{"id":371,"date":"2020-12-19T01:55:04","date_gmt":"2020-12-19T01:55:04","guid":{"rendered":"http:\/\/rzymskikatolik.pl\/?p=371"},"modified":"2023-03-19T14:45:07","modified_gmt":"2023-03-19T13:45:07","slug":"prof-grzegorz-kucharczyk-wolnosc-rownosc-braterstwo-znaczylo-zbrodnia-krew-niewinnych-pogarda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/?p=371","title":{"rendered":"Prof. Grzegorz Kucharczyk: WANDEA  &#8211;  &#8220;Za Wiar\u0119 i Kr\u00f3la &#8220;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>14 lipca 1789 r. podburzony, zrewoltowany t\u0142um &#8220;zdoby\u0142&#8221; niestrze\u017con\u0105 Bastyli\u0119, w kt\u00f3rej znajdowa\u0142o si\u0119 kilku kryminalist\u00f3w, morderc\u00f3w i pospolitych przest\u0119pc\u00f3w, a nie &#8211; jak g\u0142osi\u0142a legenda &#8211; &#8220;m\u0119czennik\u00f3w&#8221; ideologii praw cz\u0142owieka. Tak rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 Rewolucja Francuska.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>WANDEA<\/strong> &#8221; Za Wiar\u0119 i Kr\u00f3la &#8220;.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wandea&nbsp;&#8211; kraina po\u0142o\u017cona na zachodzie Francji, granicz\u0105ca od p\u00f3\u0142nocy z Loar\u0105, a od zachodu z Oceanem Atlantyckim. Wandea &#8211; to miejsce, gdzie na oczach ca\u0142ego \u015bwiata prys\u0142 mit, \u017ce Rewolucja Francuska by\u0142a robiona z inspiracji ludu i dla ludu. Mieszka\u0144cy Wandei odczuli na sobie, co w rzeczywisto\u015bci oznacza\u0142y pi\u0119knie brzmi\u0105ce has\u0142a &#8220;Wolno\u015b\u0107 &#8211; R\u00f3wno\u015b\u0107 &#8211; Braterstwo&#8221;.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Kiedy w styczniu 1793 roku dosz\u0142a do Wandejczyk\u00f3w wiadomo\u015b\u0107 o zamordowaniu w Pary\u017cu kr\u00f3la Ludwika XVI, w krainie tej zawrza\u0142o. Wandea nie nale\u017ca\u0142a do bogatych rejon\u00f3w kr\u00f3lestwa Francji. Pozbawiona by\u0142a wielkich, bogatych miast. Ludno\u015b\u0107 trudni\u0142a si\u0119 przede wszystkim rolnictwem. Mimo swojego ub\u00f3stwa materialnego, Wandea by\u0142a bogata swoim duchem i swoj\u0105 mocn\u0105 wiar\u0105. Synem Wandei by\u0142 \u015awi\u0119ty Ludwik Maria Grignon de Montfort (1673-1716), kt\u00f3ry wyr\u00f3s\u0142szy w \u015brodowisku \u017cywej wandejskiej pobo\u017cno\u015bci przekaza\u0142 swoim ziomkom wielkie umi\u0142owanie i cze\u015b\u0107 dla Matki Bo\u017cej. To on jest autorem zawo\u0142ania do Maryi: &#8220;Ca\u0142y tw\u00f3j!&#8221;, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 papiesk\u0105 dewiz\u0105 Jana Paw\u0142a II. Katolicka Wandea nie mog\u0142a wi\u0119c \u017cyczliwie przyjmowa\u0107 coraz to bardziej nasilaj\u0105cych si\u0119 atak\u00f3w Rewolucji na Ko\u015bci\u00f3\u0142 i wiar\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Wandejczycy zastosowali najpierw bierny op\u00f3r. Nie chodzili na msze odprawiane przez tzw. zaprzysi\u0119\u017conych ksi\u0119\u017cy (tzn. tych, kt\u00f3rzy zaprzysi\u0119gli swoj\u0105 wierno\u015b\u0107 schizmatyckiej konstytucji cywilnej kleru), ucz\u0119szczaj\u0105c w ukryciu na msze i korzystaj\u0105c z sakrament\u00f3w udzielanych przez kap\u0142an\u00f3w pozostaj\u0105cych