s\u0105 wa\u017cnym \u015bwiadectwem walki, jak\u0105 musia\u0142 stoczy\u0107. Wspomina tak\u017ce reakcj\u0119 anglikan\u00f3w: \u201epostrzegali mnie albo jako celowego zdrajc\u0119 (ale takich by\u0142o bardzo niewielu), albo jako zauroczonego g\u0142upca, albo jako niecierpliwego, krn\u0105brnego, niewdzi\u0119cznego bigota\u201d. Niekt\u00f3rzy najwidoczniej musieli oczekiwa\u0107, \u017ce wcze\u015bniej lub p\u00f3\u017aniej Benson powr\u00f3ci do anglikanizmu, gdy\u017c generalnie wspomina o takim nastawieniu do konwertyt\u00f3w, ale jak powiedzia\u0142: \u201epowr\u00f3ci\u0107 z Ko\u015bcio\u0142a katolickiego do anglikanizmu by\u0142oby jak wymieni\u0107 pewno\u015b\u0107 na w\u0105tpliwo\u015b\u0107, wiar\u0119 na agnostycyzm, substancj\u0119 na cie\u0144, ol\u015bniewaj\u0105ce \u015bwiat\u0142o na ponury mrok, historyczny, \u015bwiatowy fakt na niehistoryczn\u0105, prowincjonaln\u0105 teori\u0119\u201d. Mocne s\u0142owa, je\u015bli we\u017amiemy pod uwag\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 postaw\u0119 wobec nawracania ludzi na katolicyzm! Czy w \u015blad za nim poszli inni ksi\u0119\u017ca anglika\u0144scy? Wspomina jednego, kt\u00f3ry wszed\u0142 do \u201eMiasta Pokoju\u201d osiem lat po jego w\u0142asnym nawr\u00f3ceniu.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\nWyznania konwertyty<\/em> to prawdziwa klasyka literatury nawr\u00f3cenia. Opr\u00f3cz niezr\u00f3wnanych Wyzna\u0144<\/em> \u015bw. Augustyna i Apologii <\/em>Newmana, jest niewiele mocniejszych \u015bwiadectw podr\u00f3\u017cy duszy do Rzymu ni\u017c w\u0142asne Wyznania<\/em> Bensona. Jego pogl\u0105dy, je\u015bli chodzi o nieprawdopodobie\u0144stwo powrotu do p\u0142ycizn i cieni anglikanizmu, gdy ju\u017c kto\u015b do\u015bwiadczy\u0142 rzeczywistej obecno\u015bci Chrystusa w Ko\u015bciele katolickim, s\u0105 echem sposobu, w jaki wyrazi\u0142 to Newman.<\/p>\n\n\n\nNie jestem pewien co do to\u017csamo\u015bci anglika\u0144skiego ksi\u0119dza, o kt\u00f3rym Benson m\u00f3wi, \u017ce nawr\u00f3ci\u0142 si\u0119 osiem lat po nim, ale najwybitniejszym anglika\u0144skim kap\u0142anem, kt\u00f3ry poszed\u0142 \u015bladem Bensona, by\u0142 Ronald Knox, kt\u00f3ry zosta\u0142 przyj\u0119ty do Ko\u015bcio\u0142a w roku 1917, kilka lat po tragicznej i przedwczesnej \u015bmierci Bensona. Podobnie jak Benson, Knox by\u0142 synem anglika\u0144skiego biskupa. Benson by\u0142 synem arcybiskupa Canterbury, Knox by\u0142 synem biskupa Manchesteru. To sprawi\u0142o, \u017ce oba te nawr\u00f3cenia sta\u0142y si\u0119 szczeg\u00f3lnie kontrowersyjne.<\/p>\n\n\n\n
Knox by\u0142 pod olbrzymim wp\u0142ywem Bensona. W ci\u0105gu kilku ostatnich dni przed przyj\u0119ciem go do Ko\u015bcio\u0142a, Knox przeczyta\u0142 kilka katolickich powie\u015bci, ale najbardziej ze wszystkich podoba\u0142a mu si\u0119 powie\u015b\u0107 Bensona Come Rack! <\/em>Come Rope!<\/em> (Cho\u0107by tortury! Cho\u0107by sznur!<\/em>). Knox napisa\u0142: \u201eHugh Benson, kt\u00f3ry skierowa\u0142 moje stopy na \u015bcie\u017ck\u0119 ku Ko\u015bcio\u0142owi, czuwa\u0142 nad moimi krokami do ko\u0144ca\u201d. Knox mia\u0142 p\u00f3\u017aniej da\u0107 si\u0119 pozna\u0107 jako wa\u017cny pisarz katolicki, autor satyry, opowiada\u0144 detektywistycznych i apologetyki. Jego w\u0142asne opublikowane \u015bwiadectwo nawr\u00f3cenia \u2013 A Spiritual Aeneid <\/em>(Duchowa Eneida<\/em>) \u2013 jest niezwykle przejmuj\u0105ce i godne lektury.