O POTRZEBIE PRZYWR\u00d3CENIA RYTU RZYMSKIEGO<\/p>\n\n\n\n
Dla wi\u0119kszo\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnych katolik\u00f3w liturgia Mszy \u015bw. staje si\u0119 nudna i uci\u0105\u017cliwa. Ksi\u0119\u017ca staraj\u0105 si\u0119 by\u0107 celebrytami, nawet z gitar\u0105, zabawiaj\u0105 ludzi, aby by\u0142o weso\u0142o i atrakcyjnie, zamiast tego jest g\u0142upio, \u015bmiesznie i bezbo\u017cnie. Mimo tego wierni i tak s\u0105 znudzeni, m\u00f3wi\u0105: idziemy na koncert disco polo, na mecz, piknik, tam b\u0119dzie weselej. Ksi\u0119\u017ca za ma\u0142o si\u0119 staraj\u0105. Rozpoczynam od absurd\u00f3w, aby pokaza\u0107 historyczne \u017ar\u00f3d\u0142a zapa\u015bci katolicyzmu, szczeg\u00f3lnie w liturgii, kt\u00f3ra jest sercem naszej wiary. Zobaczymy wyra\u017anie, \u017ce przez XIX wiek\u00f3w katolicyzm i liturgia mia\u0142y powag\u0119, wznios\u0142o\u015b\u0107, dramaturgi\u0119, nadprzyrodzony charakter, kt\u00f3ry przyci\u0105ga\u0142 i kszta\u0142towa\u0142 kolejne pokolenia katolik\u00f3w. Fundamentem liturgii by\u0142 przez wieki Ryt Rzymski. Tak \u017ale nie zawsze by\u0142o.<\/p>\n\n\n\n
Architektem reformy liturgicznej, kt\u00f3ra zaowocowa\u0142a wydaniem nowego msza\u0142u Paw\u0142a VI w 1967 r. by\u0142 abp Annibale Bugnini, przy wsparciu samego papie\u017ca.<\/p>\n\n\n\n
Soborowa konstytucja Sacrosanctum Concilium wprawdzie postulowa\u0142a reform\u0119 liturgiczn\u0105 i tak w par. 50. stwierdzono, \u017ce\u201eobrz\u0119dy nale\u017cy upro\u015bci\u0107, zachowuj\u0105c wiernie ich istot\u0119\u201d, ale bez naruszenia istoty liturgii, kt\u00f3ra w spos\u00f3b organiczny kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 przez XIX wiek\u00f3w, od czas\u00f3w \u015bw. Piotra. Zmiany mia\u0142y dotyczy\u0107 chocia\u017cby urozmaicenia czyta\u0144 podczas Mszy \u015bw., roli kazania czy przywr\u00f3cenia modlitwy wiernych. Sob\u00f3r nie przewidywa\u0142 sprawowania ca\u0142ej Mszy \u015bw. w j\u0119zykach narodowych, a jedynie w pewnych jej cz\u0119\u015bciach. M\u00f3wi\u0142 wyra\u017anie, aby \u0142acina pozosta\u0142a j\u0119zykiem liturgii (par. 36). R\u00f3wnie\u017c \u015bpiew gregoria\u0144ski mia\u0142 pozosta\u0107 jak dotychczas. \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 uznaje (go) za w\u0142asny \u015bpiew liturgii rzymskiej, powinien on zajmowa\u0107 pierwsze miejsce w\u015br\u00f3d innych r\u00f3wnorz\u0119dnych rodzaj\u00f3w \u015bpiewu\u201d (par. 116).<\/p>\n\n\n\n
Ks. Bugnini z liturgi\u0105 eksperymentowa\u0142 ju\u017c w latach 40. Celem jego zmian by\u0142o doprowadzenie do \u201epobo\u017cnego, aktywnego i \u015bwiadomego uczestnictwa wiernych\u201d w liturgii. Zapewne ks. Bugnini kierowa\u0142 si\u0119 dobr\u0105 wol\u0105. Mia\u0142o temu s\u0142u\u017cy\u0107 wprowadzenie m.in. lektora, kt\u00f3ry mia\u0142 na bie\u017c\u0105c\u0105 t\u0142umaczy\u0107 przebieg akcji liturgicznej. \u201eAktywne uczestniczenie\u201d w liturgii w konsekwencji znaczy\u0142o tyle, co \u201eaktywizowa\u0107 