamierza\u0142 niew\u0105tpliwie naprawi\u0107 stosunek mi\u0119dzy stworzeniem a Stw\u00f3rc\u0105 zak\u0142\u00f3cony przez grzech i przyprowadzi\u0107 nieszcz\u0119\u015bliwe potomstwo Adama, ska\u017cone zmaz\u0105 pierworodn\u0105, z powrotem do Ojca Niebieskiego, pra\u017ar\u00f3d\u0142a i celu ostatecznego wszystkich rzeczy. Przeto podczas swego pobytu na ziemi nie tylko og\u0142osi\u0142 On pocz\u0105tek Odkupienia i zwiastowa\u0142 przyj\u015bcie Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego, lecz przez nieustann\u0105 modlitw\u0119 i po\u015bwi\u0119cenie swojej osoby zabiega\u0142 o zbawienie dusz, a w ko\u0144cu, wisz\u0105c na krzy\u017cu, ofiarowa\u0142 Bogu samego siebie niepokalanego, “by oczy\u015bci\u0107 sumienia nasze od uczynk\u00f3w martwych dla s\u0142u\u017cenia Bogu \u017cyj\u0105cemu”(3)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n W ten spos\u00f3b wszyscy ludzie zostali szcz\u0119\u015bliwie zawr\u00f3ceni z smutnej drogi, kt\u00f3ra wiod\u0142a ich ku zgubie i zag\u0142adzie, a na nowo skierowani zostali do Boga, aby wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c w osi\u0105gni\u0119ciu w\u0142asnej \u015bwi\u0119to\u015bci, kt\u00f3rej \u017ar\u00f3d\u0142em jest krew Baranka Niewinnego, oddawali chwa\u0142\u0119 nale\u017cn\u0105 Bogu.<\/p>\n\n\n\n Atoli niebieski Odkupiciel pragn\u0105\u0142, by \u017cycie kap\u0142a\u0144skie, kt\u00f3re w \u015bmiertelnym ciele rozpocz\u0105\u0142 przez swoje modlitwy i sw\u0105 ofiar\u0119, przetrwa\u0142o r\u00f3wnie\u017c przez wieki w Ciele Jego Mistycznym, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142. Dlatego ustanowi\u0142 widzialne kap\u0142a\u0144stwo, by na wszelkim miejscu by\u0142a sk\u0142adana ofiara czysta(4)<\/a><\/sup>, w tym celu, by wszyscy ludzie tak ze Wschodu jak i Zachodu, z grzechu uwolnieni z pos\u0142usze\u0144stwa nakazom swego sumienia, dobrowolnie i ch\u0119tnie s\u0142u\u017cyli Bogu.<\/p>\n\n\n\n Przeto Ko\u015bci\u00f3\u0142, wierny i pos\u0142uszny poleceniu swego za\u0142o\u017cyciela, sprawuje urz\u0105d kap\u0142a\u0144ski przede wszystkim poprzez liturgi\u0119. Na pierwszym miejscu czyni to przy o\u0142tarzu, gdzie si\u0119 ofiara Krzy\u017ca nieustannie przedstawia i odnawia(5)<\/a><\/sup> z r\u00f3\u017cnic\u0105 jedynie w sposobie ofiarowania(6)<\/a><\/sup>. Nast\u0119pnie czyni to przez Sakramenta, kt\u00f3re s\u0105 szczeg\u00f3lnymi \u015brodkami, daj\u0105cymi ludziom udzia\u0142 w \u017cyciu nadprzyrodzonym. Wreszcie pe\u0142ni ten sw\u00f3j urz\u0105d przez hymn pochwalny, kt\u00f3ry codziennie \u015bpiewa Bogu Najwy\u017cszemu.<\/p>\n\n\n\n “Pi\u0119kny zaiste to widok dla niebios i ziemi” – pisa\u0142 Nasz Poprzednik, niezapomnianej pami\u0119ci Pius XI – “przedstawia modl\u0105cy si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142, gdy przez ca\u0142y dzie\u0144 i noc ca\u0142\u0105 nieustannie \u015bpiewa na tej ziemi psalmy, u\u0142o\u017cone pod natchnieniem Ducha \u015bw., skoro nie ma godziny, kt\u00f3rej by nie u\u015bwi\u0119ca\u0142a w\u0142a\u015bciwa jej liturgia, skoro nie ma wieku w \u017cyciu ludzkim, kt\u00f3ry by nie bra\u0142 udzia\u0142u w dzi\u0119kczynieniach, w pochwa\u0142ach, w pro\u015bbach i w przeb\u0142aganiach wsp\u00f3lnej modlitwy Cia\u0142a Mistycznego Chrystusa, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142”(7)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Wiadomo wam zapewne, Czcigodni Bracia, \u017ce przy ko\u0144cu ubieg\u0142ego i na pocz\u0105tku obecnego stulecia, rozszerzy\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lny zapa\u0142 do nauk liturgicznych. Wzbudzi\u0142y go chwalebne wysi\u0142ki tak ludzi prywatnych, jak przede wszystkim gorliwe i wytrwa\u0142e starania niekt\u00f3rych klasztor\u00f3w s\u0142awnego zakonu \u015bw. Benedykta. Dzi\u0119ki temu nie tylko w wielu narodach Europy, ale tak\u017ce i w zamorskich krajach, powsta\u0142o owocne i godne pochwa\u0142y wsp\u00f3\u0142zawodnictwo, kt\u00f3rego skutki zbawienia zauwa\u017cy\u0107 si\u0119 da\u0142y zar\u00f3wno w dziedzinie nauk teologicznych, gdzie liturgia tak zachodnich jak i wschodnich obrz\u0105dk\u00f3w sta\u0142a si\u0119 przedmiotem dok\u0142adniejszego i g\u0142\u0119bszego badania i poznania, jak w dziedzinie duchowego \u017cycia, r\u00f3wnie\u017c prywatnego, wielu chrze\u015bcijan.<\/p>\n\n\n\n Wznios\u0142e ceremonie Ofiary O\u0142tarza dozna\u0142y lepszego poznania, zrozumienia i docenienia. Zacz\u0119to coraz t\u0142umniej i cz\u0119\u015bciej przyst\u0119powa\u0107 do Sakrament\u00f3w \u015bw. i smakowa\u0107 w mod\u0142ach liturgicznych. Kult Eucharystii – nale\u017cy to podkre\u015bli\u0107 – zosta\u0142 uznany za \u017ar\u00f3d\u0142o i o\u015brodek prawdziwej pobo\u017cno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej. Ponadto ja\u015bniejsza sta\u0142a si\u0119 prawda, \u017ce wszyscy wierni tworz\u0105 jedno zwarte cia\u0142o, kt\u00f3rego g\u0142ow\u0105 jest Chrystus, i \u017ce lud chrze\u015bcija\u0144ski ma obowi\u0105zek bra\u0107 udzia\u0142 w liturgii we w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n Wiadomo wam niew\u0105tpliwie, \u017ce Stolica Apostolska nigdy nie zaniedba\u0142a usilnych stara\u0144, by lud jej powierzony przej\u0105\u0142 si\u0119 nale\u017cytym i czynnym zrozumieniem liturgii. Czuwa\u0142a ona r\u00f3wnie\u017c nad tym, by \u015bwi\u0119te obrz\u0119dy ja\u015bnia\u0142y tak\u017ce na zewn\u0105trz nale\u017cyt\u0105 godno\u015bci\u0105. My sami, gdy na ten temat przemawiali\u015bmy, jak zwykle, do kaznodziej\u00f3w wielkopostnych tego \u015bwi\u0119tego miasta w 1943 r., mocno\u015bmy ich upominali, by zach\u0119cali swoich s\u0142uchaczy do coraz gorliwszego udzia\u0142u we Mszy \u015bw. A nie tak dawno, pragn\u0105c by lepiej zrozumiano modlitwy liturgiczne i by zaostrzy\u0142 si\u0119 smak w kosztowaniu zawartej w nich prawdy i pi\u0119kna, kazali\u015bmy na nowo przet\u0142umaczy\u0107 z orygina\u0142u na j\u0119zyk \u0142aci\u0144ski ksi\u0119gi Psalm\u00f3w, z kt\u00f3rych sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w wielkiej mierze modlitwy Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego(8)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Jednakowo\u017c, o ile wszystkie te wysi\u0142ki, z powodu zbawiennych skutk\u00f3w, kt\u00f3re z nich p\u0142yn\u0105, nie ma\u0142o pociechy nam przynosz\u0105, to jednak obowi\u0105zek sumienia wymaga, by\u015bmy zwr\u00f3cili sw\u0105 uwag\u0119 na spos\u00f3b g\u0142oszenia przez niekt\u00f3rych owej odnowy w tej dziedzinie oraz by\u015bmy pilnie dbali, aby ich zamierzenia nie przekroczy\u0142y w\u0142a\u015bciwej miary i nie zesz\u0142y na manowce. Je\u015bli bowiem z jednej strony wielce bolejemy nad tym, \u017ce w niekt\u00f3rych krajach duch \u015bwi\u0119tej Liturgii, jej znajomo\u015b\u0107 i ukochanie s\u0105 niekiedy nik\u0142e lub prawie \u017cadne, to z drugiej strony z wielk\u0105 trosk\u0105 i l\u0119kiem zauwa\u017cyli\u015bmy, \u017ce niekt\u00f3rzy sk\u0142aniaj\u0105 si\u0119 zbytnio do nowo\u015bci i zbaczaj\u0105 z drogi zdrowej nauki i rozwagi. W\u015br\u00f3d swoich mianowicie zamierze\u0144 i \u017cycze\u0144, by odnowi\u0107 Liturgi\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105, przemycaj\u0105 cz\u0119sto zasady, kt\u00f3re w teorii lub w praktyce t\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 spraw\u0105 nara\u017caj\u0105 na niebezpiecze\u0144stwo, a nieraz zara\u017caj\u0105 j\u0105 b\u0142\u0119dami przeciw wierze katolickiej i nauce ascezy.<\/p>\n\n\n\n Czysto\u015b\u0107 za\u015b wiary i nieskazitelno\u015b\u0107 moralno\u015bci powinny stanowi\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 norm\u0119 liturgii, kt\u00f3ra winna by\u0107 ca\u0142kowicie zgodna z m\u0105drymi naukami Ko\u015bcio\u0142a. Jest wi\u0119c naszym obowi\u0105zkiem pochwala\u0107 i potwierdza\u0107 to, co s\u0142uszne, a hamowa\u0107 lub odrzuca\u0107 to, co z prawdziwej i s\u0142usznej drogi zboczy\u0142o.<\/p>\n\n\n\n Niechaj jednak opieszali i gnu\u015bni nie s\u0105dz\u0105, \u017ce chwalimy ich, gdy ganimy b\u0142\u0105dz\u0105cych lub hamujemy zbyt \u015bmia\u0142ych; podobnie i nieroztropni niechaj nie my\u015bl\u0105, \u017ce ciesz\u0105 si\u0119 naszym uznaniem wtedy, gdy karcimy niedba\u0142ych i leniwych.<\/p>\n\n\n\n Z faktu, \u017ce encyklika ta omawia g\u0142\u00f3wnie liturgi\u0119 \u0142aci\u0144sk\u0105, nie nale\u017cy wnioskowa\u0107, jakoby\u015bmy mniej cenili czcigodne liturgie Ko\u015bcio\u0142a Wschodniego. Obrz\u0119dy te, przekazane dawnymi i s\u0142awnymi dokumentami, s\u0105 nam drogie na r\u00f3wni z \u0142aci\u0144skimi. Lecz szczeg\u00f3lne warunki Ko\u015bcio\u0142a Zachodniego s\u0105 raczej tego rodzaju, \u017ce zdaj\u0105 si\u0119 wymaga\u0107 interwencji Naszego autorytetu.<\/p>\n\n\n\n Niechaj wi\u0119c wszyscy chrze\u015bcijanie z uleg\u0142o\u015bci\u0105 przyjm\u0105 g\u0142os wsp\u00f3lnego Ojca, kt\u00f3ry gor\u0105co pragnie, by wszyscy w \u015bcis\u0142ej jedno\u015bci z Nim przyst\u0119powali do o\u0142tarza, wyznawaj\u0105c t\u0119 sam\u0105 wiar\u0119, poddaj\u0105c si\u0119 temu samemu prawu oraz uczestnicz\u0105c jednomy\u015blnie i zgodnie w tej samej Ofierze. Wymaga tego doprawdy cze\u015b\u0107 Bogu nale\u017cna; wymagaj\u0105 tego r\u00f3wnie\u017c potrzeby dzisiejszych czas\u00f3w. Albowiem, gdy d\u0142uga i okrutna wojna rozdzieli\u0142a ludzko\u015b\u0107 nieprzyja\u017ani\u0105 i rzeziami, s\u0142usznie ludzie dobrej woli staraj\u0105 si\u0119 wszelkimi skutecznymi sposobami doprowadzi\u0107 wszystkich do zgody. Wierzymy jednak, \u017ce \u017cadne zamiary i \u017cadne starania nie oka\u017c\u0105 si\u0119 w tym wypadku tak skuteczne, jak czynna gorliwo\u015b\u0107 i natchnienie religijne, kt\u00f3rymi powinny si\u0119 przej\u0105\u0107 i kierowa\u0107 chrze\u015bcijanie i to tak, by przyjmuj\u0105c szczerym sercem te same zasady Prawdy, \u0142\u0105cz\u0105c si\u0119 ochoczym pos\u0142usze\u0144stwem z prawowitymi Pasterzami oraz sk\u0142adaj\u0105c nale\u017cny ho\u0142d Bogu, stworz\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 bratersk\u0105, jako \u017ce: “Wielu nas jest jednym cia\u0142em, wszyscy kt\u00f3rzy z jednego chleba po\u017cywamy”(9)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Zasadniczy obowi\u0105zek cz\u0142owieka polega niew\u0105tpliwie na tym, aby ka\u017cdy zwraca\u0142 siebie i swe \u017cycie ku Bogu. “On to bowiem jest, z kt\u00f3rym przede wszystkim winni\u015bmy si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107 jako z nieustannym pocz\u0105tkiem, ku Niemu winien kierowa\u0107 si\u0119 wytrwale nasz wyb\u00f3r, jako ku ostatecznemu celowi. Jego tracimy przez grzeszne zaniedbanie. Jego winni\u015bmy odzyskiwa\u0107 przez wiar\u0119 i ufno\u015b\u0107”(10)<\/a><\/sup>. Wtedy za\u015b cz\u0142owiek kieruje si\u0119 w\u0142a\u015bciw\u0105 drog\u0105 ku Bogu, gdy uznaje Jego Najwy\u017cszy Majestat i najwy\u017csz\u0105 jego nauczycielsk\u0105 w\u0142adz\u0119, gdy uleg\u0142ym umys\u0142em przyjmuje objawione przeze\u0144 prawdy i poddaje si\u0119 z religijnym pos\u0142usze\u0144stwem Jego przykazaniom; kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, gdy sk\u0142ada Bogu Jedynemu i Prawdziwemu nale\u017cyty kult i pos\u0142usze\u0144stwo przez cnot\u0119 religii. Chocia\u017c ten obowi\u0105zek wi\u0105\u017ce w pierwszym rz\u0119dzie ka\u017cdego z osobna, obowi\u0105zuje on jednak r\u00f3wnie\u017c ca\u0142\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 ludzk\u0105 z\u0142\u0105czon\u0105 w jedno wzajemnymi w\u0119z\u0142ami spo\u0142ecznymi, skoro i ona zale\u017cy od najwy\u017cszej w\u0142adzy Bo\u017cej.