<\/p>\n\n\n\nCzytaj\u0105c <\/em>Wyznania konwertyty nieustannie zadawa\u0142em sobie pytanie: Dlaczego nie mia\u0142y one \u017cadnego wp\u0142ywu na C. S. Lewisa, kt\u00f3ry czasami mylnie jest brany przez niekt\u00f3rych za katolika? A mo\u017ce mia\u0142y jaki\u015b wp\u0142yw? A skoro wspomnia\u0142 pan kardyna\u0142a Newmana, Benson napisa\u0142 w swoich <\/em>Wyznaniach znacz\u0105ce s\u0142owa: \u201eKardyna\u0142 Newman por\u00f3wnuje gdzie\u015b uczucie nawr\u00f3conego z anglikanizmu do uczu\u0107 cz\u0142owieka w ba\u015bni, kt\u00f3ry po b\u0142\u0105kaniu si\u0119 przez ca\u0142\u0105 noc po zaczarowanym mie\u015bcie, odwraca si\u0119 po wschodzie s\u0142o\u0144ca, by spojrze\u0107 na nie wstecz i odkrywa ku swojemu zdumieniu, \u017ce budynk\u00f3w ju\u017c nie ma; znik\u0142y jak zjawy i mg\u0142y pod wp\u0142ywem \u015bwiat\u0142a nadchodz\u0105cego dnia\u201d. I dalej dodaje na temat anglikanizmu i katolicyzmu: \u201eNie mo\u017cna jednak\u017ce w og\u00f3le zasadnie por\u00f3wna\u0107 obu system\u00f3w; Nie mo\u017cna adekwatnie por\u00f3wna\u0107 snu z rzeczywisto\u015bci\u0105\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\nPana wzmianka o C. S. Lewisie w powi\u0105zaniu z Bensonem da\u0142a mi do my\u015blenia. W ci\u0105gu lat bada\u0144 zgromadzi\u0142em sporo informacji na temat Lewisa, a w szczeg\u00f3lno\u015bci, gdy chodzi o to, kto mia\u0142 na niego wp\u0142yw. Wydawnictwo HarperCollins nawet poprosi\u0142o mnie w pewnym momencie o napisanie ksi\u0105\u017cki pod tytu\u0142em \u201eWp\u0142ywy na C. S. Lewisa\u201d, ale nic z tego nie wysz\u0142o. W ka\u017cdym razie nie by\u0142em w stanie sobie przypomnie\u0107, by Lewis kiedykolwiek nawi\u0105zywa\u0142 do Bensona. Sprawdzaj\u0105c trzy tomy list\u00f3w Lewisa, odkry\u0142em tylko jedn\u0105 wzmiank\u0119 o Bensonie w li\u015bcie napisanym w roku 1944, w kt\u00f3rym wyznaje, \u017ce powie\u015b\u0107 science fiction Bensona \u015awit Nowej Ziemi <\/em>to jedyna jego ksi\u0105\u017cka, jakiej lektur\u0119 m\u00f3g\u0142 sobie przypomnie\u0107. Dodaje tak\u017ce, \u017ce \u201eR. H. Benson myli si\u0119\u201d, ale nie m\u00f3wi, pod jakim wzgl\u0119dem, oraz stwierdza: \u015awit Nowej Ziemi <\/em>\u201enigdy nie mia\u0142 dla mnie du\u017cego znaczenia\u201d. Mo\u017cemy zatem bezpiecznie za\u0142o\u017cy\u0107, i\u017c Benson nie mia\u0142 wp\u0142ywu na Lewisa.<\/p>\n\n\n\nJe\u015bli chodzi o cytat Bensona na temat Newmana, to ironi\u0105 jest fakt, \u017ce uwaga Bensona o tym, i\u017c por\u00f3wnanie anglikanizmu do katolicyzmu to \u201epor\u00f3wnanie snu z rzeczywisto\u015bci\u0105\u201d wsp\u00f3\u0142brzmi ze stwierdzeniem Lewisa z Ostatniej bitwy<\/em>, \u017ce por\u00f3wnanie naszego \u015bwiata z niebem jest podobne do zderzenia snu z rzeczywisto\u015bci\u0105. \u201eSen dobieg\u0142 ko\u0144ca: jest poranek\u201d \u2013 m\u00f3wi Aslan o nowym \u017cyciu w niebie po \u015bmierci. Istnieje \u2013 jak s\u0105dz\u0119 \u2013 