i dzia\u0142a\u0107\u201d, zamiast kontemplowa\u0107, rozwa\u017ca\u0107 i modli\u0107 si\u0119. Aktywne uczestnictwo, pisze Pawe\u0142 Lisicki we wst\u0119pie do ksi\u0105\u017cki o rewolucji liturgicznej, sta\u0142o si\u0119 bycie aktywnym na wz\u00f3r \u015bwiecki, a nie duchowy i nadprzyrodzony. W reformie liturgii mentalno\u015b\u0107 \u015bwiecka i zsekularyzowana sta\u0142a si\u0119 punktem odniesienia do liturgii. Cz\u0142owiek mia\u0142 przesta\u0107 si\u0119 dostosowywa\u0107 do Mszy \u015bw. wszech czas\u00f3w, ale to liturgia mia\u0142a dostosowa\u0107 si\u0119 do jego oczekiwa\u0144, jego postrzegania rzeczywisto\u015bci i zwyczaj\u00f3w. Tw\u00f3rcy reformy liturgii zamiast pilnowa\u0107 tego, co najbardziej tajemnicze \u2013 samego aktu ofiary, otoczonego wcze\u015bniej zas\u0142on\u0105 pobo\u017cnego, pe\u0142nego czci milczenia \u2013 postanowili pozby\u0107 si\u0119 zas\u0142on i opowiedzie\u0107 tajemnic\u0119 na g\u0142os. [2]<\/a><\/p>\n\n\n\n Bardzo krytycznie o tw\u00f3rcach reformy liturgicznej wypowiada si\u0119 ks. Klaus Gamber w swojej pracy: \u201eReforma liturgii rzymskiej \u2013 organiczny rozw\u00f3j czy destrukcja?\u201d. [3]<\/a> Dzisiaj m\u00f3wimy o dw\u00f3ch Rytach Rzymskich, posoborowym jako formie zwyczajnej i przedsoborowym \u2013 trydenckim jako formie nadzwyczajnej. Ks. Gamber ukazuje liturgi\u0119 w innej perspektywie, jako organiczny proces, kt\u00f3ry trwa\u0142 przez XIX wiek\u00f3w od czas\u00f3w \u015bw. Piotra. Proces ten zosta\u0142 w spos\u00f3b radykalny przerwany a nawet zniszczony przez Komisj\u0119 Liturgiczn\u0105, kt\u00f3ra opracowa\u0142a nowy Msza\u0142 Paw\u0142a VI. Ks. Gamber proponuje nowe rozr\u00f3\u017cnienie. Powinni\u015bmy raczej m\u00f3wi\u0107 o Rycie Rzymskim i Rycie Wsp\u00f3\u0142czesnym. Przypomina, \u017ce Ryt Rzymski w jego istotnych cz\u0119\u015bciach datuje si\u0119 na IV wiek, by\u0142 to Msza\u0142 Damazja\u0144ski. A od ko\u0144ca V wieku posiada\u0142 posta\u0107 niezmienn\u0105, nie licz\u0105c ma\u0142ych modyfikacji wprowadzonych przez Grzegorza Wielkiego (590 \u2013 604). Kanon rzymski by\u0142 niezmienny i otaczany by\u0142 wielk\u0105 czci\u0105, poniewa\u017c pochodzi\u0142 od czas\u00f3w \u015bw. Piotra. Lokalne ko\u015bcio\u0142y mog\u0142y wprowadza\u0107 swoje zwyczaje, Kanon by\u0142 nienaruszalny. Najwi\u0119ksze zr\u00f3\u017cnicowanie w lokalnych zwyczajach dotyczy\u0142o prywatnych modlitw odmawianych przez celebransa po cichu. Teksty \u015bpiewane przez celebransa pozostawa\u0142y niezmienne.<\/p>\n\n\n\n W okresie Kontrreformacji po Soborze Trydenckim, papie\u017c Pius V w 1570 roku, wzi\u0105\u0142 za podstaw\u0119 Msza\u0142 u\u017cywany w Rzymie, uporz\u0105dkowa\u0142 go i skodyfikowa\u0142. Tak powsta\u0142 Msza\u0142 Rzymski nazywany r\u00f3wnie\u017c trydenckim. Papie\u017c pozwoli\u0142 jednak wielu lokalnym ko\u015bcio\u0142om na zachowanie swojej tradycji liturgicznej.