<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy za\u015b zauwa\u017cy\u0107, \u017ce ludzie w osobliwy spos\u00f3b s\u0105 do tego zobowi\u0105zani, gdy\u017c B\u00f3g wyni\u00f3s\u0142 ich do porz\u0105dku przewy\u017cszaj\u0105cego natur\u0119.<\/p>\n\n\n\n Rozwa\u017caj\u0105c Stary Zakon przez Boga ustanowiony widzimy, i\u017c B\u00f3g wyda\u0142 przykazania dotycz\u0105ce tak\u017ce \u015bwi\u0119tych obrz\u0119d\u00f3w, i \u017ce dok\u0142adnie ustanowi\u0142 przepisy, kt\u00f3rych lud by\u0142 zobowi\u0105zany przestrzega\u0107 w oddawaniu Mu prawowitego kultu.<\/p>\n\n\n\n W tym celu ustanowi\u0142 B\u00f3g r\u00f3\u017cne ofiary i okre\u015bli\u0142 rozmaite ceremonie przy sk\u0142adaniu po\u015bwieconych Mu dar\u00f3w. R\u00f3wnie\u017c i to wszystko, co si\u0119 tyczy\u0142o arki przymierza, \u015bwi\u0105tyni i dni \u015bwi\u0105tecznych, dok\u0142adnie okre\u015bli\u0142. Ustanowi\u0142 ponadto pokolenie kap\u0142a\u0144skie oraz Najwy\u017cszego Kap\u0142ana, a tak\u017ce ustali\u0142 i opisa\u0142 szaty, kt\u00f3rych s\u0142udzy o\u0142tarza mieli u\u017cywa\u0107, i inne rzeczy, kt\u00f3re mia\u0142y zwi\u0105zek z kultem Boga(11)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n A wszak kult ten nie by\u0142 niczym innym, jeno pewnym zacienionym obrazem(12)<\/a><\/sup> tego kultu, kt\u00f3r\u0105 Ojcu niebieskiemu sk\u0142ada\u0107 mia\u0142 Najwy\u017cszy Kap\u0142an Nowego Testamentu.<\/p>\n\n\n\n Albowiem, skoro tylko boskie “S\u0142owo cia\u0142em si\u0119 sta\u0142o”(13)<\/a><\/sup>, objawia si\u0119 \u015bwiatu jako ubogacone urz\u0119dem kap\u0142a\u0144skim, poddaj\u0105c si\u0119 Ojcu Przedwiecznemu, a nie zaniecha\u0142o tego nigdy przez ca\u0142y czas swego \u017cycia: “Przychodz\u0105c na \u015bwiat, m\u00f3wi: …Oto id\u0119…, abym pe\u0142ni\u0142, Bo\u017ce, wol\u0119 Twoj\u0105…”(14)<\/a><\/sup>, a w krwawej ofierze Krzy\u017ca dope\u0142ni\u0142o tego w przedziwny spos\u00f3b: “Z tej to woli zostali\u015bmy u\u015bwi\u0119ceni ofiar\u0105 cia\u0142a Jezusa Chrystusa raz na zawsze”(15)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Czynny tryb \u017cycia Jezusa w\u015br\u00f3d ludzi nie mia\u0142 innego celu. Ju\u017c jako dziecko zosta\u0142 ofiarowany Bogu w \u015bwi\u0105tyni Jerozolimskiej. Jako m\u0142odzieniec ponownie sam si\u0119 udaje i nast\u0119pnie raz po raz do niej powraca, by pouczy\u0107 lud i mod\u0142y zanosi\u0107. Zanim rozpocznie sw\u0105 publiczn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, zachowuje przez 40 dni postu. S\u0142owami oraz przyk\u0142adem upomina wszystkich, aby nie tylko w dzie\u0144, ale i w nocy zanosili b\u0142agania do Boga. Jako nauczyciel prawdy “o\u015bwieca ka\u017cdego cz\u0142owieka”(16)<\/a><\/sup>, aby \u015bmiertelni uznawali w w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b Boga nie\u015bmiertelnego a nie byli “synami odst\u0119pstwa na zatracenie, ale wiary na pozyskanie duszy”(17)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Jako pasterz za\u015b kieruje sw\u0105 trzod\u0119, prowadzi j\u0105 ku pastwiskom \u017cyciodajnym i ustanawia prawo po to, by nikt nie odwraca\u0142 si\u0119 od Niego i od drogi prostej, kt\u00f3r\u0105 wskaza\u0142, lecz aby wszyscy za Jego natchnieniem i dzia\u0142aniem \u015bwi\u0105tobliwie \u017cyli.<\/p>\n\n\n\n Podczas Ostatniej Wieczerzy uroczystym i dostojnym obrz\u0119dem obchodzi now\u0105 Pasch\u0119, kt\u00f3rej zapewnia kontynuacj\u0119 przez boskie ustanowienie Eucharystii. Nazajutrz za\u015b, wywy\u017cszony mi\u0119dzy ziemi\u0105 a niebem, sk\u0142ada zbawcz\u0105 ofiar\u0119 ze swego \u017cycia, a z piersi swej przebitej rozlewa owe Sakramenta, kt\u00f3re udzielaj\u0105 skarb\u00f3w odkupienia duszom ludzkim. Czyni\u0105c to wszystko, ma On na widoku jedynie chwa\u0142\u0119 Ojca i coraz wi\u0119ksze u\u015bwi\u0119cenie cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n Kiedy za\u015b zasiad\u0142 na stolicy niebieskiej szcz\u0119\u015bliwo\u015bci, nie pozwoli\u0142, aby kiedykolwiek usta\u0142 kult, kt\u00f3ry ustanowi\u0142 i sprawowa\u0142 w ci\u0105gu swego ziemskiego \u017cycia. Albowiem nie pozostawi\u0142 rodzaju ludzkiego w sieroctwie, lecz jak nieustannie otacza go swoj\u0105 pot\u0119\u017cn\u0105 i bezpo\u015bredni\u0105 opiek\u0105, jako rzecznik u Ojca w niebiesiech(18)<\/a><\/sup>, tak te\u017c wspomaga go przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 sw\u00f3j, w kt\u00f3rym trwa poprzez wieki Bosk\u0105 obecno\u015bci\u0105 i kt\u00f3ry ustanowi\u0142 jako kolumn\u0119 prawdy(19)<\/a><\/sup> i szafarza \u0142aski, ufundowa\u0142 na ofierze krzy\u017ca, u\u015bwi\u0119ci\u0142 i utrwali\u0142 go na wieki(20)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma wi\u0119c ze S\u0142owem Wcielonym wsp\u00f3lny cel, wsp\u00f3lne zadanie i rol\u0119, ma mianowicie wszystkim podawa\u0107 prawd\u0119, ma bezpiecznie rz\u0105dzi\u0107 i kierowa\u0107 ludzko\u015bci\u0105, ma sk\u0142ada\u0107 Bogu mi\u0142\u0105 i przyjemn\u0105 Ofiar\u0119 i w ten spos\u00f3b przywr\u00f3ci\u0107 mi\u0119dzy stworzeniem i Stw\u00f3rc\u0105 podziwu godn\u0105 jedno\u015b\u0107 i harmoni\u0119, kt\u00f3r\u0105 Aposto\u0142 Narod\u00f3w trafnie opisuje tymi s\u0142owami: “ju\u017c nie jeste\u015bcie go\u015b\u0107mi i przychodniami, ale jeste\u015bcie wsp\u00f3\u0142obywatelami \u015bwi\u0119tych i domownikami Boga; Aposto\u0142owie i Prorocy s\u0105 tym fundamentem, na kt\u00f3rym jeste\u015bcie zbudowani a jego kamieniem w\u0119gielnym jest sam Chrystus Jezus. W nim ca\u0142a budowla mocno jest zespolona i wzrasta, by tworzy\u0107 \u015bwi\u0105tyni\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 w Panu. Na nim wsparci, wznosicie si\u0119 tak\u017ce wy przez Ducha, aby sta\u0107 si\u0119 przybytkiem Bo\u017cym”(21)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Przeto spo\u0142eczno\u015b\u0107, ustanowiona przez Boskiego Odkupiciela, zar\u00f3wno poprzez nauk\u0119 i swoje rz\u0105dy, poprzez ofiar\u0119 i Sakramenta przez Niego ustanowione, przez kap\u0142a\u0144stwo od Niego otrzymane, przez modlitwy i krew swoj\u0105 nie d\u0105\u017cy do innego celu i nie ma innego zamiaru, jak z ka\u017cdym dniem rozrasta\u0107 si\u0119 i scala\u0107. A to spe\u0142nia si\u0119 wtedy, gdy Chrystus w duszach ludzkich niejako si\u0119 zakorzenia i rozkrzewia i gdy nawzajem dusze ludzkie niejako Chrystusem si\u0119 buduj\u0105 i pomna\u017caj\u0105, mianowicie tak, i\u017cby na tym ziemskim wygnaniu codziennie poszerza\u0142 si\u0119 \u015bwi\u0119ty przybytek, w kt\u00f3rym Majestat Bazy otrzymuje mi\u0142y i prawowity kult. Dlatego te\u017c w ka\u017cdej czynno\u015b\u0107 liturgicznej wraz z Ko\u015bcio\u0142em obecny jest Jego Boski Za\u0142o\u017cyciel. Obecny jest w Naj\u015bwi\u0119tszej Ofierze O\u0142tarza, tak w osobie ofiaruj\u0105cego kap\u0142ana, jak przede wszystkim pod postaciami Eucharystycznymi Obecny jest w Sakramentach przez sw\u0105 moc, kt\u00f3r\u0105 w nie wlewa, jako narz\u0119dzia do wywo\u0142ania \u015bwi\u0119to\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Obecny jest wreszcie w wznoszonych ku Bogu uwielbieniach i b\u0142aganiach, jak napisano: “Gdzie s\u0105 dwaj albo trzej zgromadzeni w imi\u0119 moje, tam ja jestem w po\u015brodku nich…(22)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Liturgia \u015bwi\u0119ta stanowi wi\u0119c kult publiczny, jaki Zbawiciel nasz, G\u0142owa Ko\u015bcio\u0142a, \u017cywi dla Ojca Niebieskiego, i jaki spo\u0142eczno\u015b\u0107 wiernych oddaje Za\u0142o\u017cycielowi swojemu, a przeze\u0144 Ojcu Przedwiecznemu. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, liturgia obejmuje ca\u0142kowity kult publiczny Cia\u0142a Mistycznego Jezusa Chrystusa, a wi\u0119c Jego G\u0142owy i cz\u0142onk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Liturgia w\u00f3wczas si\u0119 rozpocz\u0119\u0142a, gdy Ko\u015bci\u00f3\u0142 przez Boga zosta\u0142 za\u0142o\u017cony. Albowiem pierwsi chrze\u015bcijanie: trwali w nauce apostolskiej i w uczestnictwie \u0142amania chleba i w modlitwach”(23)<\/a><\/sup>. Gdziekolwiek Pasterze mog\u0105 zebra\u0107 gmin\u0119 wiernych, tam stawiaj\u0105 o\u0142tarz, na kt\u00f3rym odprawiaj\u0105 Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 i wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego sprawuj\u0105 inne obrz\u0119dy, kt\u00f3rymi ludzie mogliby si\u0119 u\u015bwi\u0119ci\u0107 i odda\u0107 Bogu nale\u017cyt\u0105 chwa\u0142\u0119. W\u015br\u00f3d tych obrz\u0119d\u00f3w pierwsze miejsce zajmuj\u0105 Sakramenty, czyli siedem g\u0142\u00f3wnych \u017ar\u00f3de\u0142 zbawienia. Nast\u0119puje dalej sprawowanie chwalby Bo\u017cej, przez kt\u00f3r\u0105 wierni, mi\u0119dzy sob\u0105 zjednoczeni, stosuj\u0105 si\u0119 do wskaz\u00f3wek Paw\u0142a Aposto\u0142a: “Z wszelak\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105 nauczajcie i sami siebie napominajcie w psalmach, hymnach i pie\u015bniach duchownych, w \u0142asce \u015bpiewaj\u0105c w sercach waszych Bogu”(24)<\/a><\/sup>. Wreszcie przychodzi czytanie Prawa, Prorok\u00f3w. Ewangelii i list\u00f3w Apostolskich, a w ko\u0144cu homilia lub kazanie, w kt\u00f3rym przewodnicz\u0105cy zgromadzenia przypomina przykazania Boskiego Mistrza, z po\u017cytkiem je obja\u015bnia, opowiada dzieje i wa\u017cniejsze zdarzenia z \u017cycia Chrystusa, a wszystkich obecnych zagrzewa odpowiednimi upomnieniami i przyk\u0142adami.<\/p>\n\n\n\n Kult ustala si\u0119 w dostosowaniu do okoliczno\u015bci i w miar\u0119 potrzeb wiernych, rozwija si\u0119 poprzez nowe obrz\u0119dy, wzbogaca si\u0119 ceremoniami i formu\u0142ami; i to zawsze w ten spos\u00f3b, “aby\u015bmy tymi symbolami… sami siebie upominali, aby\u015bmy sami sobie u\u015bwiadamiali, o ile post\u0105pili\u015bmy naprz\u00f3d, aby\u015bmy sami siebie pobudzali do wzmo\u017cenia post\u0119p\u00f3w: tym znakomitszy bowiem nast\u0119puje skutek, im gor\u0119tszy poprzedza zapa\u0142”(25)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n W ten spos\u00f3b duch pe\u0142niej i skuteczniej wznosi si\u0119 do Boga, a kap\u0142a\u0144stwo Chrystusa trwa nieprzerwanie poprzez wieki, gdy\u017c liturgia nie jest niczym innym jak tylko wykonywaniem tego\u017c kap\u0142a\u0144skiego urz\u0119du. Ko\u015bci\u00f3\u0142, podobnie jak Jego G\u0142owa, stale jest obecny przy swoich synach, pomaga im i zach\u0119ca do \u015bwi\u0119to\u015bci, aby ozdobieni t\u0105 nadprzyrodzon\u0105 godno\u015bci\u0105 powr\u00f3cili kiedy\u015b do Ojca Niebieskiego. Obdarzonych \u017cyciem ziemskim wzbogaca on \u017cyciem nadprzyrodzonym i niejako rodzi ich ponownie. Umacnia ich moc\u0105 Duch \u015awi\u0119tego w walce z nieub\u0142aganym wrogiem; zwo\u0142uje wiernych do o\u0142tarzy i nieustannymi radami i wezwaniami zach\u0119ca do godnego uczestnictwa i sprawowania eucharystycznej ofiary; \u017cywi ich anielskim pokarmem, aby coraz mocniejszymi si\u0119 stawali; oczyszcza i pociesza zranionych i skalanych przez grzechy; tych kt\u00f3rych natchnienie nadprzyrodzone powo\u0142a\u0142o do urz\u0119du kap\u0142a\u0144skiego, po\u015bwi\u0119ca przez prawowity obrz\u0119d.<\/p>\n\n\n\n \u0141ask\u0105 niebiesk\u0105 i niebieskimi darami umacnia czysty zwi\u0105zek tych, kt\u00f3rzy s\u0105 wezwani do za\u0142o\u017cenia i urz\u0105dzenia rodziny chrze\u015bcija\u0144skiej. Wreszcie pokrzepiwszy i wzmocniwszy ostatnie chwile doczesnego \u017cycia Wiatykiem Eucharystycznym i Namaszczeniem \u015bwi\u0119tym balsamem, odprowadza z g\u0142\u0119bok\u0105 czci\u0105 zw\u0142oki swoich syn\u00f3w do grobu, nabo\u017cnie je tam sk\u0142ada i os\u0142ania znakiem krzy\u017ca, by kiedy\u015b, przezwyci\u0119\u017cywszy \u015bmier\u0107, powstali do nowego \u017cycia. Nadto b\u0142ogos\u0142awi i modli si\u0119 uroczy\u015bcie tak\u017ce za tych, kt\u00f3rzy oddaj\u0105 si\u0119 s\u0142u\u017cbie Boga, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 doskona\u0142o\u015b\u0107 \u017cycia zakonnego. W ko\u0144cu podaje pomocn\u0105 d\u0142o\u0144 duszom pokutuj\u0105cym w oczyszczaj\u0105cym ogniu, kt\u00f3re b\u0142agaj\u0105 o wstawiennictwo i modlitwy – by je do wiecznej doprowadzi\u0107 szcz\u0119\u015bliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Pe\u0142ny kult jaki Ko\u015bci\u00f3\u0142 oddaje Bogu, ma by\u0107 zar\u00f3wno zewn\u0119trzny jak i wewn\u0119trzny.