zachwycaj\u0105co ironiczny zwi\u0105zek pomi\u0119dzy tymi dwoma cytatami. Konwertyta na wiar\u0119 katolick\u0105, taki jak Benson czy Newman, rozumie, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 to Mistyczne Cia\u0142o Chrystusa. Ko\u015bci\u00f3\u0142 na ziemi (Ko\u015bci\u00f3\u0142 walcz\u0105cy) jest w komunii z Chrystusem i z cz\u0142onkami Ko\u015bcio\u0142a w niebie (Ko\u015bcio\u0142a triumfuj\u0105cego). W naszej komunii w rzeczywistej obecno\u015bci Chrystusa wraz z jego \u015bwi\u0119tymi do\u015bwiadczamy ju\u017c \u2013 by tak powiedzie\u0107 \u2013 \u201erzeczywisto\u015bci\u201d, o kt\u00f3rej m\u00f3wi Benson, w por\u00f3wnaniu do kt\u00f3rej wszystko to, co oferuje anglikanizm, jest niczym innym, jak tylko \u201esnem\u201d. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma w sobie odrobin\u0119 nieba, co jest tym \u201eporankiem\u201d \u2013 o kt\u00f3rym m\u00f3wi Lewis \u2013 nawet w tym \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\nNie mog\u0119 si\u0119 oprze\u0107 pokusie, by zacytowa\u0107 jeszcze jeden fragment z <\/em><\/strong>Wyzna\u0144 Bensona: \u201eTak oto, w istocie rzeczy, pobyt w Rzymie oznacza rozszerzenie pola widzenia, kt\u00f3rego nie da si\u0119 uj\u0105\u0107 w s\u0142owach. Podczas gdy do tej pory by\u0142em przyzwyczajony do wyobra\u017cania sobie chrze\u015bcija\u0144stwa jako delikatnego kwiatu, boskiego z powodu jego nadprzyrodzonej krucho\u015bci, teraz widzia\u0142em, \u017ce jest to drzewo, w kt\u00f3rego konarach ptactwo powietrzne, niegdy\u015b wr\u00f3g jego kruchego wzrostu, mo\u017ce bezpiecznie zamieszka\u0107 \u2013 drzewo boskie, gdy\u017c rozleg\u0142o\u015b\u0107 jego zasi\u0119gu i si\u0142y jego pot\u0119\u017cnych korzeni nie da si\u0119 wyt\u0142umaczy\u0107 niczym innym\u201d. Chcia\u0142bym zada\u0107 panu osobiste pytanie, je\u015bli mo\u017cna. Czy to \u201erozszerzenie pola\u201d widzenia by\u0142o tak\u017ce pana do\u015bwiadczeniem jako konwertyty na katolicyzm?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\nZdecydowanie! Gdy si\u0119 ju\u017c przekroczy pr\u00f3g, wchodz\u0105c w majestat Mistycznego Cia\u0142a Chrystusa, wszystko inne wydaje si\u0119 w por\u00f3wnaniu z tym prowincjonalne. Gdy chodzi o analogi\u0119 do drzewa, przypomina mi ona co\u015b, co niegdy\u015b powiedzia\u0142 Tolkien na temat Ko\u015bcio\u0142a. W czasie szale\u0144stwa wywo\u0142anego tak zwanym \u201educhem\u201d Soboru Watyka\u0144skiego II, powszechnie m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o powrocie do \u201eczysto\u015bci\u201d wczesnego Ko\u015bcio\u0142a. Tolkien odpowiedzia\u0142, \u017ce nie potrafi zrozumie\u0107, dlaczego sadzonk\u0119 drzewa uwa\u017ca si\u0119 za lepsz\u0105 od w pe\u0142ni wyro\u015bni\u0119tego drzewa. Ponadto \u2013 doda\u0142 \u2013 je\u015bli zetnie si\u0119 drzewo, szukaj\u0105c sadzonki, nie znajdzie si\u0119 tego m\u0142odego drzewka, ale zabije si\u0119 drzewo. Drzewo \u017cycia, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142, jest zakorzenione g\u0142\u0119boko w glebie prawdy i tradycji i ro\u015bnie wy\u017cej z ka\u017cdym mijaj\u0105cym stuleciem, rozszerzaj\u0105c swoje konary na wszystkie kultury i czasy, nios\u0105c te same \u017cyciodajne owoce.