<\/p>\n\n\n\n Po wsp\u00f3\u0142czesnej reformie liturgicznej \u201emo\u017cemy kontemplowa\u0107 rozci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 u naszych st\u00f3p ruiny, nie Mszy trydenckiej, lecz staro\u017cytnego Rytu Rzymskiego, kt\u00f3ry rozwija\u0142 si\u0119 i dojrzewa\u0142 w ci\u0105gu setek lat. Nie by\u0142 on doskona\u0142y, jednak\u017ce jedynie niewielkie poprawki ca\u0142kowicie wystarczy\u0142yby, aby dostosowa\u0107 go do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych\u201d.[4]<\/a> Ks. Gamber odpowiedzialno\u015bci\u0105 za t\u0119 wielk\u0105 katastrof\u0119, kt\u00f3ra dokona\u0142a si\u0119 w liturgii i wierze katolickiej, czyni ojc\u00f3w soborowych, kt\u00f3rzy przyjmuj\u0105c Konstytucj\u0119 o liturgii, nie zdawali sobie sprawy, \u017ce uruchamiaj\u0105 gro\u017an\u0105 lawin\u0119, kt\u00f3ra zniszczy wszystkie tradycyjne formy kultu liturgicznego, a w konsekwencji r\u00f3wnie\u017c now\u0105 liturgi\u0119. R\u00f3wnie\u017c z tych samych powod\u00f3w wybitny katolicki teolog D. von Hildebrand b\u0142aga\u0142 Papie\u017ca Paw\u0142a VI, aby nie podpisywa\u0142 dekret\u00f3w Soboru Watyka\u0144skiego II, gdy\u017c to spowoduje druzgoc\u0105ce skutki dla Ko\u015bcio\u0142a. [5]<\/a><\/p>\n\n\n\n \u015aw. Tomasz ostrzega\u0142: \u201ejest to \u015bmieszne i po\u017ca\u0142owania godn\u0105 nieuczciwo\u015bci\u0105, \u017ceby\u015bmy pozwalali na \u0142amanie tradycji, kt\u00f3re z dawien dawna otrzymali\u015bmy\u201d.[6]<\/a> Na s\u0142owa \u015bw. Tomasza zwa\u017cali wszyscy papie\u017ce Ko\u015bcio\u0142a a\u017c do czas\u00f3w Paw\u0142a VI. Liturgiczna reforma posoborowa sta\u0142a si\u0119 nieko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 rewolucj\u0105. Rozpocz\u0119\u0142a procesy, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do upadku i zaniku wiary katolickiej. Reforma sta\u0142a si\u0119 pocz\u0105tkiem relatywizacji i banalizacji nie tylko porz\u0105dku i harmonii w liturgii ale ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a. Nadzieje na odrodzenie Ko\u015bcio\u0142a po reformie liturgii nie spe\u0142ni\u0142y si\u0119. Reforma doprowadzi\u0142a do katastrofy. \u201eNasze \u015bwi\u0105tynie opustosza\u0142y, pomimo wprowadzenia nowej liturgii (lub mo\u017ce z jej powodu), wierni za\u015b w dalszym ci\u0105gu masowo porzucali Ko\u015bci\u00f3\u0142\u201d.[7]<\/a><\/p>\n\n\n\n S\u0142owa Ks. Gambera s\u0105 zatrwa\u017caj\u0105ce: \u201dzniszczenie tradycyjnej Mszy, tradycyjnego Rytu Rzymskiego o ponad tysi\u0105cletniej historii, oznacza w istocie totalne zniszczenie wiary, na kt\u00f3rej on by\u0142 oparty, wiary b\u0119d\u0105cej \u017ar\u00f3d\u0142em naszej pobo\u017cno\u015bci oraz odwagi w niesieniu \u015bwiadectwa Chrystusowi oraz Jego Ko\u015bcio\u0142owi, inspiracj\u0105 dla niezliczonych katolik\u00f3w przez wiele stuleci\u201d.[8]<\/a> Wprawdzie Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II otworzy\u0142 drzwi do bezprawnych reform, ale nie udzieli\u0142 nikomu mandatu do wprowadzenia nowego rytu Mszy \u015bw. \u2013 wzywa\u0142 jedynie do przejrzenia istniej\u0105cego. Ks. Gamber stawia mocn\u0105 tez\u0119: papie\u017c Pawe\u0142 VI dopu\u015bci\u0142 si\u0119 nadu\u017cycia w\u0142adzy, wprowadzaj\u0105c now\u0105 Msz\u0119 \u015bw.