w jedno\u015bci z Ojcem \u015awi\u0119tym (takie post\u0119powanie, przypomnijmy, by\u0142o surowo karane przez rewolucyjne prawo, do kary \u015bmierci w\u0142\u0105cznie). W chwili jednak, gdy rewolucjoni\u015bci przelali krew kr\u00f3la Francji, dla Wandejczyk\u00f3w miara si\u0119 przebra\u0142a. Kr\u00f3la powa\u017cano w Wandei nie tylko jako g\u0142ow\u0119 pa\u0144stwa. Szanowano go, poniewa\u017c by\u0142 Pomaza\u0144cem Bo\u017cym, namaszczonym \u015bwi\u0119tymi olejami dla ukazania, \u017ce kr\u00f3lewskie panowanie jest misj\u0105 zlecon\u0105 od Boga i jako taka oznacza nie tylko przywileje, ale i obowi\u0105zki. Uwa\u017cali, \u017ce kr\u00f3l by\u0142 odpowiedzialny nie tylko za siebie, ale i za powierzonych mu przez Pana poddanych. Takie rozumienie roli kr\u00f3la jako Bo\u017cego Pomaza\u0144ca by\u0142o powszechne w Wandei, by\u0142o przyjmowane jako co\u015b naturalnego. Uwa\u017cali tak nie tylko duchowni czy szlachta, ale i prosty lud. Bo to w\u0142a\u015bnie lud Wandei by\u0142 najbardziej wzburzony ekscesami i zbrodni\u0105 kr\u00f3lob\u00f3jstwa pope\u0142nion\u0105 przez Rewolucj\u0119. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>Wandea chwyci\u0142a za bro\u0144 w obronie prze\u015bladowanego Ko\u015bcio\u0142a i wiary. <\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<p>Ch\u0142opi chwycili kosy postawione na sztorc i ruszyli do walki. Jednym z bardziej znanych przyw\u00f3dc\u00f3w wandejskiej kontrrewolucji by\u0142 ch\u0142op o nazwisku Chouan (st\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 p\u00f3\u017aniejsza spolszczona nazwa powsta\u0144c\u00f3w &#8211; szuani). Na swoich sztandarach wandejczycy wymalowali prosty i pi\u0119kny zarazem symbol &#8211; czerwone serce z wyrastaj\u0105cym ze\u0144 krzy\u017cem, zwane odt\u0105d sercem wandejskim. Napisy na sztandarach by\u0142y r\u00f3\u017cne, ale najcz\u0119\u015bciej powtarza\u0142y si\u0119 &#8221; Pour Die et Roi&#8221; &#8211; &#8221; Za Boga i Kr\u00f3la&#8221; i &#8220;Christus Rex&#8221; &#8211; &#8220;Chrystus Kr\u00f3l&#8221;.\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<br>Oto sta\u0142a si\u0119 rzecz dla wszystkich rewolucjonist\u00f3w niebywale gorsz\u0105ca. Lud sta\u0142 si\u0119 inspiratorem powstania przeciw &#8220;ludowej&#8221; Rewolucji. Powstanie w Wandei by\u0142o klasycznym powstaniem ch\u0142opskim. Potwierdzaj\u0105 to wszystkie \u017ar\u00f3d\u0142a historyczne, r\u00f3wnie\u017c te pochodz\u0105ce od samych rewolucjonist\u00f3w (np. akta proces\u00f3w wytaczanych uczestnikom powstania). Nie by\u0142o to wi\u0119c w \u017cadnym wypadku powstanie arystokrat\u00f3w boj\u0105cych si\u0119 o swoje maj\u0105tki i inne dobra materialne. Ma\u0142o tego, dochodzi\u0142o nawet do takich wypadk\u00f3w, \u017ce Wandejczycy w poszukiwaniu dow\u00f3dc\u00f3w dla tworz\u0105cych si\u0119 spontanicznie oddzia\u0142\u00f3w, zmuszali wr\u0119cz okolicznych szlachcic\u00f3w (arystokrat\u00f3w), aby stan\u0119li na ich czele. Tak by\u0142o na przyk\u0142ad z Franciszkiem de Charette (1763-1796), kt\u00f3rego ch\u0142opi wyci\u0105gn\u0119li spod \u0142\u00f3\u017cka, gdzie si\u0119 ukry\u0142 przed powsta\u0144cami. De Charette, chocia\u017c