<\/p>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz swoich bardzo wa\u017cnych <\/em><\/strong>Wyzna\u0144, ks. Robert Hugh Benson jest tak\u017ce autorem kilku powie\u015bci. Jedna z nich jest szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ca jako przyk\u0142ad znakomitej dystopii, kt\u00f3ra wydaje si\u0119 niepokoj\u0105co prorocza.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\nW swojej ksi\u0105\u017cce<\/em><\/strong> Literature: What Every Catholic Should Know (<\/em>Literatura: Co ka\u017cdy katolik powinien wiedzie\u0107)<\/em> powiedzia\u0142 pan o <\/em>W\u0142adcy \u015bwiata, \u017ce \u201ezas\u0142uguje na swoje miejsce obok <\/em>Nowego wspania\u0142ego \u015bwiata Huxleya i <\/em>Roku 1984 Orwella jako przyk\u0142ad klasycznej prozy dystopijnej. W rzeczywisto\u015bci, chocia\u017c wsp\u00f3\u0142czesne arcydzie\u0142a Huxleya i Orwella mog\u0105 zas\u0142ugiwa\u0107 na r\u00f3wn\u0105 pochwa\u0142\u0119 jako dzie\u0142a literackie, s\u0105 one wyra\u017anie podrz\u0119dne jako proroctwo. Polityczne dyktatury, kt\u00f3re nada\u0142y powie\u015bciowemu koszmarowi Orwella z\u0142owieszcz\u0105 moc, przemin\u0119\u0142y. Dzisiaj jego ba\u015b\u0144 ku przestrodze s\u0142u\u017cy jedynie jako przypomnienie w sam\u0105 por\u0119 tego, co by\u0142o i co mo\u017ce by\u0107 ponownie, je\u015bli nie b\u0119dzie si\u0119 zwraca\u0107 uwagi na ostrze\u017cenia historii. Powie\u015bciowy koszmar Bensona z drugiej strony staje si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105 na naszych oczach\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\nCzy nie s\u0105dzi pan, \u017ce wkr\u00f3tce po opublikowaniu pana ksi\u0105\u017cki czas troch\u0119 zweryfikowa\u0142 pana s\u0142owa? Niestety s\u0142ynna powie\u015b\u0107 Orwella wydaje si\u0119 by\u0107 nie mniej na czasie i znacz\u0105ca dla nas ni\u017c <\/em>W\u0142adca \u015bwiata. Do tych trzech dystopijnych powie\u015bci dorzuci\u0142bym jeszcze <\/em>Fahrenheit 451 Raya Bradbury\u2019ego.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\nZgodz\u0119 si\u0119, \u017ce powie\u015b\u0107 Orwella pozostaje na czasie, gdy\u017c jest przestrog\u0105 co do tego, jak rzeczywisto\u015b\u0107 mo\u017ce si\u0119 potoczy\u0107 ponownie, ale nie ma w tej chwili stalinowskiego czy hitlerowskiego re\u017cymu \u00e0 la Wielki Brat u w\u0142adzy \u2013 chocia\u017c mo\u017ce si\u0119 to zmieni\u0107. Dystopijne proroctwo Huxleya pozostaje znacz\u0105ce pod tym wzgl\u0119dem, \u017ce usypiaj\u0105ce pragnienie panem et cirenses <\/em>nie przestaje by\u0107 \u015brodkiem, z pomoc\u0105 kt\u00f3rego ci, kt\u00f3rzy s\u0105 u w\u0142adzy, panuj\u0105 nad uzale\u017cnionymi od wygody hedonistycznymi masami. Powie\u015b\u0107 Fahrenheit 451<\/em> Bradbury\u2019ego jest szczeg\u00f3lnie istotna w tej chwili w \u015bwietle obecnych d\u0105\u017ce\u0144 do palenia ksi\u0105\u017cek i palenia wiedzy oraz lekcji przesz\u0142o\u015bci. Wci\u0105\u017c jednak jestem zdania, \u017ce W\u0142adca \u015bwiata<\/em> Bensona jest wybitniejsz\u0105 powie\u015bci\u0105 jako dzie\u0142o prorocze, poniewa\u017c pokazuje, w jaki spos\u00f3b ksi\u0105\u017c\u0119 k\u0142amstwa mo\u017ce g\u0142osi\u0107 \u201epok\u00f3j i zrozumienie\u201d jako pretekst dla diabolicznego wprowadzenia globalistycznej agendy. Jest to uwidocznione w osobie makiawelicznych machinacji Felsenburgha, liberalnego sekularystycznego demagoga par excellence. Felsenburgh jest tym, czym George Soros i Bill Gates chcieliby by\u0107.