<\/p>\n\n\n\n Zewn\u0119trzny – gdy\u017c wymaga tego natura cz\u0142owieka, kt\u00f3ra sk\u0142ada si\u0119 z duszy i cia\u0142a. Powt\u00f3re dlatego, \u017ce z Bo\u017cego zrz\u0105dzenia tak si\u0119 dzieje, i\u017c “gdy Boga poznajemy w spos\u00f3b widzialny, to w\u00f3wczas przez niego bywamy pozyskiwani dla mi\u0142owania rzeczy niewidzialnych”(26)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Poza tym cokolwiek z ducha pochodzi, wyra\u017ca si\u0119 w spos\u00f3b przyrodzony przez zmys\u0142y. Kult Bo\u017cy nie jest te\u017c wy\u0142\u0105cznie spraw\u0105 jednostek, ale r\u00f3wnie\u017c i ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty ludzkiej. Dlatego musi by\u0107 spo\u0142eczny, co oczywi\u015bcie nie mog\u0142oby si\u0119 urzeczywistni\u0107, gdyby r\u00f3wnie\u017c w religii nie stosowano zewn\u0119trznych wi\u0119zi i znak\u00f3w. Wreszcie kult zewn\u0119trzny ujawnia w osobliwy spos\u00f3b jedno\u015b\u0107 Cia\u0142a Mistycznego i stawia je we w\u0142a\u015bciwym \u015bwietle; wzmaga \u015bwi\u0119t\u0105 jego gorliwo\u015b\u0107, wzmacnia jego si\u0142y i o\u017cywia z dniem ka\u017cdym jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 “Aczkolwiek ceremonie same w sobie nie zawieraj\u0105 \u017cadnej doskona\u0142o\u015bci, ani \u015bwi\u0119to\u015bci, budzi si\u0119 w duszy cze\u015b\u0107 dla rzeczy \u015bwi\u0119tych, my\u015bl wznosi si\u0119 ku niebu, pobo\u017cno\u015b\u0107 si\u0119 wzmacnia, a mi\u0142o\u015b\u0107 rozpala, ro\u015bnie wiara, gorliwo\u015b\u0107 si\u0119 utwierdza, dusze proste doznaj\u0105 pouczenia, przystraja si\u0119 kult Bo\u017cy, zachowuje si\u0119 religia, a prawdziwych chrze\u015bcijan mo\u017cna odr\u00f3\u017cni\u0107 od fa\u0142szywych i innowierc\u00f3w”(27)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Jednokowo\u017c pierwiastkiem g\u0142\u00f3wnym kultu Bo\u017cego musi by\u0107 pierwiastek wewn\u0119trzny. Trzeba bowiem stale \u017cy\u0107 z Chrystusem, ca\u0142kowicie si\u0119 Jemu odda\u0107, aby w Nim, z Nim i przez Niego oddawa\u0107 chwa\u0142\u0119 Ojcu Niebieskiemu. Liturgia za\u015b \u015bwi\u0119ta wymaga, aby te dwa pierwiastki, zewn\u0119trzny i wewn\u0119trzny, \u015bci\u015ble by\u0142y ze sob\u0105 zespolone. Ona sama, ilekro\u0107 przepisuje wykonanie jakiego\u015b zewn\u0119trznego aktu kultu, nie ustaje stale tego poleca\u0107. Na przyk\u0142ad, gdy chodzi o post, w tych s\u0142owach nas zach\u0119ca: “aby, co przestrzeganiem naszym (postu) wyznaje si\u0119 na zewn\u0105trz, wywiera\u0142o skutek wewn\u0105trz”(28)<\/a><\/sup>. Je\u017celi dzieje si\u0119 przeciwnie i inaczej, w takim razie religia staje si\u0119 niew\u0105tpliwie pustym obrz\u0119dem i pr\u00f3\u017cn\u0105 form\u0105. Wiadomo wam, Czcigodni Bracia, \u017ce Boski nasz Mistrz uzna\u0142 za niegodnych \u015bwi\u0105tyni i kaza\u0142 wyp\u0119dzi\u0107 z niej tych, kt\u00f3rzy mniemaj\u0105, i\u017c Bogu cze\u015b\u0107 oddadz\u0105 samym dobrym i sharmonizowanym \u015bpiewem, lub teatralnymi gestami, wyobra\u017caj\u0105c sobie, i\u017c tak najlepiej zabezpiecz\u0105 sobie wieczne zbawienie, cho\u0107by bez doszcz\u0119tnego wyplenienia z swych dusz zastarza\u0142ych wad(29)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 wi\u0119c pragnie gor\u0105co, by wszyscy w tym celu rzucali si\u0119 do n\u00f3g Zbawiciela, aby wyznawa\u0107 Mu swe uwielbienie i swoj\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107; pragnie, by rzesze za przyk\u0142adem ch\u0142opi\u0105t, kt\u00f3re z radosnym \u015bpiewem zabiega\u0142y Chrystusowi, wje\u017cd\u017caj\u0105cemu do Jerozolimy, \u015bpiewa\u0142y hymny i Kr\u00f3la Kr\u00f3l\u00f3w, Stw\u00f3rc\u0119 Najwy\u017cszego wszelkich dar\u00f3w, czci\u0142y pie\u015bni\u0105 chwa\u0142y i dzi\u0119kczynieniem; pragnie, by usta rzesz wypowiada\u0142y modlitwy, ju\u017c to b\u0142agalne, ju\u017c to radosne i dzi\u0119kczynne, aby pokolenia do\u015bwiadcza\u0142y przez niego skutk\u00f3w Jego mi\u0142osierdzia i Jego pot\u0119gi. Jak Aposto\u0142owie na brzegach jeziora Tyberiadzkiego – lub te\u017c by jako Piotr na g\u00f3rze Tabor, porwani \u015bwiat\u0142em uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105cej kontemplacji i wiedzeni natchnieniem, zdali ca\u0142kowicie siebie i wszystko swoje na wiekuistego Boga.<\/p>\n\n\n\n Ca\u0142kowicie wi\u0119c b\u0142\u0105dz\u0105 i odbiegaj\u0105 od prawdziwego i czystego poj\u0119cia oraz nauki \u015bwi\u0119tej liturgii ci, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 j\u0105 za zewn\u0119trzn\u0105 jedynie i pod zmys\u0142y podpadaj\u0105c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 bo\u017cego kultu, lub za jaki\u015b ozdobny aparat ceremonii. Nie mniej myl\u0105 si\u0119 ci, kt\u00f3rzy j\u0105 pojmuj\u0105 jedynie jako zbi\u00f3r praw i przepis\u00f3w, kt\u00f3rymi Hierarchia ko\u015bcielna ustala urz\u0105dzenie i porz\u0105dek \u015bwi\u0119tych obrz\u0119d\u00f3w. Wszyscy wi\u0119c powinni wiedzie\u0107, \u017ce nie mo\u017cna uczci\u0107 godnie Boga, je\u017celi my\u015bl i wola nie wznosi si\u0119 ku zdobywaniu doskona\u0142o\u015bci \u017cycia, i niech pojm\u0105, \u017ce kult oddawany Bogu przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 w zjednoczeniu z Jego Bosk\u0105 G\u0142ow\u0105, jest w najwy\u017cszym stopniu skuteczny dla osi\u0105gni\u0119cia \u015bwi\u0119to\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Skuteczno\u015b\u0107 ta, o ile chodzi o ofiar\u0119 Eucharystyczn\u0105 i o Sakramenta, wynika w pierwszym rz\u0119dzie “ex opere operato”<\/em>. Natomiast je\u015bli we\u017amiemy pod uwag\u0119 ow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 nieskalanej Oblubienicy Jezusa Chrystusa, przez kt\u00f3r\u0105 ona przy pomocy pr\u00f3\u015bb i \u015bwi\u0119tych ceremonii u\u015bwietnia Eucharystyczn\u0105 ofiar\u0119 i Sakramenta, lub gdy idzie o “Sakramentalia” i wszystkie inne obrz\u0119dy ustanowione przez Hierarchi\u0119 ko\u015bcieln\u0105, to skuteczno\u015b\u0107 pochodzi raczej “ex opere operantis Ecclesiae”<\/em>, czyli ze \u015bwi\u0119to\u015bci Ko\u015bcio\u0142a i jego jak naj\u015bci\u015blejszego zespolenia si\u0119 z Chrystusem jako G\u0142ow\u0105.<\/p>\n\n\n\n W zwi\u0105zku z tym, pragniemy, Czcigodni Bracia, aby\u015bcie zwr\u00f3cili uwag\u0119 na nowe pogl\u0105dy i mniemania o chrze\u015bcija\u0144skiej pobo\u017cno\u015bci, zwanej “obiektywn\u0105”. Owe pogl\u0105dy usi\u0142uj\u0105 wprawdzie uwydatni\u0107 lepiej tajemnic\u0119 Cia\u0142a Mistycznego oraz prawdziw\u0105 skuteczno\u015b\u0107 \u0142aski u\u015bwi\u0119caj\u0105cej i nadprzyrodzone dzia\u0142anie Sakrament\u00f3w oraz Mszy \u015bw., jednak\u017ce zdaj\u0105 si\u0119 zmierza\u0107 do pomniejszenia lub ca\u0142kowitego pomini\u0119cia pobo\u017cno\u015bci, zwanej “subiektywn\u0105” lub “osobist\u0105”.<\/p>\n\n\n\n W celebrach liturgicznych, a w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b w \u015awi\u0119tej Ofierze o\u0142tarza, dzie\u0142o naszego Odkupiciela kontynuuje si\u0119 niew\u0105tpliwie, i owocu jego dost\u0119pujemy. Chrystus ka\u017cdego dnia w Sakramentach i we Mszy \u015bw. dzia\u0142a dla naszego zbawienia, nieustannie przez nie rodzaj ludzki oczyszcza i Bogu po\u015bwi\u0119ca. Maj\u0105 wi\u0119c one moc, tak zwan\u0105 “obiektywn\u0105”, daj\u0105c\u0105 nam istotnie uczestnictwo w bo\u017cym \u017cyciu Jezusa. Chrystusa. A zatem nie z naszego, lecz z Bo\u017cego wp\u0142ywu posiadaj\u0105 one ow\u0105 moc sprawcz\u0105, kt\u00f3ra zespala pobo\u017cno\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w z pobo\u017cno\u015bci\u0105 G\u0142owy, i czyni z tej\u017ce pobo\u017cno\u015bci poniek\u0105d dzie\u0142o ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci. Z tych wnikliwych rozwa\u017ca\u0144 niekt\u00f3rzy wnioskuj\u0105, \u017ce ca\u0142a pobo\u017cno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska winna polega\u0107 jedynie na tajemnicy Cia\u0142a Mistycznego, z pomini\u0119ciem wszelkiego stosunku “osobistego” lub “subiektywnego”, jak m\u00f3wi\u0105 i dlatego mniemaj\u0105, \u017ce nale\u017cy zaniecha\u0107 wszystkich praktyk religijnych kt\u00f3re si\u0119 nie \u0142\u0105cz\u0105 \u015bci\u015ble z \u015bwi\u0119t\u0105 liturgi\u0105 i kt\u00f3re dokonuj\u0105 si\u0119 poza kultem publicznym. Ka\u017cdy musi sobie zda\u0107 spraw\u0119, \u017ce mimo s\u0142uszno\u015bci wy\u0142o\u017conych wy\u017cej zasad, tak\u017ce wnioski dotycz\u0105ce dwojakiej pobo\u017cno\u015bci s\u0105 ca\u0142kowicie b\u0142\u0119dne, zwodnicze i bardzo zgubne.<\/p>\n\n\n\n Owszem, nale\u017cy trzyma\u0107 si\u0119 tego, \u017ce Sakramenta i Ofiara o\u0142tarza zawieraj\u0105 w sobie wewn\u0119trzn\u0105 si\u0142\u0119, gdy\u017c s\u0105 to czynno\u015bci Chrystusa samego, kt\u00f3re \u0142ask\u0119 Boskiej G\u0142owy przekazuj\u0105 i rozdzielaj\u0105 cz\u0142onkom Cia\u0142a Mistycznego. Jednak\u017ce, aby one mog\u0142y osi\u0105gn\u0105\u0107 nale\u017cyty skutek, nieodzownie musi do\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 nale\u017cyte usposobienie naszej duszy. I tak Pawe\u0142 Aposto\u0142, o ile chodzi o Eucharysti\u0119, upomina: “niechaj tedy do\u015bwiadcza samego siebie cz\u0142owiek, a tak niech je z chleba tego i z kielicha pije”(30)<\/a><\/sup>. Dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142 nazywa wszystkie \u0107wiczenia duchowne, kt\u00f3re oczyszczaj\u0105 dusze nasze, zw\u0142aszcza w czasie Wielkiego Postu, dobitnie a zwi\u0119\u017ale “przedni\u0105 stra\u017c\u0105 chrze\u015bcija\u0144skiego rycerstwa”(31)<\/a><\/sup>. Albowiem s\u0105 to wysi\u0142ki i uczynki cz\u0142onk\u00f3w, pragn\u0105cych z natchnienia i przy pomocy \u0142aski trzyma\u0107 si\u0119 mocno boskiej G\u0142owy swojej, aby “ukaza\u0142o si\u0119 nam”, \u017ce pos\u0142u\u017cymy si\u0119 wyra\u017ceniem \u015bw. Augustyna, “w G\u0142owie naszej samo \u017ar\u00f3d\u0142o \u0142aski”(32)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Trzeba jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce owe cz\u0142onki \u017cyj\u0105 i \u017ce s\u0105 wyposa\u017cone i ozdobione w\u0142asnym rozumem i wol\u0105; jest zatem rzecz\u0105 nieodzown\u0105, aby przysun\u0105wszy usta do \u017ar\u00f3d\u0142a, czerpa\u0142y \u017cyciodajny pokarm i przemienia\u0142y go w sobie; a usuwa\u0142y to wszystko, co by mog\u0142o przeszkadza\u0107 skuteczno\u015bci tego pokarmu. Nale\u017cy wi\u0119c stanowczo stwierdzi\u0107, \u017ce Odkupienie, kt\u00f3re samo w sobie jest dzie\u0142em od naszej woli niezale\u017cnym, wymaga jednak wysi\u0142ku duszy naszej, by\u015bmy mogli osi\u0105gn\u0105\u0107 zbawienie wieczne.