pocz\u0105tkowo g\u0142o\u015bno wyra\u017ca\u0142 swoje w\u0105tpliwo\u015bci (podobnie jak znakomita wi\u0119kszo\u015b\u0107 wandejskiej szlachty) co do celowo\u015bci wszczynania powstania, sta\u0142 si\u0119 p\u00f3\u017aniej jednym z legendarnych przyw\u00f3dc\u00f3w powsta\u0144czej Wandei. To on by\u0142 autorem tych pi\u0119knych s\u0142\u00f3w, w kt\u00f3rych streszcza si\u0119 heroizm jego i ca\u0142ej Wandei: Walczy\u0107 &#8211; cz\u0119sto, da\u0107 si\u0119 pobi\u0107 &#8211; czasami, da\u0107 si\u0119 zniszczy\u0107 &#8211; nigdy!<br>O bohaterstwie i o rycersko\u015bci przyw\u00f3dc\u00f3w powstania: Henryka de la Rochejacquelin (1772-1794), Maurycego d`Elb\u00e9e (1752-1794), Karola de Bonchampsa (1760-1793) czy Jakuba Cathelineau (1759-1793) niech za\u015bwiadcz\u0105 s\u0142owa de la Rochejacquelina, kt\u00f3ry powiedzia\u0142 do swoich powsta\u0144czych oddzia\u0142\u00f3w: &#8220;Je\u015bli b\u0119d\u0119 szed\u0142 naprz\u00f3d &#8211; id\u017acie za mn\u0105, je\u015bli si\u0119 cofn\u0119 &#8211; zabijcie, je\u015bli umr\u0119 &#8211; pom\u015bcijcie&#8221; oraz tzw. &#8220;Ojcze Nasz&#8221; d`Elb\u00e9e`go. Oto bowiem, gdy jego ludzie po wygranej ci\u0119\u017ckiej bitwie z wojskami Republiki, rozjuszeni oporem wrog\u00f3w, chcieli wymordowa\u0107 kilkuset je\u0144c\u00f3w &#8211; Maurycy d&#8217;Elb\u00e9e, dow\u00f3dca zwyci\u0119skich powsta\u0144c\u00f3w, nakaza\u0142 swoim oddzia\u0142om ukl\u0119kn\u0105\u0107 i odm\u00f3wi\u0107 &#8220;Ojcze nasz&#8221;. Przy s\u0142owach &#8220;I odpu\u015b\u0107 nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom&#8221; d`Elb\u00e9e zawo\u0142a\u0142 do swoich \u017co\u0142nierzy: &#8220;Jak\u017ce to o\u015bmielacie si\u0119 prosi\u0107 Boga o wybaczenie, kiedy sami nie potraficie wybaczy\u0107?&#8221; Tym sposobem je\u0144cy zostali uratowani i obdarzeni wolno\u015bci\u0105. W podzi\u0119kowaniu za ten akt \u0142aski d&#8217;Elbee zosta\u0142 p\u00f3\u017aniej przez rewolucjonist\u00f3w rozstrzelany.<br>Apogeum swoich sukces\u00f3w powstanie wandejskie odnios\u0142o 18 czerwca 1793 roku, kiedy to powsta\u0144com uda\u0142o si\u0119 zdoby\u0107 Angers, jedno z wi\u0119kszych miast w zachodniej Francji. Stan\u0119\u0142a w\u00f3wczas przed nimi niepowtarzalna szansa marszu na Pary\u017c i po\u0142o\u017cenia kresu krwawej Rewolucji. Jednak powsta\u0144cza armia by\u0142a armi\u0105 ch\u0142opsk\u0105 i armi\u0105 ochotnicz\u0105. W tym decyduj\u0105cym momencie zabrak\u0142o \u017celaznej dyscypliny (bo odwagi z pewno\u015bci\u0105 nie brakowa\u0142o), kt\u00f3ra by powstrzyma\u0142a wandejskich ch\u0142op\u00f3w przed udaniem si\u0119 do swoich dom\u00f3w na \u017cniwa. Sytuacj\u0119 t\u0119 wykorzysta\u0142a armia Republiki, by pozbiera\u0107 si\u0119 po doznanych pora\u017ckach i przej\u015b\u0107 do kontrataku. Przewaga by\u0142a po stronie rewolucyjnej Republiki, kt\u00f3ra rzuci\u0142a do walki z niezbyt dobrze uzbrojonymi wandejskimi ch\u0142opami swoje najlepsze oddzia\u0142y. Wandejczycy wygrywali jeszcze bitwy, ale wojny ju\u017c nie mogli wygra\u0107. Ostatnim akordem by\u0142a kl\u0119ska Wielkiej Armii Katolickiej i Kr\u00f3lewskiej (jak nazywali si\u0119 powsta\u0144cy) 