<\/p>\n\n\n\nTak. Jednak\u017ce, je\u015bli si\u0119 spojrzy na sytuacj\u0119 w USA w tej chwili, kt\u00f3ra przypomina przedbolszewick\u0105 Rosj\u0119, mo\u017cna mie\u0107 wra\u017cenie, \u017ce ponownie jeste\u015bmy niepokoj\u0105co blisko wizji Orwella. Nie zapominajmy tak\u017ce o takich krajach, jak Chiny czy Korea P\u00f3\u0142nocna. A rol\u0119 Wielkiego Brata ochoczo przejmuj\u0105 wielkie mi\u0119dzynarodowe korporacje. Dzi\u0119ki nim do\u015bwiadczyli\u015bmy ju\u017c cenzury w Polsce, kt\u00f3rej nie widzieli\u015bmy od ko\u0144ca komunizmu.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\nZgadzaj\u0105c si\u0119 co do znaczenia <\/em>W\u0142adcy \u015bwiata, musimy wspomnie\u0107, \u017ce powie\u015b\u0107 Bensona nosi uderzaj\u0105ce podobie\u0144stwa (ale tak\u017ce r\u00f3\u017cnice) do <\/em>Kr\u00f3tkiej opowie\u015bci o Antychry\u015bcie z <\/em>Trzech dialog\u00f3w W\u0142odzimierza So\u0142owjowa. Dzie\u0142o So\u0142owjowa, napisane w latach 1889-1900, zosta\u0142o opublikowane w roku 1901, Bensona \u2013 w roku 1907. Czy s\u0105dzi pan, \u017ce Benson zna\u0142 opowiadanie So\u0142owjowa? A mo\u017ce po prostu by\u0142o to co\u015b, co wisia\u0142o w powietrzu?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\nNie mia\u0142em zamiaru sugerowa\u0107, \u017ce Wielki Brat umar\u0142 i zosta\u0142 pochowany. I ma pan racj\u0119 przypominaj\u0105c nam o utrzymuj\u0105cym si\u0119 totalitaryzmie w Chinach i Korei P\u00f3\u0142nocnej. Moja sugestia by\u0142a taka, \u017ce Wielki Brat nauczy\u0142 si\u0119 u\u015bmiecha\u0107 i wygl\u0105da\u0107 \u201emi\u0142o\u201d, co jest podej\u015bciem Felsenburgha we W\u0142adcy \u015bwiata<\/em>. Prawdziwy Wielki Brat jest bardziej subtelny, bardziej uwodzicielski i bardziej nieuchwytny ni\u017c jego ordynarny portret autorstwa Orwella. To dlatego sugeruj\u0119, \u017ce Bensonowskie przedstawienie tyranii jest lepsze i bardziej trafne ni\u017c Orwella.<\/p>\n\n\n\nJe\u015bli chodzi o powi\u0105zania pomi\u0119dzy pokrewnymi wizjami Bensona i So\u0142owjowa, przypuszczam, \u017ce jest to przypadek wielkich umys\u0142\u00f3w my\u015bl\u0105cych podobnie, a nie bezpo\u015bredniego wp\u0142ywu So\u0142owjowa na Bensona, kt\u00f3ry uwa\u017cam za ma\u0142o prawdopodobny. Przypomina mi to m\u00f3j wywiad z So\u0142\u017cenicynem w jego domu pod Moskw\u0105 w roku 1998, kiedy spyta\u0142em go, czy zna\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 E. F. Schumachera Ma\u0142e jest pi\u0119kne<\/em>, kt\u00f3ra wykazywa\u0142a niezwyk\u0142e podobie\u0144stwo do w\u0142asnej wizji politycznej i ekonomicznej So\u0142\u017cenicyna. So\u0142\u017cenicyn odpowiedzia\u0142, \u017ce to podobie\u0144stwo by\u0142o \u201eprzypadkowym powinowactwem\u201d. Przypuszczam, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 przypadek Bensona i So\u0142owjowa.