<\/p>\n\n\n\n Je\u017celiby prywatna i wewn\u0119trzna pobo\u017cno\u015b\u0107 jednostek zaniedba\u0142a \u015bwi\u0119t\u0105 Ofiar\u0119 O\u0142tarza i Sakramenty i odsun\u0119\u0142a si\u0119 od zbawczej mocy, sp\u0142ywaj\u0105cej z G\u0142owy w cz\u0142onki, to tak\u0105 pobo\u017cno\u015b\u0107 nale\u017cy bez w\u0105tpienia pot\u0119pi\u0107 i ona bezp\u0142odn\u0105 b\u0119dzie. Lecz, je\u015bli wszelkie zamys\u0142y i praktyki pobo\u017cno\u015bci, nie zwi\u0105zane \u015bci\u015ble z \u015bwi\u0119t\u0105 liturgi\u0105, jedynie do tego zmierzaj\u0105, by czyny ludzkie ku Ojcu niebieskiemu wznosi\u0107, by pobudza\u0107 ludzi do pokuty i do \u015bwi\u0119tej boja\u017ani Bo\u017cej oraz by, odci\u0105gn\u0105wszy od powab\u00f3w \u015bwiata i grzech\u00f3w, wie\u015b\u0107 ich drog\u0105 strom\u0105 ku szczytowi \u015bwi\u0119to\u015bci, to nie tylko godne s\u0105 najwy\u017cszej pochwa\u0142y, lecz wprost s\u0105 konieczne. Ods\u0142aniaj\u0105 bowiem niebezpiecze\u0144stwa zagra\u017caj\u0105ce \u017cyciu duchowemu, sk\u0142aniaj\u0105 nas do zdobywania cn\u00f3t oraz wzmagaj\u0105 czynn\u0105 gorliwo\u015b\u0107, z jak\u0105 nale\u017cy po\u015bwi\u0119ca\u0107 na s\u0142u\u017cb\u0119 Jezusowi Chrystusowi siebie i wszystko swoje. Szczera i prawdziwa pobo\u017cno\u015b\u0107, okre\u015blona przez Doktora Anielskiego s\u0142owem “devotio”, stanowi\u0105ca g\u0142\u00f3wny akt cnoty religii – kt\u00f3ry to akt ludzi poprawnie ustawia, do Boga nale\u017cycie skierowuje i kt\u00f3rym oni dobrowolnie po\u015bwi\u0119caj\u0105 si\u0119 wszystkiemu, co nale\u017cy do kultu Bo\u017cego(33)<\/a><\/sup> wymaga rozmy\u015blania nad rzeczami nadprzyrodzonymi oraz \u0107wicze\u0144 duchownych, kt\u00f3re by j\u0105 karmi\u0142y, rozbudza\u0142y, o\u017cywia\u0142y i sprawia\u0142y, i\u017cby ona nas pobudza\u0142a do \u017cycia doskonalszego. Religia bowiem chrze\u015bcija\u0144ska, o ile j\u0105 si\u0119 w nale\u017cyty spos\u00f3b praktykuje, wymaga, by wola po\u015bwi\u0119ci\u0142a si\u0119 nade wszystko Bogu i by wp\u0142ywa\u0142a sw\u0105 moc\u0105 na pozosta\u0142e w\u0142adze duszy. Atoli ka\u017cdy akt woli poprzedzony jest aktem rozumu; zanim wi\u0119c obudzi si\u0119 pragnienie i postanowienie po\u015bwi\u0119cenia si\u0119 w ofierze Odwiecznemu Bogu, stanowczo potrzeba znajomo\u015bci tych rzeczy i argument\u00f3w, kt\u00f3re religi\u0119 nakazuj\u0105, a jakimi s\u0105 na przyk\u0142ad, ostateczny cel cz\u0142owieka, wielko\u015b\u0107 Bo\u017cego Majestatu, obowi\u0105zek nas wszystkich wzgl\u0119dem Stw\u00f3rcy a wreszcie niewyczerpane skarby mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3rymi B\u00f3g nas pragnie obdarzy\u0107, konieczno\u015b\u0107 \u0142aski nadprzyrodzonej do osi\u0105gni\u0119cia naznaczonego nam celu oraz ta szczeg\u00f3lniejsza droga, kt\u00f3r\u0105 nam Opatrzno\u015b\u0107 wyznaczy\u0142a, skoro wszyscy poszczeg\u00f3lni jako cz\u0142onki Cia\u0142a zostali\u015bmy zespoleni z Jezusem Chrystusem, G\u0142ow\u0105. A \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 nie zawsze jest pobudk\u0105 dostatecznie przekonywuj\u0105c\u0105 dla ducha naszego, zak\u0142\u00f3conego niekiedy z\u0142ymi pop\u0119dami, bardzo wskazane jest r\u00f3wnie\u017c rozwa\u017canie i rozpami\u0119tywanie sprawiedliwo\u015bci Bo\u017cej, kt\u00f3re dokona w nas zbawiennych wstrz\u0105s\u00f3w i doprowadzi do chrze\u015bcija\u0144skiej pokory, pokuty i naprawy obyczaj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Nie nale\u017cy tego wszystkiego uwa\u017ca\u0107 za czcze przypominanie czy pr\u00f3\u017cne rozwa\u017canie: zmierza to bowiem praktycznie ku temu, by nasze zmys\u0142y i ich poruszenia podda\u0107 rozumowi o\u015bwieconemu Prawd\u0105 katolick\u0105; aby duch nasz pokutowa\u0142, oczyszcza\u0142 si\u0119 i co dzie\u0144 \u015bci\u015blej jednoczy\u0142 si\u0119 z Chrystusem, upodobniaj\u0105c si\u0119 coraz bardziej do Niego; aby czerpa\u0142 z Niego owe Bo\u017ce natchnienie i Bo\u017c\u0105 moc, kt\u00f3rych potrzebuje; aby jeszcze skuteczniejsze by\u0142y podniety pobudzaj\u0105ce ludzi do dobrych uczynk\u00f3w, do wiernego spe\u0142niania obowi\u0105zk\u00f3w, do nale\u017cytego praktykowania religii i do gorliwego \u0107wiczenia si\u0119 w cnocie: “wy\u015bcie Chrystusa, a Chrystus Bo\u017cy”(34)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Niechaj wi\u0119c we wszystkim panuje \u0142ad i porz\u0105dek, niech wszystko b\u0119dzie skoordynowane i, \u017ce tak powiemy, “teocentryczne”, je\u017celi istotnie chcemy, by wszystko obraca\u0142o si\u0119 na chwa\u0142\u0119 Boga przez \u017cycie i moc, kt\u00f3ra w nas sp\u0142ywa z Chrystusa, naszej Boskiej G\u0142owy: “Mamy wi\u0119c, bracia, przez Krew Chrystusow\u0105 zapewnione wej\u015bcie do \u015bwi\u0105tyni, dok\u0105d otworzy\u0142 nam drog\u0119 now\u0105 i \u017cyw\u0105 przez zas\u0142on\u0119, tj. przez cia\u0142o swoje, i (skoro mamy te\u017c) tak wielkiego kap\u0142ana, kt\u00f3ry rz\u0105dy sprawuje nad domem Bo\u017cym, przeto zbli\u017cmy si\u0119 do niego ze szczerem sercem i mocn\u0105 wiar\u0105, obmywszy serce od z\u0142ego sumienia i obmyci na ciele wod\u0105 czyst\u0105, trwajmy niezachwianie w wyznawaniu naszej nadziei… Czuwajmy te\u017c jedni nad drugimi, zach\u0119caj\u0105c si\u0119 do mi\u0142o\u015bci i do dobrych uczynk\u00f3w”(35)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n St\u0105d powstaje zgodna i harmonijna r\u00f3wnowaga w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w Cia\u0142a Mistycznego Jezusa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142, pouczaj\u0105c nas o wierze katolickiej i nak\u0142aniaj\u0105c nas do pos\u0142usze\u0144stwa chrze\u015bcija\u0144skim przykazaniom, toruje i ubezpiecza drog\u0119 dla swojej dzia\u0142alno\u015bci najbardziej kap\u0142a\u0144skiej i u\u015bwi\u0119caj\u0105cej; przygotowuje nas do gruntowniejszego rozmy\u015blania \u017cycia Zbawiciela i prowadzi do pe\u0142niejszego poznania tajemnic wiary, aby\u015bmy st\u0105d czerpa\u0107 mogli pokarm nadprzyrodzony, kt\u00f3rym umocnieni i wzbogaceni zdo\u0142amy bezpiecznie post\u0119powa\u0107 przez Chrystusa do \u017cycia doskona\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie tylko przez swoich kap\u0142an\u00f3w, lecz i przy pomocy pojedynczych wiernych, w ten spos\u00f3b przej\u0119tych duchem Chrystusowym, usi\u0142uje przemkn\u0105\u0107 tym\u017ce duchem \u017cycie ludzkie i dzia\u0142alno\u015b\u0107 ludzk\u0105: prywatn\u0105, rodzinn\u0105, spo\u0142eczn\u0105, by tym \u0142atwiej ci wszyscy, co synami Bo\u017cymi si\u0119 mianuj\u0105, osi\u0105gn\u0119li wytkni\u0119ty im cel.<\/p>\n\n\n\n Powy\u017csze przeto prywatne praktyki chrze\u015bcijan i pobo\u017cny wysi\u0142ek, kt\u00f3rym oni oczyszczaj\u0105 swego ducha, daj\u0105 im si\u0142y do w\u0142a\u015bciwszego uczestniczenia w \u015awi\u0119tej Ofierze o\u0142tarza, do owocniejszego przyjmowania Sakrament\u00f3w oraz do takiego odprawiania \u015bwi\u0119tych obrz\u0119d\u00f3w, i\u017cby z nich wychodzili o\u017cywieni i urobieni ochotniejsz\u0105 gorliwo\u015bci\u0105 ku odpowiadaniu na wezwania natchnie\u0144 \u0142aski Bo\u017cej i ku coraz wierniejszemu z ka\u017cdym dniem na\u015bladowaniu cnoty naszego Odkupiciela; a to nie tylko dla swego indywidualnego po\u017cytku lecz dla po\u017cytku ca\u0142ego r\u00f3wnie\u017c cia\u0142a Ko\u015bcio\u0142a, w kt\u00f3rym cokolwiek dobrego si\u0119 dzieje, wychodzi z mocy jego G\u0142owy i obraca si\u0119 na korzy\u015b\u0107 wszystkich cz\u0142onk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W \u017cyciu duchowym nie mo\u017ce by\u0107 wi\u0119c \u017cadnej rozbie\u017cno\u015bci czy sprzeczno\u015bci mi\u0119dzy Bo\u017cym dzia\u0142aniem, kt\u00f3re w dusz\u0119 wlewa \u0142ask\u0119 dla uwiecznienia naszego Odkupienia, a prawowitym wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniem cz\u0142owieka, kt\u00f3re nie powinno udaremnia\u0107 daru Bo\u017cego(36)<\/a><\/sup>, jak r\u00f3wnie\u017c mi\u0119dzy skuteczno\u015bci\u0105 zewn\u0119trznych obrz\u0119d\u00f3w sakramentalnych, rodz\u0105c\u0105 si\u0119 “ex opere operato”<\/em>, a pe\u0142n\u0105 zas\u0142ug czynno\u015bci\u0105 tych, kt\u00f3rzy ich udzielaj\u0105 lub otrzymuj\u0105, a kt\u00f3r\u0105 nazywamy “opus operantis”<\/em>. Tak samo nie powinno by\u0107 rozterki mi\u0119dzy nabo\u017ce\u0144stwami publicznymi a prywatnymi modlitwami, mi\u0119dzy prawym post\u0119powaniem a kontemplacj\u0105 rzeczy nadprzyrodzonych, mi\u0119dzy \u017cyciem ascetycznym a pobo\u017cno\u015bci\u0105 liturgiczn\u0105, wreszcie mi\u0119dzy jurysdykcj\u0105 Hierarchii ko\u015bcielnej i prawowitym urz\u0119dem nauczycielskim, a we w\u0142a\u015bciwym tego s\u0142owa znaczeniu w\u0142adz\u0105 kap\u0142a\u0144sk\u0105, kt\u00f3r\u0105 sprawuje si\u0119 w \u015bwi\u0119tej s\u0142u\u017cbie.<\/p>\n\n\n\n Dla wa\u017cnej przyczyny Ko\u015bci\u00f3\u0142 wymaga z naciskiem, aby ci, kt\u00f3rzy na mocy powierzonego im urz\u0119du odprawiaj\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 o\u0142tarza lub przyj\u0119li zobowi\u0105zania \u017cycia zakonnego, w chwilach oznaczonych oddawali si\u0119 pobo\u017cnej medytacji, dok\u0142adnemu badaniu i ganieniu samych siebie oraz innym \u0107wiczeniom duchownym(37)<\/a><\/sup>. Oni bowiem s\u0105 w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b wyznaczeni do pe\u0142nienia funkcji liturgicznych, odprawiania Mszy \u015bw. i odmawiania chwalby Bo\u017cej.<\/p>\n\n\n\n Niew\u0105tpliwie modlitwa liturgiczna, jako nabo\u017ce\u0144stwo publiczne \u015bwi\u0119tej Oblubienicy Jezusa Chrystusa, przewy\u017csza godno\u015bci\u0105 modlitwy prywatne. Ta wy\u017cszo\u015b\u0107 jednak nie oznacza bynajmniej, by publiczna i prywatna s\u0142u\u017cba Bo\u017ca mia\u0142y si\u0119 ze sob\u0105 nie zgadza\u0107, albo sobie przeczy\u0107. Obydwie przecie\u017c o\u017cywia jeden i ten sam duch, obydwie si\u0119 zlewaj\u0105 i zbiegaj\u0105 wed\u0142ug tych s\u0142\u00f3w “wszystko i we wszystkim Chrystus”(38)<\/a><\/sup> i do jednego zmierzaj\u0105 celu “a\u017ceby Chrystus w nas by\u0142 ukszta\u0142towany”(39)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 mianowicie jest spo\u0142eczno\u015bci\u0105, a zatem potrzebuje w\u0142asnego autorytetu i Hierarchii. Wszystkie cz\u0142onki Cia\u0142a Mistycznego uczestnicz\u0105 wprawdzie w tych samych dobrach i d\u0105\u017c\u0105 do jednakowego celu, jednak\u017ce nie wszystkie piastuj\u0105 t\u0119 sam\u0105 w\u0142adz\u0119 i nie wszystkie mog\u0105 wykonywa\u0107 jednakowe czynno\u015bci. Boski Zbawiciel pragn\u0105\u0142 bowiem, by Jego Kr\u00f3lestwo zasadza\u0142o si\u0119 na \u015bwi\u0119tym porz\u0105dku i opiera\u0142o si\u0119 na jakim\u015b sta\u0142ym fundamencie. Porz\u0105dek ten jest niejako obrazem Hierarchii niebieskiej.<\/p>\n\n\n\n W\u0142adza kap\u0142a\u0144ska zosta\u0142a powierzona jedynie Aposto\u0142om i tym z kolei, na kt\u00f3rych oni lub ich nast\u0119pcy na\u0142o\u017cyli r\u0119ce. Moc\u0105 tej w\u0142adzy przedstawiaj\u0105 oni osob\u0119 Jezusa Chrystusa wobec ludu powierzonego, a wobec Boga dzia\u0142aj\u0105 w imieniu tego ludu. Takie kap\u0142a\u0144stwo nie przechodzi na innych drog\u0105 dziedzictwa ani pokrewie\u0144stwa, nie wy\u0142ania si\u0119 ono z gminy chrze\u015bcija\u0144skiej ani z delegacji ze strony ludu.<\/p>\n\n\n\n Szafarz rzeczy Bo\u017cych jest pos\u0142em boskiego Odkupiciela, zanim zacz\u0105\u0142 wobec Boga wyst\u0119powa\u0107 w imieniu ludu; i dlatego zast\u0119puje on Boga wobec powierzonego sobie ludu, poniewa\u017c Jezus Chrystus jest G\u0142ow\u0105 tego Cia\u0142a, kt\u00f3rego chrze\u015bcijanie s\u0105 cz\u0142onkami. A zatem w\u0142adza, kt\u00f3ra zostaje mu zlecona, z natury swojej nie ma w sobie nic ludzkiego, jest na wskro\u015b nadprzyrodzona i od Boga pochodzi. “Jako Ojciec mnie pos\u0142a\u0142 tak i ja was posy\u0142am(40)<\/a><\/sup>, kto was s\u0142ucha, mnie s\u0142ucha”(41)<\/a><\/sup>. “Id\u0105c na ca\u0142y \u015bwiat opowiadajcie Ewangeli\u0119 wszelkiemu stworzeniu: kto uwierzy i ochrzci si\u0119 b\u0119dzie zbawiony”(42)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Przeto widoczne i zewn\u0119trzne kap\u0142a\u0144stwo Jezusa Chrystusa jest przekazywane w Ko\u015bciele nie w spos\u00f3b powszechny, og\u00f3lny i wsp\u00f3lny, ale tylko wybranym jednostkom przez pewnego rodzaju rodzenie tego \u015awi\u0119cenia, kt\u00f3re jest jednym z siedmiu Sakrament\u00f3w, i kt\u00f3re udziela nie tylko \u0142aski w\u0142a\u015bciwej szczeg\u00f3lnym warunkom tego \u017cycia i urz\u0119du, lecz r\u00f3wnie\u017c niezatartego “charakteru”, upodabniaj\u0105cego szafarza rzeczy Bo\u017cych do Jezusa Chrystusa Kap\u0142ana i uzdalniaj\u0105cego ich do spe\u0142nienia prawowitych czynno\u015bci kultu, kt\u00f3re i u\u015bwi\u0119caj\u0105 ludzi i nale\u017cn\u0105 cze\u015b\u0107 oddaj\u0105 Bogu wedle norm i przepis\u00f3w nadanych przez Boga.