23 grudnia 1793 roku pod Savenay. W czasie walk zgin\u0119\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 dow\u00f3dc\u00f3w. Bezbronna Wandea stan\u0119\u0142a w obliczu zwyci\u0119skiej Republiki. Je\u015bli kto\u015b mia\u0142 nadziej\u0119, \u017ce Republika g\u0142osz\u0105ca has\u0142a &#8220;wolno\u015bci, r\u00f3wno\u015bci i braterstwa&#8221; odwzajemni rycersko\u015b\u0107 Wandejczyk\u00f3w, to uchwa\u0142a najwy\u017cszej w\u0142adzy rewolucyjnej Francji &#8211; Komitetu Ocalenia Publicznego &#8211; z 1 sierpnia 1793 rozwia\u0142a w tym wzgl\u0119dzie wszelkie w\u0105tpliwo\u015bci. Komitet nakaza\u0142 zniszczenie Wandei. Nie tylko jej mieszka\u0144c\u00f3w, ale i byd\u0142a, ro\u015blinno\u015bci, domostw, ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Wszystkiego. Okrucie\u0144stwa pope\u0142niane w \u015bredniowieczu przez Mongo\u0142\u00f3w Czyngis-chana bledn\u0105 w por\u00f3wnaniu z tym, co pod koniec XVIII wieku Francuzi, omamieni rewolucyjn\u0105 ideologi\u0105, uczynili innym Francuzom.<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>Rewolucjoni\u015bci zaplanowali ostateczne rozwi\u0105zanie kwestii wandejskiej. <\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<p>Zapowiedzi\u0105 barbarzy\u0144stwa by\u0142y s\u0142owa napisane przez republika\u0144skiego genera\u0142a Westermanna z pola bitwy pod Savenay do w\u0142adz w Pary\u017cu: &#8220;Obywatele republikanie, Wandea ju\u017c nie istnieje! Dzi\u0119ki naszej wolnej szabli umar\u0142a wraz ze swoimi kobietami i dzie\u0107mi. Sko\u0144czy\u0142em grzeba\u0107 ca\u0142e miasto w lasach i bagnach Savenay. Wykorzystuj\u0105c dane mi uprawnienia, dzieci rozdepta\u0142em ko\u0144mi i wymordowa\u0142em kobiety, aby nie mog\u0142y dalej p\u0142odzi\u0107 bandyt\u00f3w. Nie \u017cal mi ani jednego wi\u0119\u017ania. Zniszczy\u0142em wszystkich. Lito\u015b\u0107 nie jest rewolucyjn\u0105 spraw\u0105!&#8221; Mia\u0142 czym si\u0119 chwali\u0107 &#8220;bohaterski&#8221; genera\u0142 Westermann. Sam jednak przyznawa\u0142, \u017ce dzia\u0142a\u0142 wed\u0142ug nowej, rewolucyjnej moralno\u015bci. Nie zna\u0142a ona nie tylko kodeksu rycerskiego i wskaza\u0144 p\u0142yn\u0105cych z Dekalogu i Ewangelii, ale odrzuca\u0142a zwyk\u0142e poczucie przyzwoito\u015bci, odr\u00f3\u017cniaj\u0105ce cz\u0142owieka od zwierz\u0119cia. Bo czy\u017c cz\u0142owiek m\u00f3g\u0142 pisa\u0107 s\u0142owa, kt\u00f3re znajdujemy w oficjalnych raportach z Wandei, pisanych przez republika\u0144skich genera\u0142\u00f3w do w\u0142adz Republiki w Pary\u017cu: &#8220;Ca\u0142y czas poluj\u0119. Ka\u017cdego dnia moi my\u015bliwi przynosz\u0105 mi co najmniej 10 g\u0142\u00f3w bandyt\u00f3w, by mi sprawi\u0107 przyjemno\u015b\u0107&#8230; ilo\u015b\u0107 zwierzyny jednak si\u0119 zmniejsza&#8221; albo: &#8220;Zabijamy ich dwa tysi\u0105ce dziennie&#8221; lub na innym miejscu: &#8220;Wol\u0119 podcina\u0107 gard\u0142a, by oszcz\u0119dza\u0107 naboje&#8221;. Republika\u0144ski genera\u0142 Grignon po wymordowaniu ko\u0142o Cerizay 300 bezbronnych ofiar, napisa\u0142 z dum\u0105 do Pary\u017ca: &#8220;Pali\u0142em i \u015bcina\u0142em g\u0142owy jak zwykle&#8221;. Natomiast jego kolega, genera\u0142 Huch, po wymordowaniu w miejscowo\u015bci La Gaubr\u00e9ti\u00e9re 700 os\u00f3b, pisa\u0142 z \u017calem: &#8220;By\u0142o ich zbyt ma\u0142o, by urz\u0105dzi\u0107 prawdziw\u0105 rze\u017a!