<\/p>\n\n\n\nCzy s\u0142uszne by\u0142oby stwierdzenie, \u017ce <\/em>W\u0142adca \u015bwiata to jedna cz\u0119\u015b\u0107 dyptyku? <\/em>\u015awit nowej ziemi, opublikowany kilka lat p\u00f3\u017aniej, o kt\u00f3rym C. S. Lewis m\u00f3wi\u0142, \u017ce jest jedyn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 Bensona, kt\u00f3r\u0105 przeczyta\u0142, by\u0142aby cz\u0119\u015bci\u0105 drug\u0105. Przedstawia on ca\u0142kowicie odmienn\u0105 wizj\u0119 przysz\u0142o\u015bci: mi\u0142\u0105 sercu ka\u017cdego tradycjonalisty \u2013 \u015bwiat, w kt\u00f3rym libera\u0142owie i lewacy s\u0105 wysy\u0142ani do swego rodzaju rezerwatu, a Irlandia jest jednym wielkim sanatorium i szpitalem psychiatrycznym. Wydaje si\u0119 ona wyra\u017ca\u0107 tak\u017ce pewne w\u0105tpliwo\u015bci. Powiedzia\u0142bym r\u00f3wnie\u017c, \u017ce jest to tak\u017ce powie\u015b\u0107 o sile R\u00f3\u017ca\u0144ca. Je\u015bli <\/em>W\u0142adca \u015bwiata to powie\u015b\u0107 dystopijna i apokaliptyczna, to <\/em>\u015awit nowej ziemi jest zdecydowanie utopijny.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\nPoniewa\u017c \u015awit nowej ziemi<\/em> jest jednym z moich licznych grzech\u00f3w zaniedbania, co oznacza, \u017ce jest to jedna z licznych dobrych i warto\u015bciowych ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3rych lektur\u0119 do tej pory zaniedba\u0142em, nie jestem w stanie wypowiedzie\u0107 si\u0119 tutaj na \u017cadnym sensownym poziomie. Powiedzia\u0142bym po prostu, \u017ce w tym przypadku s\u0142owo \u201eutopia\u201d mia\u0142oby zastosowanie w obu znaczeniach. Jak z pewno\u015bci\u0105 pan wie, utopia mo\u017ce oznacza\u0107 albo \u201emiejsce, kt\u00f3rego nie ma (ou-topia), co jest znaczeniem, kt\u00f3re zosta\u0142o tradycyjnie wykorzystane przez Tomasza Morusa i innych, albo mo\u017ce ona oznacza\u0107 \u201edobre miejsce\u201d (eu-topia). Problem polega na tym, \u017ce \u201edobre miejsce\u201d jest tak\u017ce zazwyczaj \u201emiejscem, kt\u00f3rego nie ma\u201d w tym znaczeniu, \u017ce pr\u00f3by namalowania obraz\u00f3w doskona\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa, tzn. swego rodzaju nieba na ziemi, zawsze wydaj\u0105 si\u0119 niewiarygodne z tego prostego powodu, \u017ce nieba nie mo\u017cna nigdy znale\u017a\u0107 na ziemi. Moje rozumienie \u015awitu nowej ziemi<\/em> jest takie, \u017ce jest to nie tyle eu-topia<\/em>, tzn. niebo na ziemi, ale jest to powie\u015b\u0107 du\u017co bardziej zniuansowana, badaj\u0105ca niedoskona\u0142o\u015bci \u015bwiata, w kt\u00f3rym dobre idee dominuj\u0105. Jak m\u00f3wi Benson w swojej Przedmowie do powie\u015bci, ka\u017cda epoka jest epok\u0105 kryzysu, w kt\u00f3rej dobro i z\u0142o tocz\u0105 wojn\u0119. Dzieje si\u0119 tak niezale\u017cnie od tego, kt\u00f3ra strona tymczasowo dominuje.