<\/p>\n\n\n\n Albowiem tak samo jak Chrzest wyr\u00f3\u017cnia wiernych i oddziela ich od wszystkich innych, kt\u00f3rych nie obmy\u0142a oczyszczaj\u0105ca woda i kt\u00f3rzy nie s\u0105 cz\u0142onkami Chrystusa, tak i Sakrament \u015awi\u0119ce\u0144 odr\u00f3\u017cnia kap\u0142an\u00f3w od wszystkich wiernych nie obdarowanych tym charyzmatem. Albowiem tylko oni, wezwani pobudk\u0105 z g\u00f3ry, do \u015bwi\u0119tej wst\u0105pili s\u0142u\u017cby, przeznaczaj\u0105cej ich dla o\u0142tarzy i czyni\u0105cej z nich jakoby narz\u0119dzia boskie, przez kt\u00f3re niebia\u0144skie i g\u00f3rne \u017cycie udzielane bywa Mistycznemu Cia\u0142u Jezusa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n Poza tym, jak wy\u017cej wspomnieli\u015bmy, oni jedynie naznaczeni s\u0105 owym znakiem niezatartym, kt\u00f3ry ich upodabnia do Chrystusa Kap\u0142ana, tylko ich r\u0119ce s\u0105 po\u015bwi\u0119cone: “aby cokolwiek b\u0142ogos\u0142awi\u0105 by\u0142o b\u0142ogos\u0142awione, cokolwiek zakonsekruj\u0105 by\u0142o konsekrowane i u\u015bwi\u0119cone w imi\u0119 Pana naszego Jezusa Chrystusa”(43)<\/a><\/sup>. Niechaj przeto do nich spiesz\u0105 wszyscy, kt\u00f3rzy pragn\u0105 \u017cy\u0107 w Chrystusie; od nich bowiem otrzymaj\u0105 pociech\u0119 i pokarm \u017cycia duchowego; od nich otrzymaj\u0105 zbawienne lekarstwo, kt\u00f3re ich uleczy i wzmocni, by mogli powsta\u0107 skutecznie z upadku i ruiny wyst\u0119pk\u00f3w. Oni to wreszcie b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem u\u015bwi\u0119caj\u0105 po\u017cycie rodzinne i skieruj\u0105 ostatnie tchnienie \u017cycia \u015bmiertelnego ku bramom wiekuistej szcz\u0119\u015bliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c wi\u0119c liturgia \u015bwi\u0119ta dokonuje si\u0119 w pierwszym rz\u0119dzie przez kap\u0142an\u00f3w w imieniu Ko\u015bcio\u0142a, przeto jej uk\u0142ad, kierownictwo i forma musz\u0105 zale\u017ce\u0107 od w\u0142adzy Ko\u015bcio\u0142a. Wynika to z samej natury kultu chrze\u015bcija\u0144skiego, a doznaje potwierdzenia r\u00f3wnie\u017c z strony dokument\u00f3w historycznych.<\/p>\n\n\n\n Jest jeszcze inny wzgl\u0105d kt\u00f3ry uzasadnia to niewzruszone prawo Hierarchii ko\u015bcielnej, a mianowicie oczywiste, naj\u015bci\u015blejsze powi\u0105zanie liturgii z tymi zasadami nauki, kt\u00f3re Ko\u015bci\u00f3\u0142 podaje jako artyku\u0142y prawdy, oraz potrzeba dostosowania liturgii do nakaz\u00f3w wiary katolickiej, podawanych przez najwy\u017cszy autorytet nauczaj\u0105cy dla zabezpieczenia nieskazitelno\u015bci religii przez Boga objawionej.<\/p>\n\n\n\n S\u0105dzimy, \u017ce w zwi\u0105zku z tym nale\u017cy dobrze wy\u015bwietli\u0107 pewn\u0105 spraw\u0119 wam, Czcigodni Bracia, znan\u0105. Chodzi mianowicie o b\u0142\u0105d i z\u0142udzenie tych, kt\u00f3rzy sobie uroili, jakoby liturgia \u015bwi\u0119ta by\u0142a jakim\u015b probierzem prawd wiary, czyli, \u017ce jaka\u015b togo rodzaju nauka poprzez \u015bwi\u0119te obrz\u0119dy liturgii wydaje owoce pobo\u017cno\u015bci i \u015bwi\u0119to\u015bci, to t\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien uzna\u0107, wzgl\u0119dnie, je\u015bli jest przeciwnie, to odrzuci\u0107, st\u0105d \u00f3w aksjomat: “lex orandi, lex credendi”<\/em>.<\/p>\n\n\n\n A jednak nie tak uczy i nakazuje Ko\u015bci\u00f3\u0142. Kult, kt\u00f3ry Ko\u015bci\u00f3\u0142 sk\u0142ada najlepszemu i wszechmog\u0105cemu Bogu, jest wed\u0142ug wyra\u017anych i zwi\u0119z\u0142ych s\u0142\u00f3w Augustyna, nieustannym wyznaniem wiary katolickiej oraz aktem nadziei i mi\u0142o\u015bci: “przez wiar\u0119, nadziej\u0119 i mi\u0142o\u015b\u0107”, tak pisze “mamy Bogu cze\u015b\u0107 oddawa\u0107”(44)<\/a><\/sup>. W liturgii \u015bwi\u0119tej wyznajemy otwarcie i wyra\u017anie wiar\u0119 katolick\u0105, nie tylko celebruj\u0105c Tajemnice \u015bwi\u0119te, sprawuj\u0105c Ofiar\u0119 i udzielaj\u0105c Sakrament\u00f3w, ale tak\u017ce odmawiaj\u0105c lub \u015bpiewaj\u0105c “Symbol” kt\u00f3ry jest znakiem i jakby dowodem osobistym chrze\u015bcijan, a wreszcie czytaj\u0105c ksi\u0119gi \u015bwi\u0119te powsta\u0142e pod natchnieniem Ducha \u015bw. lub inne dokumenty. Ca\u0142a liturgia wi\u0119c zawiera wiar\u0119 katolick\u0105, jako publiczne \u015bwiadectwo o wierze Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Z tej to przyczyny, ilekro\u0107 chodzi\u0142o o definicj\u0119 jakiej\u015b prawdy objawionej przez Boga, Papie\u017ce i Sobory, czerpi\u0105c z tzw. “\u017ar\u00f3de\u0142 teologicznych”, nie rzadko r\u00f3wnie\u017c z liturgii \u015bw. przytaczali argumenty. Tak na przyk\u0142ad post\u0105pi\u0142 Nasz Poprzednik niezapomnianej pami\u0119ci Pius IX, gdy og\u0142osi\u0142 dogmat o Niepokalanym Pocz\u0119ciu Naj\u015bw. Maryi Panny. Podobnie prawie i Ko\u015bci\u00f3\u0142 i Ojcowie, gdy roztrz\u0105sano w\u0105tpliwo\u015bci i spory na temat jakiej\u015b prawdy, nie omieszkali szuka\u0107 \u015bwiat\u0142a w czcigodnych obrz\u0119dach przekazanych przez staro\u017cytne wieki. St\u0105d owo s\u0142awne i czcigodne powiedzenie: “Legem credendi lex statuat supplicandi”<\/em>(45)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Liturgia wi\u0119c \u015bwi\u0119ta wiary katolickiej w spos\u00f3b bezwzgl\u0119dny ani w\u0142asn\u0105 moc\u0105 nie oznacza ani nie stanowi lecz raczej, b\u0119d\u0105c tak\u017ce wyznaniem prawd nadziemskich, kt\u00f3re podlegaj\u0105 najwy\u017cszej w\u0142adzy nauczycielskiej Ko\u015bcio\u0142a, mo\u017ce podsuwa\u0107 argumenty i \u015bwiadectwa nie ma\u0142ej wprawdzie warto\u015bci dla okre\u015blenia jakiego\u015b szczeg\u00f3lnego artyku\u0142u nauki chrze\u015bcija\u0144skiej. Je\u017celi wi\u0119c chcemy w spos\u00f3b absolutny i powszechny rozpozna\u0107 i okre\u015bli\u0107 stosunek, jaki zachodzi mi\u0119dzy \u015bwi\u0119t\u0105 liturgi\u0105 a wiar\u0105, mo\u017cemy ca\u0142kiem s\u0142usznie powiedzie\u0107: “Lex credendi legem statuat supplicandi”<\/em>. To samo nale\u017cy stwierdzi\u0107, je\u017celi idzie o pozosta\u0142e cnoty teologiczne: “W… wierze, nadziei i mi\u0142o\u015bci z nieustannym pragnieniem wci\u0105\u017c si\u0119 modlimy”(46)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Hierarchia ko\u015bcielna zawsze wykonywa\u0142a swe prawo w odniesieniu do spraw liturgicznych, ustanawiaj\u0105c i urz\u0105dzaj\u0105c kult Bo\u017cy oraz otaczaj\u0105c go dla chwa\u0142y Bo\u017cej i po\u017cytku chrze\u015bcijan zawsze nowym blaskiem i \u015bwietno\u015bci\u0105. Przy tym nie waha\u0142a si\u0119 nigdy, nie naruszaj\u0105c istoty Mszy i Sakrament\u00f3w, zmienia\u0107 to, co uznawa\u0142a za ju\u017c nieodpowiednie, a wprowadza\u0107 to, co skuteczniej mog\u0142o si\u0119 przyczyni\u0107 do wi\u0119kszej chwa\u0142y Jezusa Chrystusa i Tr\u00f3jcy Przenaj\u015bwi\u0119tszej oraz do pouczenia i zbawiennej zach\u0119ty ludu chrze\u015bcija\u0144skiego(47)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Liturgia \u015bwi\u0119ta bowiem sk\u0142ada si\u0119 z pierwiastk\u00f3w ludzkich i Bo\u017cych. Ostatnie, poniewa\u017c ustanowione przez Boskiego Zbawiciela, nie mo\u017ce oczywi\u015bcie \u017cadn\u0105 miar\u0105 by\u0107 zmienione przez ludzi. Natomiast to co ludzkie mo\u017ce, wed\u0142ug potrzeb czasu, okoliczno\u015bci i dusz, ulega\u0107 r\u00f3\u017cnym przemianom, kt\u00f3re zatwierdza Hierarchia ko\u015bcielna, wsparta pomoc\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego. St\u0105d pochodzi owa przedziwna rozmaito\u015b\u0107 obrz\u0119d\u00f3w Wschodu i Zachodu. St\u0105d wynika \u00f3w post\u0119puj\u0105cy rozrost stopniowego rozwoju poszczeg\u00f3lnych zwyczaj\u00f3w w kulcie religijnym i poszczeg\u00f3lnych praktyk nabo\u017cnych, w dawnych wiekach zaledwie zarysowanych. St\u0105d te\u017c zdarza si\u0119 niekiedy, ze niekt\u00f3re nabo\u017cne urz\u0105dzenia, z biegiem czasu zapomniane, znowu wchodz\u0105 w \u017cycie i odnawiaj\u0105 si\u0119. Wszystko to \u015bwiadczy o czerstwej poprzez wieki \u017cywotno\u015bci przeczystej Oblubienicy Jezusa Chrystusa; wszystkim tym wyra\u017ca si\u0119 owa \u015bwi\u0119ta rozmowa, jak\u0105 prowadzi\u0142a na przestrzeni przemijaj\u0105cych epok z Boskim Oblubie\u0144cem, aby wyznawa\u0107 wiar\u0119 swoj\u0105 i wiar\u0119 lud\u00f3w powierzonych oraz swoj\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 niewyczerpan\u0105; to wszystko wreszcie wykazuje m\u0105dro\u015b\u0107 urz\u0105dze\u0144 i przepis\u00f3w, dzi\u0119ki kt\u00f3rym z ka\u017cdym dniem bardziej rozbudza si\u0119 i wzrasta w wiernych “zmys\u0142 Chrystusowy”.<\/p>\n\n\n\n Wiele zapewne by\u0142o przyczyn, kt\u00f3re post\u0119p w \u015bwi\u0119tej liturgii t\u0142umacz\u0105 i go rozwijaj\u0105 w ci\u0105gu d\u0142ugich i chwalebnych wiek\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Tak na przyk\u0142ad, gdy dok\u0142adniejszego i ja\u015bniejszego okre\u015blenia doznawa\u0142a nauka katolicka o Wcieleniu S\u0142owa Bo\u017cego, o Sakramencie Eucharystii i o Ofierze Eucharystycznej, oraz o Bogarodzicy Dziewicy Maryi, wtedy te\u017c wprowadzano nowe formy obrz\u0119d\u00f3w, dzi\u0119ki kt\u00f3rym czynno\u015bci liturgiczne pe\u0142niej i przydatniej oddawa\u0142y i niejako odzwierciedla\u0142y \u015bwiat\u0142o rozb\u0142ys\u0142e z orzecze\u0144 Ko\u015bcielnego Urz\u0119du Nauczycielskiego, aby tym \u0142atwiej mog\u0142y je dostrzec umys\u0142y i serca chrze\u015bcija\u0144skiego ludu.<\/p>\n\n\n\n Dalszy rozw\u00f3j ustawodawstwa ko\u015bcielnego w zakresie udzielania Sakrament\u00f3w, jak na przyk\u0142ad w sposobie udzielania Sakramentu Pokuty oraz zaprowadzenia a nast\u0119pnie zniesienia instytucji katechumenatu, ustalony w Ko\u015bciele \u0142aci\u0144skim zwyczaj Komunii pod jedn\u0105 postaci\u0105 – oto niew\u0105tpliwie nie ma\u0142e przyczyny, dla kt\u00f3rych w ci\u0105gu wiek\u00f3w starodawne obrz\u0119dy uleg\u0142y zmianie, a stopniowo wprowadzono nowe, kt\u00f3re zdawa\u0142y si\u0119 lepiej odpowiada\u0107 \u015bwie\u017co wydanym zarz\u0105dzeniom w tym zakresie.<\/p>\n\n\n\n Nie ma\u0142o r\u00f3wnie\u017c przyczyni\u0142y si\u0119 do tego rozwoju i zmian inicjatywy i dzie\u0142a, nie maj\u0105ce \u015bcis\u0142ego zwi\u0105zku z liturgi\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105, a kt\u00f3re w nast\u0119pnych stuleciach powstawa\u0142y z osobliwego zrz\u0105dzenia Opatrzno\u015bci i tak pi\u0119knie w\u015br\u00f3d ludu si\u0119 rozkrzewi\u0142y, jak na przyk\u0142ad wi\u0119kszy i gorliwszy kult Eucharystii, jak nabo\u017ce\u0144stwo do M\u0119ki Zbawiciela naszego, do Naj\u015bw. Serce Jezusowego, do Bogarodzicy i Jej Przeczystego Oblubie\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n Przyczyni\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do tego okoliczno\u015bci zewn\u0119trzne, jak publiczne pielgrzymki do grob\u00f3w m\u0119czennik\u00f3w podejmowane z pobo\u017cno\u015bci\u0105 i szczeg\u00f3lne posty w tej samej intencji ustanawiane, b\u0142agalne mod\u0142y stacyjne, kt\u00f3re w duchu pokuty odprawiano w tym \u015bwi\u0119tym Mie\u015bcie i w kt\u00f3rych nie rzadko bra\u0142 udzia\u0142 sam Papie\u017c.<\/p>\n\n\n\n \u0141atwo te\u017c zrozumie\u0107, \u017ce do ustalenia i rozmaitego ukszta\u0142towania zewn\u0119trznych element\u00f3w \u015bwi\u0119tej liturgii nie ma\u0142o przyczyni\u0142 si\u0119 rozkwit sztuk pi\u0119knych, zw\u0142aszcza architektury, malarstwa i muzyki.