&#8221;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p><br>Eksterminacja Wandei by\u0142a akcj\u0105 zaplanowan\u0105 i systematycznie realizowan\u0105. Celem by\u0142o unicestwienie ca\u0142ej populacji, a wi\u0119c ludob\u00f3jstwo. <\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<p>Dokonywa\u0142y tego od 21 stycznia 1794 roku tzw. piekielne kolumny genera\u0142a Turreau, czyli wojska Republiki podzielone na 20 kolumn, kt\u00f3re koncentrycznym ruchem porusza\u0142y si\u0119 w g\u0142\u0105b Wandei niszcz\u0105c wszystko (dos\u0142ownie) po drodze. Rozkaz gen. Turreau nie zostawia\u0142 \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci: &#8220;Obno\u015bcie wszystkich na ostrzach bagnet\u00f3w. Wsie, zagrody, lasy, zagajniki, w og\u00f3le wszystko, co mo\u017ce sp\u0142on\u0105\u0107, b\u0119dzie wydane p\u0142omieniom&#8221;. 6 lutego 1794 roku ten rozkaz zosta\u0142 wsparty autorytetem rewolucyjnego parlamentu, Konwentu, kt\u00f3ry poleci\u0142 genera\u0142owi: &#8220;Eksterminowa\u0107 bandyt\u00f3w co do jednego &#8211; oto twoje zadanie&#8221;. Rozkazy w\u0142adz rewolucyjnych by\u0142y skrupulatnie wykonywane.<br>Sko\u0144czy\u0142a si\u0119 epopeja walcz\u0105cej Wandei, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 epopeja Wandei m\u0119cze\u0144skiej. O tym m\u0119cze\u0144stwie nie mo\u017cna i nie wolno zapomnie\u0107. Nie mo\u017cna zapomnie\u0107 o 700 ofiarach z Loroux-Botterau, 1500 zamordowanych w Vezins i o wielu, wielu innych. Nie wolno zapomnie\u0107 o wydarzeniu, kt\u00f3re mia\u0142o miejsce 28 lutego 1794 roku, kiedy to wojska Republiki zaj\u0119\u0142y miasteczko Lucs-sur-Boulogne. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 systematyczne mordowanie mieszka\u0144c\u00f3w w ich domach. Reszta pozosta\u0142ych przy \u017cyciu, g\u0142\u00f3wnie starcy, kobiety i dzieci chroni\u0105 si\u0119 do miejscowego ko\u015bcio\u0142a. Republika\u0144scy \u017co\u0142nierze wdarli si\u0119 do \u015brodka masakruj\u0105c bezbronnych. By zaoszcz\u0119dzi\u0107 na czasie, decyduj\u0105 si\u0119 bombardowa\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142 z armat. Pod gruzami ginie wtedy 564 osoby, w tym 110 dzieci w wieku poni\u017cej 7 lat! Najm\u0142odsza ofiara, Luiza Minaud, mia\u0142a zaledwie 15 dni. Nie do wiary, ale bezpo\u015brednio po tej masakrze gen. Cordelier, dow\u00f3dca rewolucyjnego komanda, napisa\u0142 do Konwentu: &#8220;Dzie\u0144 m\u0119cz\u0105cy, ale owocny&#8221;. Taka by\u0142a &#8220;rewolucyjna moralno\u015b\u0107&#8221;, taki by\u0142 &#8220;nowy cz\u0142owiek&#8221;. W 1794 roku (w czasie dzia\u0142a\u0144 &#8220;kolumn piekielnych&#8221;) wojska Republiki wymordowa\u0142y w mie\u015bcie Angers oko\u0142o 2 tysi\u0105ce ludzi, w wi\u0119kszo\u015bci prostych ch\u0142op\u00f3w (w tym r\u00f3wnie\u017c starc\u00f3w, kobiety i dzieci), kt\u00f3rych jedyn\u0105 win\u0105 by\u0142o to, \u017ce byli podejrzani o sprzyjanie st\u0142umionemu powstaniu wandejskiemu. Republika jednak s\u0105dzi\u0142a i skazywa\u0142a ich na \u015bmier\u0107 tak\u017ce za to, \u017ce po kryjomu uczestniczyli we mszach \u015bwi\u0119tych odprawianych przez tzw. niezaprzysi\u0119\u017conych ksi\u0119\u017cy (czyli trwaj\u0105cych w jedno\u015bci z Nast\u0119pc\u0105 \u015bw. Piotra w Rzymie).