<\/p>\n\n\n\n Tezy ks. Gambera wydaj\u0105 si\u0119 niejednokrotnie ryzykowne, poniewa\u017c poddaj\u0105 krytyce obowi\u0105zuj\u0105ce nauczanie Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego na temat Soboru Watyka\u0144skiego II i Reformy Liturgicznej, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do powstania nowej Mszy \u015bw. Mo\u017cemy jednak by\u0107 spokojni o prawowierno\u015b\u0107 tez ks. Gambera, kt\u00f3rego wiedza historyczna z zakresu formowania si\u0119 liturgii i ca\u0142a argumentacja teologiczna maj\u0105 solidne podstawy, zgodne z Tradycj\u0105 Katolick\u0105. Na potwierdzenie tych s\u0142\u00f3w warto przytoczy\u0107 jeden z najwy\u017cszych autorytet\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, kard. J. Ratzingera \u2013 Benedykta XVI, kt\u00f3ry we wst\u0119pie do ksi\u0105\u017cki ks. Gambera napisa\u0142: \u201eTo, z czym mieli\u015bmy do czynienia po soborze, by\u0142o czym\u015b zupe\u0142nie innego rodzaju: w miejsce liturgii stanowi\u0105cej owoc rozwoju pojawi\u0142a si\u0119 liturgia sfabrykowana. Porzucili\u015bmy owoc organicznego, \u017cywego procesu wzrostu oraz rozwoju w ci\u0105gu wiek\u00f3w i zast\u0105pili\u015bmy go (\u2026) gotowym fabrykatem, w\u0105tpliwej jako\u015bci produktem stworzonym dla potrzeb chwili. Gamber obdarzony przenikliwo\u015bci\u0105 prawdziwego proroka oraz odwag\u0105 prawdziwego \u015bwiadka, protestowa\u0142 przeciwko temu fa\u0142szerstwu \u2013 a dzi\u0119ki swej niewiarygodnie bogatej wiedzy niestrudzenie ukazywa\u0142 nam \u017cyw\u0105 pe\u0142ni\u0119 prawdziwej liturgii\u201d.[9]<\/a><\/p>\n\n\n\n Na koniec warto zobaczy\u0107, co s\u0105dz\u0105 o Rycie Rzymskim wrogowie Tradycji Katolickiej, kt\u00f3rzy po uwolnieniu formy nadzwyczajnej przez papie\u017ca Benedykta XVI w 2007 roku wyra\u017caj\u0105 swoje ogromne zaniepokojenie. Krzysztof Luft by\u0142y rzecznik Polskiego rz\u0105du napisa\u0142 na Twitterze: \u201eKs. Tymoteusz Szyd\u0142o, syn @BeataSzyd\u0142o b\u0119dzie celebrowa\u0142 msze po \u0142acinie, ty\u0142em do wiernych. To symboliczne \u2013 Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II jest w polskim KK kwestionowany tak jak w pa\u0144stwie polskim kwestionowana jest demokracja liberalna. Oddalamy si\u0119 od \u015bwiata\u201d. [10]<\/a><\/p>\n\n\n\n Ks. Jaros\u0142aw Ferenc<\/p>\n\n\n\n 1<\/a> Yves Chiron, Annibale Bugnini i rewolucja liturgiczna, W-wa 2019, s. 9.<\/p>\n\n\n\n [2]<\/a> Por. tam\u017ce, s. 9.<\/p>\n\n\n\n [3]<\/a> ks. Klaus Gamber. Reforma liturgii rzymskiej \u2013 organiczny rozw\u00f3j czy destrukcja?, W-wa 2020.<\/p>\n\n\n\n [4]<\/a> Tam\u017ce, s. 54.<\/p>\n\n\n\n [5]<\/a> Dietrich von Hildebrand, Spustoszona winnica, W-wa.<\/p>\n\n\n\n [6]<\/a> Klaus Gamber\u2026, s. 6.<\/p>\n\n\n\n [7]<\/a> Tam\u017ce, s. 7.<\/p>\n\n\n\n [8]<\/a> Tam\u017ce, s. 9.<\/p>\n\n\n\n