<\/p>\n\n\n\n Z swoich praw w dziedzinie liturgicznej Ko\u015bci\u00f3\u0142 korzysta\u0142, by obroni\u0107 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 kultu Bo\u017cego przed nadu\u017cyciami, jakie nierozwa\u017cnie i niem\u0105drze wprowadzali b\u0105d\u017a to ludzie prywatni b\u0105d\u017a poszczeg\u00f3lne ko\u015bcio\u0142y. W ten spos\u00f3b sta\u0142o si\u0119, \u017ce gdy w XV wieku tego rodzaju praktyki i zwyczaje zbytnio si\u0119 rozmna\u017ca\u0142y, i gdy wspomniane przedsi\u0119wzi\u0119cia prywatnych pocz\u0119\u0142y zagra\u017ca\u0107 czysto\u015bci wiary i pobo\u017cno\u015bci, ku wielkiemu po\u017cytkowi heretyk\u00f3w i ku wielkiemu rozpanoszeniu si\u0119 ich podst\u0119pu i b\u0142\u0119du – w\u00f3wczas Poprzednik Nasz \u015bp. Sykstus V w roku 1588 ustanowi\u0142 \u015bw. Kongregacj\u0119 Obrz\u0119d\u00f3w, kt\u00f3ra mia\u0142a broni\u0107 prawowitych obrz\u0119d\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a i nie dopuszcza\u0107 jakiejkolwiek ich skazy(48)<\/a><\/sup>. Tak\u017ce w naszych czasach instytucja ta, na mocy przyznanych jej uprawnie\u0144, stanowi i rozstrzyga z czujn\u0105 troskliwo\u015bci\u0105 o sprawach dotycz\u0105cych \u015bw. liturgii(49)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Jedynie zatem Najwy\u017cszemu Pasterzowi przys\u0142uguje prawo rewidowania i stanowienia przepis\u00f3w o sprawowaniu kultu Bo\u017cego, oraz wprowadzania i zatwierdzania nowych obrz\u0119d\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c zmieniania ich, o ile to uzna za potrzebne(50)<\/a><\/sup>. Biskupi za\u015b maj\u0105 prawo i obowi\u0105zek pilnego czuwania, by przepisy kanon\u00f3w \u015bwi\u0119tych, tycz\u0105ce si\u0119 kultu Bo\u017cego, by\u0142y \u015bci\u015ble przestrzegane(51)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Nie godzi si\u0119 wi\u0119c pozostawia\u0107 uznaniu os\u00f3b prywatnych, cho\u0107by nawet nale\u017ca\u0142y do stanu duchownego, \u015bwi\u0119tych i czcigodnych spraw, nale\u017c\u0105cych do \u017cycia religijnego spo\u0142eczno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej oraz spraw, dotycz\u0105cych wykonywania kap\u0142a\u0144stwa Jezusa Chrystusa, kultu Boga, nale\u017cytego oddawania czci Tr\u00f3jcy Przenaj\u015bwi\u0119tszej, S\u0142owu Wcielonemu, Jego Naj\u015bwi\u0119tszej Rodzicielce i wszystkim innym \u015bwi\u0119tym. Dla tych samych przyczyn nie wolno prywatnym jednostkom wydawa\u0107 w tej dziedzinie zarz\u0105dze\u0144 w sprawach czynno\u015bci, kt\u00f3re z natury swej s\u0105 naj\u015bci\u015blej zwi\u0105zane z dyscyplin\u0105 ko\u015bcieln\u0105, z \u0142adem, jedno\u015bci\u0105 i harmoni\u0105 Cia\u0142a Mistycznego, a nierzadko i z nienaruszaln\u0105 ca\u0142o\u015bci\u0105 wiary katolickiej.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest oczywi\u015bcie \u017cywym organizmem cz\u0142onk\u00f3w, a przeto r\u00f3wnie\u017c w zakresie spraw \u015bwi\u0119tej liturgii, rozrasta si\u0119, porz\u0105dkuje i rozwija si\u0119 oraz urz\u0105dza i przystosowuje si\u0119 wed\u0142ug potrzeb i okoliczno\u015bci, jakie z biegiem czasu zachodz\u0105, strzeg\u0105c wszak\u017ce przy tym pilnie nienaruszalnej czysto\u015bci swojej nauki. Jednak\u017ce ca\u0142kowicie pot\u0119pi\u0107 nale\u017cy zuchwa\u0142e usi\u0142owania tych, kt\u00f3rzy z rozmys\u0142em wprowadzaj\u0105 nowe zwyczaje liturgiczne lub te\u017c \u017c\u0105daj\u0105 wskrzeszenia obrz\u0119d\u00f3w prze\u017cytych, niezgodnych z obowi\u0105zuj\u0105cymi dzi\u015b przepisami i rubrykami. Nie bez wielkiego za\u015b \u017calu dowiedzieli\u015bmy si\u0119, Czcigodni Bracia, \u017ce si\u0119 takie rzeczy dziej\u0105 i to nie tylko w sprawach ma\u0142ej wagi, ale i w donio\u015blejszych. Trafiaj\u0105 si\u0119 tacy, kt\u00f3rzy u\u017cywaj\u0105 j\u0119zyka potocznego przy odprawianiu Przenaj\u015bwi\u0119tszej Ofiary, kt\u00f3rzy niekt\u00f3re \u015bwi\u0119ta, dla przyczyn g\u0142\u0119boko przemy\u015blanych zarz\u0105dzone i ustalone, przenosz\u0105 na inny czas – tacy wreszcie, kt\u00f3rzy z urz\u0119dowych ksi\u0105g modlitw publicznych wykre\u015blaj\u0105 pisma Starego Testamentu, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce rzekomo nie odpowiadaj\u0105 one duchowi dzisiejszych czas\u00f3w i s\u0105 rzekomo k\u0142opotliwe.<\/p>\n\n\n\n Pos\u0142ugiwanie si\u0119 j\u0119zykiem \u0142aci\u0144skim, kt\u00f3rego u\u017cywa wielka cz\u0119\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a, jest widocznym i pi\u0119knym znakiem jedno\u015bci, oraz skutecznym lekarstwem przeciw jakimkolwiek ska\u017ceniom autentycznej nauki.<\/p>\n\n\n\n W wielu wszak\u017ce obrz\u0119dach u\u017cywanie j\u0119zyka potocznego mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 bardzo po\u017cyteczne dla ludu. Jednak\u017ce tylko Stolica Apostolska ma prawo zezwala\u0107 na jego u\u017cytek. Nie wolno wi\u0119c niczego poczynia\u0107 w tym zakresie bez zasi\u0119gni\u0119cia u niej rady i zgody. Regulowanie bowiem \u015bw. liturgii zale\u017cy – jak powiedzieli\u015bmy – jedynie od postanowie\u0144 i zarz\u0105dze\u0144 Stolicy Apostolskiej.<\/p>\n\n\n\n To samo nale\u017cy s\u0105dzi\u0107 o usi\u0142owaniach, kt\u00f3re niekt\u00f3rzy podejmuj\u0105, by przywr\u00f3ci\u0107 jakieb\u0105d\u017a dawne obrz\u0119dy i ceremonie. Owszem, liturgia dawnych wiek\u00f3w jest niew\u0105tpliwie godna szacunku. Nie nale\u017cy jednak mniema\u0107, i\u017c dawny zwyczaj, dlatego tylko \u017ce tchnie staro\u017cytno\u015bci\u0105, jest przydatniejszy i lepszy, czy to sam przez si\u0119, czy to w odniesieniu do p\u00f3\u017aniejszych czas\u00f3w i nowych warunk\u00f3w. Tak\u017ce nowe obrz\u0119dy liturgiczne s\u0105 godne szacunku i zachowania, gdy\u017c powsta\u0142y pod natchnieniem Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry w ka\u017cdym czasie a\u017c do ko\u0144ca \u015bwiata jest obecny w Ko\u015bciele(52)<\/a><\/sup>; s\u0105 one w r\u00f3wnym stopniu \u015brodkami, kt\u00f3rymi przeczysta Oblubienica Jezusa Chrystusa pos\u0142uguje si\u0119 dla o\u017cywienia i zapewnienia \u015bwi\u0119to\u015bci ludzi.<\/p>\n\n\n\n Jest zapewne rzecz\u0105 m\u0105dr\u0105 i godn\u0105 pochwa\u0142y powraca\u0107 my\u015bl\u0105 i sercem do \u017ar\u00f3de\u0142 liturgii \u015bwi\u0119tej. Badanie bowiem przesz\u0142o\u015bci nie ma\u0142o przyczynia si\u0119 do g\u0142\u0119bszego i dok\u0142adniejszego poznania znaczenia \u015bwi\u0105t i tre\u015bci u\u017cywanych formu\u0142 i \u015bwi\u0119tych ceremonii. Natomiast nie jest rzecz\u0105 ani m\u0105dr\u0105, ani godn\u0105 pochwa\u0142y wszystko i w ka\u017cdy spos\u00f3b cofa\u0107 do staro\u017cytno\u015bci. I tak, aby u\u017cy\u0107 przyk\u0142adu, b\u0142\u0105dzi kto chce o\u0142tarzom przywr\u00f3ci\u0107 pierwotny kszta\u0142t sto\u0142u; kto chce wykluczy\u0107 czarny kolor z szat ko\u015bcielnych; kto nie dopuszcza w ko\u015bciele pos\u0105g\u00f3w i \u015bwi\u0119tych obraz\u00f3w; kto wymaga, aby wizerunek Zbawiciela przybitego na krzy\u017cu tak by\u0142 dostosowany, i\u017cby na Jego ciele nie by\u0142o zna\u0107 okrutnych m\u0105k, kt\u00f3re poni\u00f3s\u0142; kto wreszcie gani i odrzuca wszelk\u0105 muzyk\u0119 polifoniczn\u0105, cho\u0107by nawet przystosowan\u0105 do przepis\u00f3w wydawanych przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n \u017baden z rozumnych katolik\u00f3w, w zamiarze powrotu do starych formu\u0142 uchwalonych przez dawne Sobory, nie mo\u017ce odrzuci\u0107 orzecze\u0144, kt\u00f3re Ko\u015bci\u00f3\u0142 pod natchnieniem i kierownictwem Ducha \u015awi\u0119tego bardzo po\u017cytecznie okre\u015bli\u0142 w nowych czasach i kt\u00f3rych trzyma\u0107 si\u0119 nakaza\u0142. Podobnie \u017caden rozumny katolik nie mo\u017ce odrzuca\u0107 obowi\u0105zuj\u0105cych dzisiaj przepis\u00f3w, by powr\u00f3ci\u0107 do spraw wywodz\u0105cych si\u0119 ze staro\u017cytnych \u017ar\u00f3de\u0142 Prawa Kanonicznego. Tak samo rzecz ma si\u0119 z liturgi\u0105. Kto chce powr\u00f3ci\u0107 do starodawnych obrz\u0119d\u00f3w i zwyczaj\u00f3w i odrzuca\u0107 nowe, kt\u00f3re z Opatrzno\u015bciowego zrz\u0105dzenia Bo\u017cego ze wzgl\u0119du na zmienione warunki zosta\u0142y wprowadzone, ten widocznie kieruje si\u0119 nieroztropnym i niew\u0142a\u015bciwym zapa\u0142em.<\/p>\n\n\n\n Taki spos\u00f3b my\u015blenia i post\u0119powania a\u017c nadto przypomina \u00f3w zbytni i niezdrowy entuzjazm dla staro\u017cytno\u015bci, wzbudzony przez nielegalny synod w Pistoi oraz usi\u0142uje wznowi\u0107 owe rozliczne b\u0142\u0119dy, kt\u00f3re by\u0142y przyczyn\u0105 zwo\u0142ania tego synodu i kt\u00f3re po nim z wielkim uszczerbkiem dla dusz si\u0119 uwydatni\u0142y, a kt\u00f3re Ko\u015bci\u00f3\u0142, jako czujny zawsze str\u00f3\u017c “depozytu wiary”, powierzonego mu przez Boskiego Za\u0142o\u017cyciela, s\u0142usznie pot\u0119pi\u0142(53)<\/a><\/sup>. Albowiem tego rodzaju zdro\u017cne zamys\u0142y i poczynania prowadz\u0105 do tego, \u017ce os\u0142abiaj\u0105 i wyja\u0142awiaj\u0105 u\u015bwi\u0119caj\u0105ce dzia\u0142anie \u015bw. liturgii, kt\u00f3rym ona zbawiennie wiedzie dzieci przybrania do Ojca Niebieskiego.<\/p>\n\n\n\n Wszystko wi\u0119c nale\u017cy czyni\u0107 w sta\u0142ym zespoleniu z Hierarchi\u0105 Ko\u015bcieln\u0105. Niechaj nikt nie wa\u017cy si\u0119 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 wydawa\u0107 norm i innym je narzuca\u0107. Jedynie Papie\u017c jako nast\u0119pca \u015bw. Piotra, kt\u00f3remu Boski Zbawiciel powierzy\u0142 piecz\u0119 nad ca\u0142\u0105 trzod\u0105(54)<\/a><\/sup>, a wraz z nim Biskupi, kt\u00f3rych “Duch \u015bw. ustanowi\u0142, aby rz\u0105dzili Ko\u015bcio\u0142em Bo\u017cym”(55)<\/a><\/sup> w pos\u0142usze\u0144stwie wobec Stolicy Apostolskiej, maj\u0105 prawo i obowi\u0105zek rz\u0105dzi\u0107 ludem chrze\u015bcija\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n Przeto, Czcigodni Bracia, ilokro\u0107 stajecie w obronie swojej w\u0142adzy, i to nawet ze zbawienn\u0105 surowo\u015bci\u0105, je\u015bli zajdzie tego potrzeba, nie tylko spe\u0142niacie sw\u00f3j obowi\u0105zek, ale strze\u017cecie woli Za\u0142o\u017cyciela Ko\u015bcio\u0142a<\/p>\n\n\n\n Tajemnica Przenaj\u015bwi\u0119tszej Eucharystii, ustanowiona przez Najwy\u017cszego Kap\u0142ana Chrystusa i z Jego woli odnawiana stale w Ko\u015bciele przez Jego kap\u0142an\u00f3w, jest szczytem i jakby o\u015brodkiem religii chrze\u015bcija\u0144skiej. Gdy chodzi wi\u0119c o najwa\u017cniejsz\u0105 spraw\u0119 liturgii \u015bwi\u0119tej, uwa\u017camy za rzecz po\u017cyteczn\u0105, Czcigodni Bracia, zatrzyma\u0107 si\u0119 tu nieco i zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na ten niezmiernie donios\u0142y przedmiot.