<br>19 lutego 1984 roku Ojciec \u015awi\u0119ty Jan Pawe\u0142 II beatyfikowa\u0142 99 z tych m\u0119czennik\u00f3w z Angers. W\u015br\u00f3d beatyfikowanych znalaz\u0142o si\u0119 12 ksi\u0119\u017cy, 3 zakonnik\u00f3w i a\u017c 84 \u015bwieckich (w tym 80 kobiet). Jan Pawe\u0142 II w swojej homilii z okazji tej beatyfikacji wyja\u015bni\u0142 na czym polega\u0142o ich m\u0119cze\u0144stwo. S\u0142owa Ojca \u015awi\u0119tego maj\u0105 jednak zastosowanie do wszystkich m\u0119czennik\u00f3w krwawej Rewolucji Francuskiej: <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>&#8220;Trwali mocno przy Ko\u015bciele katolickim i rzymskim.<\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<p> Kap\u0142ani &#8211; oni odm\u00f3wili z\u0142o\u017cenia przysi\u0119gi schizmatyckiej, nie chcieli porzuci\u0107 swojego duszpasterskiego powo\u0142ania. \u015awieccy &#8211; oni pozostali wierni swoim kap\u0142anom w czasie mszy odprawianych przez nich, poprzez znaki swojej czci dla Maryi i \u015bwi\u0119tych. Bez w\u0105tpienia, w kontek\u015bcie wielkich napi\u0119\u0107 ideologicznych, politycznych i militarnych spocz\u0119\u0142o na nich podejrzenie niewierno\u015bci ojczy\u017anie, oskar\u017cono ich o \u00absprzyjanie si\u0142om kontrrewolucyjnym\u00bb. Dzieje si\u0119 tak w przypadku prawie wszystkich prze\u015bladowa\u0144, tych wczorajszych i tych dzisiejszych. Ale dla m\u0119\u017cczyzn i kobiet, kt\u00f3rych imiona zosta\u0142y przechowane &#8211; z pomi\u0119dzy wielu innych z pewno\u015bci\u0105 r\u00f3wnie zas\u0142u\u017conych &#8211; s\u0105dz\u0105c z tego, czym rzeczywi\u015bcie \u017cyli, co wyznawali na s\u0105dowych przes\u0142uchaniach &#8211; nie ma \u017cadnej w\u0105tpliwo\u015bci co do ich determinacji, nawet pod gro\u017ab\u0105 utraty \u017cycia, pozostania wiernymi temu, czego wymaga\u0142a od nich Wiara. Nie ma r\u00f3wnie\u017c w\u0105tpliwo\u015bci co do motywu ich skazania: nienawi\u015bci wobec tej Wiary, kt\u00f3r\u0105 ich s\u0119dziowie pogardliwie okre\u015blali jako \u00abfanatyzm\u00bb&#8221;.<br>Pisz\u0105c o m\u0119cze\u0144stwie Wandei nie mo\u017cna nie wspomnie\u0107 o najbardziej mo\u017ce wstrz\u0105saj\u0105cym aspekcie wandejskiej martyrologii i jednocze\u015bnie najbardziej odra\u017caj\u0105cym obrazie rewolucyjnej Republiki. Oto bowiem rewolucjoni\u015bci stwierdzili, \u017ce eksterminacja Wandei przez &#8220;kolumny piekielne&#8221; idzie zbyt powoli. Trzeba by\u0142o, ich zdaniem, mordowa\u0107 wi\u0119cej ludzi w kr\u00f3tszym czasie. Zbrodnia musi by\u0107 efektywniejsza. Stary problem wszystkich totalitaryst\u00f3w. W XX wieku Eichmann g\u0142owi\u0142 si\u0119, jak najlepiej skoordynowa\u0107 czasowo poci\u0105gi wioz\u0105ce \u017byd\u00f3w z ca\u0142ej Europy do obozu w Auschwitz. Podobne problemy mia\u0142 Beria z &#8220;efektywnym&#8221; wykorzystaniem si\u0142y roboczej \u0142agiernik\u00f3w za ko\u0142em polarnym. Ich