<\/p>\n\n\n\nWygl\u0105da na to, \u017ce dzisiaj to z\u0142e idee dominuj\u0105. Niekt\u00f3rzy nawet uwa\u017caj\u0105, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 znajduje si\u0119 w najwi\u0119kszym kryzysie z dotychczasowych. <\/em>W\u0142adca \u015bwiata, ze swoim apokaliptycznym zwie\u0144czeniem wydaje si\u0119 opisywa\u0107 zar\u00f3wno wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat, jak i wsp\u00f3\u0142czesny nastr\u00f3j w\u015br\u00f3d wielu katolik\u00f3w; powie\u015b\u0107, kt\u00f3ra zosta\u0142a napisana ponad wiek temu! Przypuszczam, \u017ce mogliby\u015bmy tak\u017ce powiedzie\u0107, \u017ce gdy <\/em>W\u0142adca \u015bwiata pokazuje Ko\u015bci\u00f3\u0142 walcz\u0105cy, <\/em>\u015awit nowej ziemi pokazuje Ko\u015bci\u00f3\u0142 triumfuj\u0105cy ju\u017c na ziemi.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\nPisz\u0119 obecnie histori\u0119 katolickiej Anglii, a zatem waha\u0142bym si\u0119, czy zgodzi\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 znajduje si\u0119 w najwi\u0119kszym z dotychczasowych kryzys\u00f3w. Obecnie jestem w czasach panowania Henryka VIII, kiedy dosz\u0142o do niszczenia klasztor\u00f3w i zabijania katolik\u00f3w, co z kolei rozpocz\u0119\u0142o okres 300 lat pa\u0144stwowego prze\u015bladowania Ko\u015bcio\u0142a, z czego pierwsze 150 lat obejmowa\u0142y egzekucje katolickich ksi\u0119\u017cy i tych, kt\u00f3rzy si\u0119 z nimi bratali. A poza Angli\u0105 mieli\u015bmy antypapie\u017cy, gro\u017ab\u0119 podboju islamskiego, rewolucj\u0119 francusk\u0105, komunizm itd. Ko\u015bci\u00f3\u0142 walcz\u0105cy zawsze znajduje si\u0119 w kryzysie! To dlatego jest walcz\u0105cy, tzn. w trakcie wojny! Jedyne, co musimy zrobi\u0107 jako katolicy w ka\u017cdym pokoleniu kryzysu, to mie\u0107 wzrok utkwiony w niebie, wiedz\u0105c, \u017ce bramy piek\u0142a nie przemog\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Nie zgodzi\u0142bym si\u0119 tak\u017ce z tym, \u017ce \u015awit nowej ziemi<\/em> pokazuje Ko\u015bci\u00f3\u0142 triumfuj\u0105cy ju\u017c na ziemi. Chocia\u017c nie czyta\u0142em tej powie\u015bci, jak przyzna\u0142em wy\u017cej, to wiem, \u017ce Benson twierdzi\u0142, i\u017c powie\u015b\u0107 ta mia\u0142a w zamierzeniu pokaza\u0107, jak \u015bwiat m\u00f3g\u0142by wygl\u0105da\u0107, gdyby idee \u015bwiata chrze\u015bcija\u0144skiego dominowa\u0142y, a katolicyzm triumfowa\u0142 w \u015bwiecie pod wzgl\u0119dem politycznym. Nie by\u0142by to Ko\u015bci\u00f3\u0142 triumfuj\u0105cy, poniewa\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 triumfuj\u0105cy jest w niebie, nie na ziemi. \u015awit nowej ziemi<\/em> pokazuje cierpienie i prze\u015bladowanie heretyk\u00f3w, a nic z tego nie jest cz\u0119\u015bci\u0105 Ko\u015bcio\u0142a triumfuj\u0105cego. Nie ma cierpienia w niebie ani nie ma w nim \u017cadnych heretyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\nC\u00f3\u017c\u2026 Mo\u017ce nie by\u0142em \u015bcis\u0142y. Powinienem by\u0142 powiedzie\u0107 \u201eswego rodzaju Ko\u015bci\u00f3\u0142 trimfuj\u0105cy\u201d. Dlatego tak\u017ce doda\u0142em \u201eju\u017c na ziemi\u201d, by podkre\u015bli\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119. Tak, jego powie\u015b\u0107 testuje, \u201ejak \u015bwiat m\u00f3g\u0142by wygl\u0105da\u0107, gdyby idee \u015bwiata chrze\u015bcija\u0144skiego dominowa\u0142y\u201d. St\u0105d pewne w\u0105tpliwo\u015bci g\u0142\u00f3wnego bohatera powie\u015bci, o kt\u00f3rych ju\u017c wspomnia\u0142em i odrobin\u0119 odmienna konwencja literacka \u2013 ale zazwyczaj nie lubi\u0119, gdy si\u0119 wyjawia zbyt du\u017co przed potencjalnym czytelnikiem.