<\/p>\n\n\n\n Chrystus Pan, Kap\u0142an na wieki wed\u0142ug obrz\u0105dku Melchizedeka(56)<\/a><\/sup>, kt\u00f3ry “poniewa\u017c umi\u0142owa\u0142 swoich, co byli na \u015bwiecie”(57)<\/a><\/sup> “w czasie Ostatniej Wieczerzy, tej nocy kiedy Gdy wydano – aby zostawi\u0107 ukochanej Oblubienicy swojej, Ko\u015bcio\u0142owi, widzialn\u0105 krwaw\u0105 ofiar\u0119, jakiej mia\u0142 dope\u0142ni\u0107 raz jeden na Krzy\u017cu i kt\u00f3ra by pozosta\u0142a jej pami\u0105tk\u0105 a\u017c do ko\u0144ca wiek\u00f3w i kt\u00f3rej moc zbawcza by\u0142aby aplikowana na odpuszczenie grzech\u00f3w, jakie codziennie pope\u0142niamy – ofiarowa\u0142 Bogu Ojcu Cia\u0142o i Krew swoj\u0105 pod postaciami chleba i wina i pod tymi\u017c postaciami poda\u0142 Cia\u0142o i Krew swoj\u0105 do spo\u017cycia Aposto\u0142om, kt\u00f3rych ustanowi\u0142 wtedy kap\u0142anami Nowego Przymierza, nakazuj\u0105c im i ich nast\u0119pcom w kap\u0142a\u0144stwie, by ofiarowali”(58)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Wobec tego Przenaj\u015bwi\u0119tsza Ofiara O\u0142tarza nie jest tylko czystym i zwyk\u0142ym wspomnieniem m\u0105k i \u015bmierci Jezusa, Chrystusa ale prawdziwym i istotnym sk\u0142adaniem ofiary, co uczyni\u0142 ju\u017c na Krzy\u017cu, ofiaruj\u0105c siebie samego Ojcu Przedwiecznemu jako Hosti\u0119 najmilsz\u0105. “Albowiem tu i tam jedna i ta sama jest Hostia, i ten sam sk\u0142ada obecnie Ofiar\u0119 za po\u015brednictwem kap\u0142an\u00f3w, kt\u00f3ry niegdy\u015b siebie samego ofiarowa\u0142 Ojcu na Krzy\u017cu, z r\u00f3\u017cnic\u0105 tylko w sposobie ofiarowania”(59)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Jeden jest wi\u0119c i ten sam Kap\u0142an, Chrystus Jezus, kt\u00f3rego przenaj\u015bwi\u0119tsz\u0105 osob\u0119 kap\u0142an zast\u0119puje. Ten ostatni bowiem dzi\u0119ki kap\u0142a\u0144skiemu namaszczeniu, kt\u00f3re otrzyma\u0142, upodabnia si\u0119 do Najwy\u017cszego Kap\u0142ana i ma w\u0142adz\u0119 dzia\u0142ania moc\u0105 i osob\u0105 samego Chrystusa”(60)<\/a><\/sup>. Przeto czynno\u015bci\u0105 sw\u0105 kap\u0142a\u0144sk\u0105 Chrystusowi niejako “u\u017cycza swojego j\u0119zyka i r\u0119ki dostarcza”(61)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n R\u00f3wnie\u017c i \u017certwa ofiarna jest ta sama – mianowicie Boski Zbawiciel w swojej naturze ludzkiej i w rzeczywisto\u015bci swego Cia\u0142a i Krwi. Spos\u00f3b jednak ofiarowania Chrystusa jest odmienny. Na Krzy\u017cu bowiem ofiarowa\u0142 On Bogu siebie samego ca\u0142ego i swoje cierpienia, ofiarowanie za\u015b \u017certwy dokona\u0142o si\u0119 przez \u015bmier\u0107 krwaw\u0105 dobrowolnie przyj\u0119t\u0105. Natomiast na o\u0142tarzu, skoro Jego natura ludzka jest w stanie chwa\u0142y, “\u015bmier\u0107 panowa\u0107 Mu nie b\u0119dzie”(62)<\/a><\/sup>. Niemo\u017cliwe jest ju\u017c przelanie krwi. Jednak\u017ce z postanowieniem Boskiej M\u0105dro\u015bci naszego Zbawiciela, to ofiarowanie zostaje nam przedziwnie ukazane przez zewn\u0119trzne znaki, kt\u00f3re s\u0105 wska\u017anikami (indices) Jego \u015bmierci. Albowiem przez “Przeistoczenie” chleba w Cia\u0142o a wina w Krew Chrystusa, na o\u0142tarzu jest obecnie tak Jego Cia\u0142o jak i Krew Jego; postaci za\u015b eucharystyczne, pod kt\u00f3rymi jest On obecny, wyobra\u017caj\u0105 krwawe rozdzielenie Cia\u0142a i Krwi. W ten spos\u00f3b to upami\u0119tniaj\u0105ce przedstawienie Jego \u015bmierci, kt\u00f3ra w rzeczywisto\u015bci mia\u0142a miejsce na Kalwarii, powtarza si\u0119 w poszczeg\u00f3lnych ofiarach o\u0142tarza, poniewa\u017c r\u00f3\u017cne wska\u017aniki (indices) oznaczaj\u0105 i przedstawiaj\u0105 Chrystusa Jezusa w stanie \u017certwy.<\/p>\n\n\n\n Ponadto i przewidziane cele s\u0105 identyczne; pierwszym jest oddanie chwa\u0142y Ojcu Niebieskiemu. Od \u017c\u0142\u00f3bka a\u017c do \u015bmierci Jezus Chrystus pa\u0142a\u0142 gorliwo\u015bci\u0105 o Bo\u017c\u0105 chwa\u0142\u0119. I ofiara Jego Krwi na Krzy\u017cu wesz\u0142a do niebios jako wonno\u015b\u0107 s\u0142odka. By taki hymn chwa\u0142y nigdy nie ustawa\u0142 w Ofierze Eucharystycznej, cz\u0142onki cia\u0142a \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z G\u0142ow\u0105 swoj\u0105 i z Nim razem oraz z Anio\u0142ami i Archanio\u0142ami \u015bpiewaj\u0105 pie\u015b\u0144 nie\u015bmierteln\u0105(63)<\/a><\/sup>, oddaj\u0105c Ojcu Niebieskiemu pe\u0142n\u0105 cze\u015b\u0107 i chwa\u0142\u0119.<\/p>\n\n\n\n Drugim przewidzianym celem jest nale\u017cne Bogu dzi\u0119kczynienie. Jedynie Boski Zbawiciel, jako umi\u0142owany Syn Ojca Przedwiecznego, znaj\u0105c Jego niesko\u0144czon\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, m\u00f3g\u0142 za\u015bpiewa\u0107 godny Go hymn dzi\u0119kczynienia(64)<\/a><\/sup>. To ju\u017c by\u0142o Jego zamiarem i wol\u0105 wtedy, gdy przy Ostatniej Wieczerzy “z\u0142o\u017cy\u0142 dzi\u0119ki”(65)<\/a><\/sup>. Nie przesta\u0142 tego czyni\u0107, wisz\u0105c na Krzy\u017cu i tego nie zaprzestaje w Przenaj\u015bwi\u0119tszej Ofierze O\u0142tarza, kt\u00f3ra oznacza czyn podzi\u0119ki czyli czyn eucharystyczny; poniewa\u017c to “jest rzecz\u0105 zaiste godn\u0105 i sprawiedliw\u0105, s\u0142uszn\u0105 i zbawienn\u0105”(66)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Trzecim celem jest zado\u015b\u0107uczynienie, przeb\u0142aganie, przejednanie. Nie w\u0105tpliwie nikt opr\u00f3cz Chrystusa nie m\u00f3g\u0142 ca\u0142kowicie zado\u015b\u0107uczyni\u0107 Bogu Wszechmog\u0105cemu za grzechy rodzaju ludzkiego. Sam wi\u0119c chcia\u0142 ofiarowa\u0107 si\u0119 na Krzy\u017cu “jako ub\u0142aganie za grzechy nasze: a nie tylko za grzechy nasze, ale i za ca\u0142ego \u015bwiata”(67)<\/a><\/sup>. R\u00f3wnie\u017c i na o\u0142tarzach ofiarowuje si\u0119 co dzie\u0144 dla naszego odkupienia, aby\u015bmy uwolnieni od wiecznego pot\u0119pienia, zostali zaliczeni do grona wybranych. Czyni to nie tylko dla nas, kt\u00f3rzy za\u017cywamy tego \u015bmiertelnego \u017cycia, ale r\u00f3wnie\u017c za wszystkich “kt\u00f3rzy w Chrystusie spoczywaj\u0105, kt\u00f3rzy nas uprzedzili ze znakiem wiary i \u015bpi\u0105 snem pokoju”(68)<\/a><\/sup>, albowiem czy \u017cywi czy umarli, “jednak\u017ce od tego\u017c jedynego Chrystusa nie odst\u0119pujemy”(69)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Czwarty wreszcie cel to pro\u015bba. Cz\u0142owiek, jako syn marnotrawny, wszystkich otrzymanych od Ojca niebieskiego d\u00f3br, \u017ale u\u017cy\u0142 i roztrwoni\u0142 je, tote\u017c doszed\u0142 do skrajnej nadzy. Jednakowo\u017c Chrystus z Krzy\u017ca “zanosz\u0105c modlitwy i b\u0142agania… z wo\u0142aniem wielkim i ze \u0142zami zosta\u0142 wys\u0142uchany dla swej uleg\u0142o\u015bci”(70)<\/a><\/sup>. W ten sam skuteczny spos\u00f3b jest On r\u00f3wnie\u017c rzecznikiem naszym na o\u0142tarzach, by\u015bmy nasyceni zostali wszelkim b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem i \u0142ask\u0105.<\/p>\n\n\n\n \u0141atwo wi\u0119c poj\u0105\u0107, czemu Sob\u00f3r Trydencki zapewnia, \u017ce Eucharystia udziela nam mocy zbawiennej Krzy\u017ca na zg\u0142adzenie naszych codziennych grzech\u00f3w(71)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Aposto\u0142 za\u015b narod\u00f3w, wyja\u015bniaj\u0105c pe\u0142ni\u0119 i doskona\u0142o\u015b\u0107 ofiary krzy\u017cowej, twierdzi, \u017ce przez t\u0119 jedn\u0105 ofiar\u0119 uczyni\u0142 doskona\u0142ymi na wieki tych, kt\u00f3rych u\u015bwi\u0119ci\u0142”(72)<\/a><\/sup>. Zas\u0142ugi bowiem tej ofiary s\u0105 wprost niesko\u0144czone i niezmierne i granic nie znaj\u0105; rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 mianowicie na wszystkich ludzi wszelkich czas\u00f3w i na ka\u017cdym miejscu, a to dlatego, ze Kap\u0142anem jej i ofiar\u0105 jest B\u00f3g-Cz\u0142owiek, i dlatego, \u017ce najdoskonalsz\u0105 by\u0142a Jego ofiara, tak jak Jego pos\u0142usze\u0144stwo woli Ojca Przedwiecznego oraz dlatego, poniewa\u017c chcia\u0142 umrze\u0107 jako G\u0142owa rodzaju ludzkiego: “Spojrzyj na rozrachunek odkupienia naszego: Chrystus wisi na Krzy\u017cu, patrz, za ile kupi\u0142 i… Krew wyla\u0142, Krwi\u0105 swoj\u0105 kupi\u0142, Krwi\u0105 Baranka niepokalanego kupi\u0142, Krwi\u0105 Jedynego Syna Bo\u017cego kupi\u0142… Nabywc\u0105 jest Chrystus; cen\u0105 Krew; nabytkiem wszech\u015bwiat ca\u0142y”(73)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Jednak kupno to nie uzyskuje od razu pe\u0142nej swej skuteczno\u015bci. Trzeba bowiem, by Chrystus, po odkupieniu \u015bwiata przenajdro\u017csz\u0105 cen\u0105 swojej osoby, wszed\u0142 rzeczywi\u015bcie w prawdziwe posiadanie dusz ludzkich. Przeto, aby to odkupienie i zbawienie by\u0142o skuteczne i Bogu mi\u0142e, w stosunku do ka\u017cdego poszczeg\u00f3lnego cz\u0142owieka i do wszystkich nast\u0119pnych pokole\u0144 a\u017c do ko\u0144ca wiek\u00f3w, trzeba koniecznie, aby ka\u017cdy poszczeg\u00f3lny cz\u0142owiek wszed\u0142 w \u017cyciowy kontakt z ofiar\u0105 krzy\u017ca, i\u017cby przez to zosta\u0142y mu udzielone owocuj\u0105ce z niej zas\u0142ugi. Mo\u017cna niejako powiedzie\u0107, \u017ce Chrystus na Kalwarii za\u0142o\u017cy\u0142 oczyszczaj\u0105c\u0105 i zbawcz\u0105 sadzawk\u0119, kt\u00f3r\u0105 nape\u0142ni\u0142 swoj\u0105 krwi\u0105 przelan\u0105: ot\u00f3\u017c, o ile ludzie si\u0119 nie zanurz\u0105 w jej falach i nie obmyj\u0105 w niej swoich zmaz grzechowych, nie b\u0119d\u0105 oczywi\u015bcie mogli dost\u0105pi\u0107 ani oczyszczenia, ani zbawienia.<\/p>\n\n\n\n Aby wi\u0119c Krew Baranka mog\u0142a wybieli\u0107 poszczeg\u00f3lnych grzesznik\u00f3w, trzeba wsp\u00f3\u0142pracy wiernych. Aczkolwiek bowiem, m\u00f3wi\u0105c og\u00f3lnie, Chrystus przez sw\u0105 \u015bmier\u0107 krzy\u017cow\u0105 pojedna\u0142 z Ojcem ca\u0142y rodzaj ludzki, jednakowo\u017c chcia\u0142, aby wszyscy si\u0119 przy\u0142\u0105czyli i byli doprowadzeni do Jego Krzy\u017ca zw\u0142aszcza przez Sakramenta i przez Ofiar\u0119 Eucharystii, i\u017cby uzyskali zbawienne owoce przeze\u0144 na Krzy\u017cu zrodzone. Dzi\u0119ki temu czynnemu uczestnictwu jednostek, cz\u0142onki z ka\u017cdym dniem coraz bardziej upodobniaj\u0105 si\u0119 do Tego, kt\u00f3ry jest ich Bosk\u0105 G\u0142ow\u0105 i zbawienie, wyp\u0142ywaj\u0105ce z G\u0142owy nape\u0142nia cz\u0142onki, tak, \u017ce mo\u017cemy powt\u00f3rzy\u0107 s\u0142owa \u015bw. Paw\u0142a: “Jestem z Chrystusem przybity do Krzy\u017ca: \u017cyj\u0119 ju\u017c nie ja, ale \u017cyje we mnie Chrystus”(74)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Ju\u017c przy innej sposobno\u015bci zasadniczo obszerniej stwierdzili\u015bmy, \u017ce Jezus Chrystus umieraj\u0105c na krzy\u017cu obdarzy\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 sw\u00f3j niezmierzonym skarbem Odkupienia bez \u017cadnego w tym ze strony Ko\u015bcio\u0142a wsp\u00f3\u0142udzia\u0142u; natomiast je\u015bli idzie o szafowanie tym skarbem, niepokalan\u0105 Oblubienic\u0119 swoj\u0105 nie tylko dopuszcza do udzia\u0142u w tym dziele u\u015bwi\u0119cania, lecz pragnie, aby ono poniek\u0105d powsta\u0142o z jej r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142ania(75)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Dostojna za\u015b Ofiara O\u0142tarza jest doskona\u0142ym jakoby narz\u0119dziem, kt\u00f3rym zas\u0142ugi zrodzone z Krzy\u017ca boskiego Zbawiciela rozdzielone bywaj\u0105 wierz\u0105cym: “ilekro\u0107 obchodzona jest pami\u0105tka owej Ofiary, tylekro\u0107 dokonuje si\u0119 dzie\u0142o naszego odkupienia”(76)<\/a><\/sup>. To jednak nie zmniejsza godno\u015bci Ofiary krwawej, a raczej jej wielko\u015b\u0107 i konieczno\u015b\u0107 o\u015bwietla i bardziej unaocznia, jak twierdzi Sob\u00f3r Trydencki(77)<\/a><\/sup>. Codzienna ofiara poucza nas, \u017ce poza Krzy\u017cem Pana naszego Jezusa Chrystusa nie ma zbawienia(78)<\/a><\/sup>. Sam B\u00f3g chce, aby nie ustawa\u0142a ta Ofiara “od wchodu s\u0142o\u0144ca a\u017c do zachodu”(79)<\/a><\/sup>, i\u017cby nie ustawa\u0142 hymn chwa\u0142y i dzi\u0119kczynienia, nale\u017cny Stw\u00f3rcy od ludzi, skoro nieustannie potrzebuj\u0105 Jego pomocy, a Boskiej Krwi Zbawiciela potrzebuj\u0105 do zg\u0142adzenia grzech\u00f3w, kt\u00f3rymi wyzywaj\u0105 sprawiedliwo\u015b\u0107 Jego.<\/p>\n\n\n\n Trzeba wi\u0119c, Czcigodni Bracia, aby wszyscy wierni u\u015bwiadomili sobie, \u017ce ich najwy\u017cszym obowi\u0105zkiem i najwi\u0119kszym zaszczytem jest bra\u0107 udzia\u0142 w Ofierze Eucharystycznej i to nie w spos\u00f3b opiesza\u0142y, niedba\u0142y, z my\u015bl\u0105 czym innym zaj\u0119t\u0105 i roztargnion\u0105, ale w spos\u00f3b tak gorliwy i czynny, by zjednoczyli si\u0119 jak naj\u015bci\u015blej z Najwy\u017cszym Kap\u0142anem, wed\u0142ug s\u0142\u00f3w Aposto\u0142a: “To.. w sobie czujecie, co w Chrystusie Jezusie”(80)<\/a><\/sup> oraz aby wraz z Nim i przez Niego sk\u0142adali t\u0119 Ofiar\u0119 i wraz z Nim siebie ofiarowali.