poprzednikiem, poprzednikiem wszystkich sowieckich politruk\u00f3w i hitlerowskich gauleiter\u00f3w, by\u0142 w XVIII wieku Jean Carrier, komisarz Republiki na Wande\u0119. W dokumentach z tamtego czasu zapisane s\u0105 jego s\u0142owa, sumuj\u0105ce podej\u015bcie Rewolucji do cz\u0142owieka: &#8220;Uczynimy z Francji cmentarz, je\u017celi nie odrodzi si\u0119 na nasz\u0105 mod\u0142\u0119&#8221;. Carrier nie sko\u0144czy\u0142 tylko na deklaracjach s\u0142ownych. By\u0142 prawdziwym technologiem zbrodni, menad\u017cerem ludob\u00f3jstwa. Aby usprawni\u0107 i zwi\u0119kszy\u0107 masowo\u015b\u0107 zbrodni, zaproponowa\u0142 masowe wytrucie ludno\u015bci wandejskiej: &#8220;Arszenik! Do studni, do \u017cywno\u015bci, wsz\u0119dzie!&#8221; Zdecydowa\u0142 si\u0119 w ko\u0144cu na opracowanie w\u0142asnego sposobu ludob\u00f3jczej praktyki, tzw. noyade. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>Noyady polega\u0142y na umieszczaniu setek ludno\u015bci cywilnej (kap\u0142an\u00f3w, kobiet, dzieci, starc\u00f3w) w barkach na Loarze. Barki by\u0142y wcze\u015bniej celowo przedziurawione, a gdy wyp\u0142yn\u0119\u0142y na \u015brodek rzeki wyjmowano z nich tymczasowe zabezpieczenie, tak aby szybko zaton\u0119\u0142y z lud\u017ami na pok\u0142adzie.<\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<p> \u0179r\u00f3d\u0142a historyczne (m.in. raporty samego Carriera) podaj\u0105, \u017ce w przeci\u0105gu trzech miesi\u0119cy od 16 listopada 1793 do 13 lutego 1794 odby\u0142y si\u0119 23 noyady. Dla zobrazowania ogromu zbrodni przytoczmy konkretne liczby: 23 grudnia 1793 roku utopiono w ten spos\u00f3b 800 os\u00f3b, dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej (Wigilia) 300 os\u00f3b, 25 grudnia &#8211; 200 os\u00f3b, 27 grudnia &#8211; 400 os\u00f3b, 5 stycznia 1794 &#8211; 400 os\u00f3b, 17 i 18 stycznia &#8211; utopiono po 300 os\u00f3b. Po jednej z noyade komisarz Carrier z dum\u0105 donosi\u0142 do Pary\u017ca: &#8220;Wydarzenie, kt\u00f3re ju\u017c nie jest niczym nowym. Oto ostatniej nocy 53 ksi\u0119\u017cy zamkni\u0119tych na barce zosta\u0142o zatopionych w rzece. C\u00f3\u017c za rewolucyjna rzeka z tej Loary!&#8221; Carrier wymy\u015bli\u0142 tak\u017ce tzw. ma\u0142\u017ce\u0144stwa republika\u0144skie w Loarze. Ta barbarzy\u0144ska praktyka polega\u0142a na zwi\u0105zywaniu razem nagich ch\u0142opc\u00f3w i dziewcz\u0105t i nast\u0119pnie wrzucania ich zwi\u0105zanych do Loary, gdzie ton\u0119li. Przypomnijmy, komisarz Carrier g\u0142osi\u0142 has\u0142a o &#8220;wolno\u015bci, r\u00f3wno\u015bci i braterstwie&#8221;. Carriera i innych mu podobnych kat\u00f3w chowu Rewolucji odr\u00f3\u017cni\u0142a od sowieckich i hitlerowskich oprawc\u00f3w tylko niemo\u017cno\u015b\u0107 korzystania z osi\u0105gni\u0119\u0107 technicznych XX wieku. Gdyby bowiem mieli do swojej dyspozycji gaz Cyklon &#8211; B czy pistolet &#8220;Nagan&#8221;, ich ludob\u00f3jstwo sz\u0142oby w miliony. I tak jednak liczby s\u0105 zastraszaj\u0105ce. Ocenia si\u0119, \u017ce w ci\u0105gu p\u00f3\u0142tora roku w Wandei zamordowano ok. 120 tys. os\u00f3b, a wi\u0119c 15% ca\u0142ej ludno\u015bci tego rejonu.