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\nRobert Hugh Benson, chocia\u017c zmar\u0142 we wzgl\u0119dnie m\u0142odym wieku, wyra\u017ca\u0142 si\u0119 przy pomocy szerokiego spektrum gatunk\u00f3w literackich. Nawet publikowa\u0142 ksi\u0105\u017cki dla dzieci. Kt\u00f3re z dzie\u0142 Bensona poleci\u0142by pan w szczeg\u00f3lno\u015bci?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\nJe\u015bli chodzi o inne dzie\u0142a Bensona, poleci\u0142bym jego proz\u0119 historyczn\u0105, w szczeg\u00f3lno\u015bci Come Rack! Come Rope!<\/em>, kt\u00f3ra m\u00f3wi o heroizmie i m\u0119cze\u0144stwie katolik\u00f3w w el\u017cbieta\u0144skiej Anglii. Jednak moj\u0105 ulubion\u0105 z jego wszystkich powie\u015bci jest Richard Raynal, Solitary<\/em>, kt\u00f3ra osadzona jest w Anglii p\u00f3\u017anego \u015bredniowiecza. Jest ona tak bardzo buduj\u0105ca, pokazuj\u0105c \u017cycie \u015bwi\u0119tego pustelnika w g\u0142\u0119boko katolickiej Anglii.<\/p>\n\n\n\nCzy Benson ma jaki\u015b wp\u0142yw na wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 literatur\u0119 i na my\u015blenie o Ko\u015bciele czy pozostaje autorem, kt\u00f3rego nale\u017cy odkry\u0107 na nowo?<\/p>\n\n\n\n
My\u015bl\u0119, \u017ce gwiazda Bensona w bardzo du\u017cym stopniu ro\u015bnie pod wzgl\u0119dem znaczenia w\u015br\u00f3d katolik\u00f3w, chocia\u017c pozostaje on wzgl\u0119dnie nieznany dla kultury \u015bwieckiej. Jego ksi\u0105\u017cki s\u0105 zn\u00f3w drukowane i przyci\u0105gaj\u0105 nowe pokolenie czytelnik\u00f3w. Jak stara\u0142em si\u0119 pokaza\u0107 w moich w\u0142asnych ksi\u0105\u017ckach, takich jak Pisarze nawr\u00f3ceni<\/em> oraz Catholic Literary Giants<\/em> (Katoliccy giganci literatury<\/em>), jak r\u00f3wnie\u017c w swoich biografiach literackich, bardzo wa\u017cne jest, by katolicy odkryli \u2013 i odkryli na nowo \u2013 wielkie dzie\u0142a katolickiego odrodzenia literackiego, w szczeg\u00f3lno\u015bci z tego powodu, i\u017c z tak\u0105 moc\u0105 ods\u0142aniaj\u0105 one niegodziwo\u015b\u0107 sekularnej i pozbawionej kultury ziemi ja\u0142owej. A poniewa\u017c tak jest, powinni\u015bmy wszyscy radowa\u0107 si\u0119, \u017ce dzie\u0142a Roberta Hugh Bensona ponownie znajduj\u0105 si\u0119 na li\u015bcie lektur wielu os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\nDzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\nZ Josephem Pearcem rozmawia\u0142 Jan J. Franczak<\/strong>
<\/p>\n\n\n\nZa: pch24.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jedyne, co musimy zrobi\u0107 jako katolicy w ka\u017cdym pokoleniu kryzysu, to mie\u0107 wzrok utkwiony w niebie, wiedz\u0105c, \u017ce bramy piek\u0142a nie przemog\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":398,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/397"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=397"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/397\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":399,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/397\/revisions\/399"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rzymskikatolik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}