<\/p>\n\n\n\n Zaiste, Chrystus jest Kap\u0142anem, ale Kap\u0142anem dla nas, nie dla siebie, gdy\u017c zanosi Ojcu Przedwiecznemu pro\u015bby i wyrazy czci religijnej imieniem ca\u0142ego rodu ludzkiego; on jest r\u00f3wnie\u017c \u017bertw\u0105, lecz dla nas, gdy\u017c w miejsce cz\u0142owieka obarczonego grzechem siebie samego postawi\u0142. Owe s\u0142owa Aposto\u0142a “to… w sobie czujcie, co i w Chrystusie Jezusie” domagaj\u0105 si\u0119 od wszystkich chrze\u015bcijan, by wzbudzili w sobie – o ile to w mocy cz\u0142owieka – te uczucia, kt\u00f3re przejmowa\u0142y dusz\u0119 Boskiego Zbawiciela, gdy sk\u0142ada\u0142 ofiar\u0119 ze Siebie samego, a mianowicie niech odtwarzaj\u0105 pokorne poddanie umys\u0142u i niech Majestatowi Bo\u017cemu sk\u0142adaj\u0105 adoracj\u0119, cze\u015b\u0107, uwielbienie i dzi\u0119kczynienie. Wymagaj\u0105 nadto od nich, by przybrali niejako postaw\u0119 ofiary, by zaparli si\u0119 siebie wed\u0142ug przykazania Ewangelii, by oddawali si\u0119 dobrowolnie i ch\u0119tnie uczynkom pokuty, grzechy swoje znienawidzili i zado\u015b\u0107 za nie czynili. Wreszcie wymagaj\u0105 one, by\u015bmy ponie\u015bli wraz z Chrystusem \u015bmier\u0107 mistyczn\u0105 na Krzy\u017cu i to tak, i\u017cby\u015bmy mogli przyswoi\u0107 sobie has\u0142o Paw\u0142owe: “Z Chrystusem jestem przybity na Krzy\u017cu”(81)<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Jednak chocia\u017c wierni uczestnicz\u0105 w Ofierze Eucharystycznej, nie posiadaj\u0105 tym samym w\u0142adzy kap\u0142a\u0144skiej. To koniecznie musicie jasno wyt\u0142umaczy\u0107 owieczkom waszym.<\/p>\n\n\n\n Znale\u017ali si\u0119 bowiem tacy, kt\u00f3rzy przy\u0142\u0105czyli si\u0119 do b\u0142\u0119d\u00f3w ju\u017c ongi\u015b pot\u0119pionych(82)<\/a><\/sup>. Nauczaj\u0105 mianowicie, jakoby w Nowym Testamencie nazwa kap\u0142a\u0144stwa to tylko oznacza\u0142a, co przypada w udziale wszystkim odrodzonym wod\u0105 Chrztu \u015bwi\u0119tego; oraz \u017ce przykazanie, kt\u00f3re Jezus Chrystus da\u0142 Aposto\u0142om przy Ostatniej Wieczerzy, aby czynili to, co Sam uczyni\u0142, odnosi si\u0119 bezpo\u015brednio do ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a wiernych; przeto, \u017ce dopiero p\u00f3\u017aniej powsta\u0142o hierarchiczne kap\u0142a\u0144stwo. Z tego powodu mniemaj\u0105, \u017ce ludowi przys\u0142uguje prawdziwa w\u0142adza kap\u0142a\u0144ska, a \u017ce kap\u0142an dzia\u0142a jedynie z tytu\u0142u delegowanego mu przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 stanowiska. Skutkiem tego Ofiar\u0119 Eucharystyczn\u0105 uwa\u017caj\u0105 za prawdziwe “koncelebrowanie”, i s\u0105dz\u0105, \u017ce jest stosowniejsze, aby kap\u0142ani wraz z ludem wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105c “koncelebrowali”, ni\u017c \u017ceby sk\u0142adali Ofiar\u0119 prywatnie bez obecno\u015bci ludu.<\/p>\n\n\n\n Jest rzecz\u0105 zbyteczn\u0105 t\u0142umaczy\u0107, jak dalece takie zwodnicze b\u0142\u0119dy sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 prawdom, kt\u00f3re ju\u017c przedtem wy\u0142o\u017cyli\u015bmy, m\u00f3wi\u0105c o stanowisku, jakie kap\u0142an zajmuje w Ciele Mistycznym Chrystusa. To jedno tylko pragniemy przypomnie\u0107, \u017ce kap\u0142an jedynie dlatego dzia\u0142a w imieniu wiernych, \u017ce zast\u0119puje osob\u0119 Jezusa Chrystusa Pana naszego, kt\u00f3ry jest G\u0142ow\u0105 wszystkich cz\u0142onk\u00f3w i za nich wszystkich siebie ofiaruje; dlatego wi\u0119c przyst\u0119puje on do o\u0142tarza jako s\u0142uga Chrystusowy, od Chrystusa ni\u017cszy, lecz wy\u017cszy od ludu(83)<\/a><\/sup>. Natomiast lud, poniewa\u017c \u017cadn\u0105 miar\u0105 nie zast\u0119puje osoby Boskiego Odkupiciela ani te\u017c nie jest po\u015brednikiem mi\u0119dzy sob\u0105 a Bogiem, w \u017caden spos\u00f3b nie mo\u017ce posiada\u0107 w\u0142adzy kap\u0142a\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n To wszystko jest prawd\u0105 wiary. Ale poza tym nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce r\u00f3wnie\u017c i wierni ofiaruj\u0105 Bosk\u0105 Hosti\u0119, jednak\u017ce w odmienny spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n Ju\u017c niekt\u00f3rzy Poprzednicy Nasi i Doktorzy Ko\u015bcio\u0142a nader jasno to przedstawili. “Nie tylko kap\u0142ani”, jak pisze nie\u015bmiertelnej pami\u0119ci Innocenty III, “ofiaruj\u0105, lecz r\u00f3wnie\u017c wszyscy wierni. Albowiem to, co dokonuje si\u0119 specjalnie przez pos\u0142ug\u0105 kap\u0142an\u00f3w, to powszechnie wierni czyni\u0105 intencj\u0105”Ko\u015bci\u00f3\u0142 pochwala i popiera studium liturgii i ruch liturgiczny<\/h5>\n\n\n\n
Konieczno\u015b\u0107 kierownictwa ze strony Papie\u017ca<\/h5>\n\n\n\n
Fakty zaniedbania i przesady – nadto niebezpiecze\u0144stwo dla czysto\u015bci wiary<\/h5>\n\n\n\n
Szczeg\u00f3lne uwzgl\u0119dnienie liturgii Ko\u015bcio\u0142a Zachodniego<\/h5>\n\n\n\n
Moment zgody mi\u0119dzy narodami<\/h5>\n\n\n\n
CZ\u0118\u015a\u0106 PIERWSZA – CHARAKTER, POCHODZENIE I POST\u0118P LITURGII<\/h4>\n\n\n\n
I. LITURGIA <\/a>JEST KULTEM PUBLICZNYM<\/h4>\n\n\n\n
Cz\u0142owiek winien czci\u0107 Boga cnot\u0105 religii prywatnie i publicznie<\/h5>\n\n\n\n
Publiczny kult w Starym Testamencie ustalony przez samego Boga<\/h5>\n\n\n\n
W Nowym Testamencie S\u0142owo staje si\u0119 Cia\u0142em aby by\u0142o najwy\u017cszym Kap\u0142anem: czcz\u0105c Boga i u\u015bwi\u0119caj\u0105c ludzi – Urz\u0105d ten pe\u0142ni przez ca\u0142e \u017cycie, g\u0142\u00f3wnie w Wieczerniku i na Krzy\u017cu<\/h5>\n\n\n\n
W niebie kontynuuje urz\u0105d kap\u0142a\u0144ski: osobi\u015bcie wstawiaj\u0105c si\u0119 u Ojca, a r\u00f3wnie\u017c przez Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry ustanowi\u0142 na Krzy\u017cu<\/h5>\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 uwiecznia urz\u0105d kap\u0142a\u0144ski Chrystusa, poniewa\u017c w nim i przez niego dzia\u0142a Chrystus Kap\u0142an<\/h5>\n\n\n\n
Dlatego Liturgia jest kultem ca\u0142ego Mistycznego Cia\u0142a: G\u0142owy i cz\u0142onk\u00f3w<\/h5>\n\n\n\n
Akcja liturgiczna Ko\u015bcio\u0142a rozpoczyna si\u0119 po ustanowieniu Ko\u015bcio\u0142a –<\/h5>\n\n\n\n
– Rozpoczyna si\u0119 kultem publicznym, kt\u00f3ry z czasem zostaje ubogacany ceremoniami i formu\u0142ami; Sakramentami i Sakramentaliami, kt\u00f3rymi bywa u\u015bwi\u0119cane ca\u0142e \u017cycie ludzkie<\/h5>\n\n\n\n
II. LITURGIA JEST <\/a>KULTEM ZEWN\u0118TRZNYM I WEWN\u0118TRZNYM<\/h4>\n\n\n\n
Kult zewn\u0119trzny<\/h5>\n\n\n\n
G\u0142\u00f3wnym elementem Liturgii jest kult wewn\u0119trzny<\/h5>\n\n\n\n
Liturgia przeto wywo\u0142uje \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 wiernych, kt\u00f3r\u0105 sprawia zw\u0142aszcza “ex opere operato”<\/em> Ofiary Eucharystycznej i Sakrament\u00f3w, oraz “ex opere operantis”<\/em> Ko\u015bcio\u0142a<\/h5>\n\n\n\n
Pobo\u017cno\u015bci osobistej bynajmniej si\u0119 nie wyklucza: st\u0105d poj\u0119cia pobo\u017cno\u015bci tzw. obiektywnej i subiektywnej nie s\u0105 przeciwstawne<\/h5>\n\n\n\n
Pobo\u017cno\u015b\u0107 subiektywna jest nawet konieczn\u0105, aby Sakramenta i Ofiara O\u0142tarza by\u0142y w pe\u0142ni skuteczne<\/h5>\n\n\n\n
Tak jak pobo\u017cno\u015b\u0107 bez Ofiary O\u0142tarza i Sakrament\u00f3w staje si\u0119 bezp\u0142odn\u0105, tak s\u0142abnie uczestnictwo w Ofierze i w Sakramentach bez medytacji i \u0107wicze\u0144 duchownych<\/h5>\n\n\n\n
Te \u0107wiczenia wszak\u017ce musz\u0105 by\u0107 aktywne, by dzi\u0119ki nim wszystkie czyny cz\u0142owieka zosta\u0142y skierowane na kult Boga<\/h5>\n\n\n\n
St\u0105d powstaje zgoda i r\u00f3wnowaga w Mistycznym Ciele<\/h5>\n\n\n\n
I prywatna pobo\u017cno\u015b\u0107 przyczyni si\u0119 do wzrostu publicznego kultu ku dobru ca\u0142ego Mistycznego Cia\u0142a Ko\u015bcio\u0142a<\/h5>\n\n\n\n
Nale\u017cy przeto odrzuci\u0107 r\u00f3\u017cne fa\u0142szywe przeciwstawienia wymy\u015blone za naszych czas\u00f3w<\/h5>\n\n\n\n
Dla wa\u017cnej przyczyny Ko\u015bci\u00f3\u0142 zaleca medytacj\u0119 i rekolekcje<\/h5>\n\n\n\n
III. LITURGIA <\/a>PODLEGA HIERARCHII KO\u015aCIELNEJ<\/h4>\n\n\n\n
Jednakowo\u017c by dok\u0142adniej i trafniej zrozumie\u0107, czym jest Liturgia \u015bwi\u0119ta, musimy jeszcze rozwa\u017cy\u0107 inn\u0105, niemniej wa\u017cn\u0105 jej cech\u0119 i w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107.<\/h5>\n\n\n\n
Liturgia zale\u017cy od autorytetu Ko\u015bcio\u0142a, poniewa\u017c powierzona zosta\u0142a przede wszystkim aposto\u0142om, jako wikariuszom i szafarzom Chrystusa<\/h5>\n\n\n\n
Tego samego wymaga \u015bcis\u0142e powi\u0105zanie Liturgii i Dogmatyki: bardziej lex credendi stanowi legem supplicandi<\/em> ni\u017c lex supplicandi legem credendi<\/em>.<\/h5>\n\n\n\n
IV. POST\u0118P <\/a>I WZROST LITURGII<\/h4>\n\n\n\n
Wyj\u0105wszy rzeczy istotne, Ko\u015bcio\u0142owi przys\u0142uguje specjalne prawo w stosunku do post\u0119pu Liturgii<\/h5>\n\n\n\n
Elementy boskie s\u0105 niezmienne, ludzkie jednak mog\u0105 ulec zmianie wed\u0142ug okoliczno\u015bci miejsc i czas\u00f3w<\/h5>\n\n\n\n
Przyczyny post\u0119pu i zmian: lepsze zrozumienie tajemnic wiary, ewolucja dyscypliny ko\u015bcielnej, pobo\u017cno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska, post\u0119p w sztuce<\/h5>\n\n\n\n
Dla ochrony liturgii zosta\u0142a ustanowiona \u015bw. Kongregacja Obrz\u0119d\u00f3w<\/h5>\n\n\n\n
V. POST\u0118PU <\/a>LITURGII NIE MO\u017bNA UZALE\u017bNIA\u0106 OD PRYWATNEJ SAMOWOLI. TAK\u017bE STARO\u017bYTNO\u015a\u0106 NIE STANOWI JEDYNEJ NORMY<\/h4>\n\n\n\n
Post\u0119p liturgii podlega autorytetowi Papie\u017ca i nadzorowi Biskup\u00f3w. – Prywatnym nie mo\u017ce by\u0107 dozwolony<\/h5>\n\n\n\n
Chocia\u017c \u017cycie liturgiczne idzie w \u015blad za \u017cyciem Ko\u015bcio\u0142a, mimo to prywatnym nie wolno wprowadza\u0107 nowych zwyczaj\u00f3w lub odwo\u0142ywa\u0107 przebrzmia\u0142ych<\/h5>\n\n\n\n
Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego<\/h5>\n\n\n\n
Nie tylko w staro\u017cytno\u015bci lecz r\u00f3wnie\u017c dzi\u015b obrz\u0119dy liturgiczne powstaj\u0105 z natchnienia Ducha \u015awi\u0119tego<\/h5>\n\n\n\n
Stadium staro\u017cytno\u015bci jest nader po\u017cyteczne, jednak staro\u017cytno\u015b\u0107 nie stanowi jedynej normy<\/h5>\n\n\n\n
Dlatego pot\u0119pia si\u0119 niezdrowy p\u0119d ku staro\u017cytno\u015bci, odnawiaj\u0105cy b\u0142\u0119dy Pistojczyk\u00f3w<\/h5>\n\n\n\n
Biskupi winni by\u0107 czujni w tym wzgl\u0119dzie<\/h5>\n\n\n\n
CZ\u0118\u015a\u0106 DRUGA – KULT EUCHARYSTYCZNY<\/h4>\n\n\n\n
I. NATURA <\/a>OFIARY EUCHARYSTYCZNEJ<\/h4>\n\n\n\n
Ofiara Eucharystyczna ustanowiona przez Chrystusa jako prawdziwa ofiara i r\u00f3\u017cna od Ofiary Krzy\u017ca, nie z racji \u017certwy i g\u0142\u00f3wnego Kap\u0142ana, lecz z racji ofiarowania<\/h5>\n\n\n\n
Ofiara Eucharystyczna ma ten sam poczw\u00f3rny cel jak Ofiara Krzy\u017ca<\/h5>\n\n\n\n
Ofiar\u0105 t\u0105 aplikuje si\u0119 zas\u0142ugi Krzy\u017ca jednak nie bez czynnego udzia\u0142u wiernych<\/h5>\n\n\n\n
Msza \u015bw. daje wszystkim wiernym udzia\u0142 w Odkupieniu Chrystusa<\/h5>\n\n\n\n
W ten spos\u00f3b przez ofiar\u0119 Eucharystyczn\u0105 wykonuje si\u0119 dzie\u0142o Odkupienia i uwielbia si\u0119 Ofiara Krzy\u017ca<\/h5>\n\n\n\n
II. UCZESTNICTWO <\/a>WIERNYCH W SK\u0141ADANIU OFIARY EUCHARYSTYCZNEJ<\/h4>\n\n\n\n
Wierni musz\u0105 uczestniczy\u0107, jednocz\u0105c si\u0119 z Chrystusem Kap\u0142anem i z Chrystusem \u017bertw\u0105<\/h5>\n\n\n\n
Wierni wszak\u017ce nie posiadaj\u0105 w\u0142adzy kap\u0142a\u0144skiej, gdy\u017c nie s\u0105 szafarzami Chrystusa ani po\u015brednikami mi\u0119dzy Bogiem a ludem<\/h5>\n\n\n\n
a) Wierni ofiaruj\u0105<\/em><\/h5>\n\n\n\n
Wierni w pewnym prawdziwym znaczeniu ofiaruj\u0105<\/h5>\n\n\n\n
Wynika to z dokument\u00f3w papieskich, z nauki Doktor\u00f3w, z samej liturgii Mszy \u015bw.<\/h5>\n\n\n\n