<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>&#8220;Wolno\u015b\u0107, r\u00f3wno\u015b\u0107, braterstwo&#8221;? Czy trzeba pisa\u0107 o tych wszystkich okrucie\u0144stwach? Czy trzeba ci\u0105gle wraca\u0107 do przesz\u0142o\u015bci? Trzeba, bo nie wolno zapomnie\u0107 o tysi\u0105cach znanych z imienia i bezimiennych ofiar prostego ludu Wandei, kt\u00f3ry zap\u0142aci\u0142 ogromn\u0105 cen\u0119 za trwanie przy Bogu i Ko\u015bciele. <\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<p>Tak, m\u0119cze\u0144stwo Wandei to przede wszystkim historia m\u0119cze\u0144stwa zwyczajnych ludzi. Tak, jak m\u0119cze\u0144stwo siedemnastoletniej Marii Papin, wie\u015bniaczki z Poitou. Gdy sz\u0142a z koszykiem jedzenia dla wandejskich powsta\u0144c\u00f3w, natkn\u0119\u0142a si\u0119 na oddzia\u0142 &#8220;kolumn piekielnych&#8221;. Republika\u0144scy \u017co\u0142nierze dopytywali si\u0119, gdzie pod\u0105\u017ca. Gdy ta zaprzeczy\u0142a jednak, \u017ce idzie do &#8220;bandyt\u00f3w&#8221;, zagrozili jej rozstrzelaniem. Dziewczyna odpowiedzia\u0142a na to: &#8220;Wol\u0119 raczej umrze\u0107 ni\u017c zdradzi\u0107 moich braci&#8221;. &#8220;Pu\u015bcimy ci\u0119 wolno, gdy nas zaprowadzisz do tych \u0142ajdak\u00f3w&#8221; &#8211; zach\u0119cali \u017co\u0142nierze. &#8220;Nigdy&#8221; &#8211; odpowiedzia\u0142a Maria. W chwil\u0119 po tym zosta\u0142a przewr\u00f3cona na ziemi\u0119, zgwa\u0142cona i przywi\u0105zana do drzewa. Nast\u0119pnie \u017co\u0142nierze cieli j\u0105 szablami. Podczas tych tortur dziewczyna modli\u0142a si\u0119, co jeszcze bardziej rozw\u015bciecza\u0142o jej kat\u00f3w. Gdy umar\u0142a, jej cia\u0142o zosta\u0142o po\u0107wiartowane. Ivan Gobry, jeden z francuskich historyk\u00f3w badaj\u0105cych zbrodnie Rewolucji Francuskiej, napisa\u0142 te pi\u0119kne s\u0142owa:\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8220;Takich, jak Maria Papin, by\u0142o wiele na zachodzie Francji. Na szcz\u0119\u015bcie dla honoru ludzko\u015bci. By\u0142y one jak gwiazdy \u015bwiec\u0105ce w nocy, jak nadzieja po\u015br\u00f3d ruin&#8221;<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p> Grzegorz Kucharczyk<\/p>\n\n\n\n<p>Za: <a href=\"http:\/\/www.adalbertus.katowice.opoka.org.pl\/wandea.html\"><em>adalbertus.katowice.opoka.org.pl<\/em><\/a><\/p>\n\n\n\n<h3><\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wandea &#8211; to miejsce, gdzie na oczach ca\u0142ego \u015bwiata prys\u0142 mit, \u017ce Rewolucja Francuska by\u0142a robiona z inspiracji ludu i dla ludu. Mieszka\u0144cy Wandei odczuli na sobie, co w rzeczywisto\u015bci oznacza\u0142y pi\u0119knie brzmi\u0105ce has\u0142a &#8220;Wolno\u015b\u0107 &#8211; R\u00f3wno\u015b\u0107 &#8211; Braterstwo&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":372,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[30,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/371"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=371"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/371\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1655,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/371\/revisions\/1655"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/372"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}